Zondag 16/06/2019

In de tuin van Kobe

Johnny Thijs: "Ik was de moordenaar van het dorpsleven"

Beeld Thomas Sweertvaegher

Vraag Johnny Thijs (63) naar de toekomst en hij begint te somberen over de neergang van het Romeinse Rijk. Toch blijft de oud-postbaas ook het type dromer dat David Van Reybrouck en zijn G1000 discreet steun verleent. "Een samenleving heeft mensen nodig die vooruit willen. Ik was zo iemand."

Overal waar ik kom, is het meteen van 'Dag, meneer Thijs'. Er is nog wat werk aan mijn terugkeer in de anonimiteit."

Je bent geneigd te geloven dat Johnny Thijs de anonimiteit wel zou verwelkomen, als je hem in In de Wulf ziet binnenwaaien. Breed glimlachend, het jasje aan een vinger over de schouder. Geen cent pretentie te bespeuren bij deze man die twee zomers geleden nog het ongemakkelijke symbool werd van bedrijfsleiders voor wie geen toploon top genoeg is.

Eén duur guilty pleasure permitteert hij zich wel. Mooie, snelle wagens. Vanavond bleef de Porsche op stal en arriveert hij met de wagen van mevrouw, een Jaguar F Type. Sportauto's kunnen hem inspireren, zegt hij, maar de snelheidsduivel is vandaag bedwongen.

Beeld Thomas Sweertvaegher

"Ik heb lang en vaak veel te snel gereden, maar ik heb ook iets te vaak mijn rijbewijs moeten afgeven. Tot ik van een politierechter de wenk kreeg om een rijcursus te volgen. Leren slippen en de impact zien van snelheid op remafstanden. Dat heeft me de ogen geopend."

Ogen die wel twinkelen als hij spreekt over dat ene geplande uitstapje: een bezoek aan de Ferrari-fabrieken in Maranello, Italië.

Fonkelen doen de ogen ook als Johnny Thijs praat over Hoegaarden, zijn schuiloord in het Hageland dat hij heeft verlaten uit liefde voor zijn vrouw, die meer van de stad is. Sinds het begin van de vakantie heeft het gezin Thijs de oude opgekalefaterde watermolen in Hoegaarden verruild voor een loft aan het Gentse Rabot. "Mijn vrouw is erg gelukkig in Gent."

Zelf had hij het best moeilijk met de verhuizing. "Het belangrijkste is: ik heb mijn biljarttafel mee kunnen verhuizen. Dat was de enige voorwaarde: om het even waar en hoe, maar de biljart moest mee." De aanblik van een biljarttafel verschaft hem rust. Spelen doet hij meestal alleen. "Driebanden. Ik heb leren biljarten op de cadettenschool."

U zou hele dagen kunnen biljarten. Toch verkiest u actief te blijven in het bedrijfsleven. Waarom?
Johnny Thijs: "Ik heb de luxe dat ik nu alleen nog doe wat ik graag doe. Na mijn vertrek bij bpost heb ik snel beslist dat de tijd van operationeel leiding geven voorbij was. Maar niets meer doen leek me dan ook weer zo ... weinig. Ik was wel wat bezorgd om in een zwart gat terecht te komen. Een hele dag thuis zitten en met hobby's bezig zijn, dat is niks voor mij."

Beeld Thomas Sweertvaegher

"Ik ben het type bestuurder dat de CEO bevraagt over zijn operationele en strategische visie. Meestal is het geen goed teken als een CEO te veel zijn domein probeert af te schermen van zijn bestuur. Als er geen transparantie is, maak ik me zorgen. Zelf heb ik nooit problemen gemaakt van een actieve raad van bestuur. Ook een CEO als Frans Muller, nu bij Delhaize, is een kei in het goed informeren van zijn bestuurders."

De Belgische Delhaize-bestuurders, zoals u, wordt verweten dat zij alweer een kroonjuweel hebben verpatst .
(zucht) "Was het een fusie tussen gelijken? Economisch niet, natuurlijk. Kan ook moeilijk tussen twee bedrijven waarvan het ene de helft groter en winstgevender is dan het andere. Maar in de raad van commissarissen zullen zeven vertegenwoordigers van Ahold en zeven van Delhaize zitten. De voorzitter komt van Delhaize, de eerste CEO van Ahold. Is dat verpatsen?"

"De tijd zal uitwijzen of de Belgische belangen goed gediend zijn. Ik ben ervan overtuigd dat we de best mogelijk deal uit de brand gesleept hebben."

En dat een groot Belgisch bedrijf verdwijnt, daar moeten we niet flauw over doen?
"Ach, wat was nog Belgisch aan Delhaize? De naam. De hoofdzetel. De aandeelhouders in grote mate allang niet meer. De hoofdzetel verdwijnt, maar de binding met België zal blijven. De Belgische thuismarkt is klein, en Delhaize moet opboksen tegen de discounters. AB Inbev is een mastodont, maar het is er eenvoudiger besturen dan bij Delhaize."

Nooit spijt gehad dat u Inbev hebt verlaten voor het de Grote Sprong heeft gemaakt?
"No regrets. Ik heb beslist om weg te gaan in de auto op weg naar de vergadering waar de nieuwe CEO (Hugo Powell, red.) zou aangesteld worden. Ik zou de nummer twee zijn. Niets om beschaamd over te zijn. Maar op de vraag of ik dat ook graag wou doen, was het eerlijke antwoord 'neen'. En dus heb ik de maandag erop aangekondigd dat ik weg wou."

Omdat Johnny Thijs niet in de wieg lag om nummer twee te zijn?
"Niet de nummer twee van Hugo Powell. (glimlacht) Met Powell had ik vier jaar samengewerkt, en ik was ervan overtuigd dat het tussen ons niet kon lukken. Hij was te anders. Hugo Powell was een erg goede marketeer. Dat is een talent, maar een CEO moet méér zijn dan dat."
U laat wel niet echt los. U blijft wel voeling houden met uw oude makkers bij Inbev of bij de post."

"Ik ben bij de post na mijn vertrek maar één keer terug op het kantoor geweest, omwille van een specifiek probleem. Als ik wil, ga ik elke week dineren met oud-collega's van bpost. Ik doet dat ook af en toe, niet te veel. Dan speel ik klankbord, omdat zij dat misschien nodig hebben."

Beeld Thomas Sweertvaegher

Wat krijgt u in de plaats?
"Vriendschap."

En het idee dat u nog meetelt?
"Ik tel niet meer mee. Punt. Na zes maanden ben je vergeten. Maar ik heb honderden mensen bij bpost fantastisch hard kunnen laten werken. De inzet van je mensen moet je als baas verdienen. En als die mensen dan nu vragen of ik tijd heb om eens te praten, dan vleit dat. Ik zoek dat niet op. Maar ik vind dat leuk en dan maak ik me daarvoor beschikbaar."

Zou dat het ergst denkbare zijn? Dat niemand nog uw advies vraagt?
"Die dag komt. Ik hoop dat ik zelf voldoende snel het initiatief zal nemen om me terug te trekken. Ik heb veel voorbeelden gezien waar het niet lukte, maar ik zal op tijd stoppen. Ze zullen over mij niet moeten zeggen: tiens, zit die hier nu nog? Als ik zeventig ben en van geen ophouden weet, mag u mij iets laten weten."

Maar nu wilt u nog graag mee de NMBS gaan besturen.
"Omdat ze het mij gevraagd hebben. Herman De Bode (kabinetschef van vicepremier Jan Jambon (N-VA), BE/LI) ken ik al heel lang. Omdat ik bij bpost geleerd heb wat de do's en don'ts zijn van een overheidsbedrijf, wou ik wel op zijn verzoek ingaan. Op voorwaarde dat alle kaarten op tafel komen. De strategische visie van minister Galant ziet er interessant uit, maar ik denk niet dat ze gaat slagen."

Waarom niet?
"Omdat we niet willen dat het lukt. Liever modderen we nog wat aan. Ik heb de grootste bewondering voor de volharding van meneer Cornu, maar ik denk niet dat hij in de huidige omstandigheden kan slagen. Als het management niet de vrijheid krijgt om dit mooie bedrijf in de juiste richting te duwen, dan is elk plan gedoemd om te falen. En dan zitten we hier over een jaar of drie opnieuw ons af te vragen of het volgende plan wel kan lukken."

"CEO zijn van een overheidsbedrijf is niet simpel. Een dag geen post, dat gaat nog, maar na drie dagen hangt gegarandeerd de minister aan de lijn dat het gedaan moet zijn. Toch moet je bereid zijn om eventueel door die zure appel te bijten als het noodzakelijk is."

Is minimale dienstverlening een wijs middel om de greep van de vakbonden te versoepelen?
"Ik ben sceptisch. Die minimale dienstverlening zal verschrikkelijk moeilijk te organiseren zijn. Een minimaal aantal treinen laten rijden, dat moet nog te doen zijn. Maar hoe ga je mensen laten weten dat zij op de trein mogen stappen, en hun buurman niet?"

"In sommige steden bekampt men de vervuiling door op piekdagen de ene keer de auto's met nummerplaten A tot K te laten rijden, en de volgende dag de andere letters. Moet je dan ook zoiets verzinnen voor treinreizigers? En wie gaat dat allemaal controleren? Je moet je rustig durven afvragen of dat symbool de strijd wel waard is. Brengt dit ons dichter bij een oplossing voor de kern van het probleem?"

Beeld Thomas Sweertvaegher

En dat is?
"De ruime manier waarop overheidspersoneel het stakingsrecht interpreteert. Een ambtenaar wordt vandaag 12 procent beter verloond dan een privéwerknemer. Het pensioen is dubbel zo hoog. De uitstapleeftijd van ambtenaren ligt lager. En nog is de sociale onrust nergens groter dan in overheidsinstellingen. Als we dat blijven aanvaarden, dan mogen daar op z'n minst toch een paar verplichtingen tegenover staan. Dan mogen wij meer waar voor ons geld vragen."

"Als er een sociaal conflict opduikt, zou een strak scenario van regels moeten gevolgd worden van overleg en pogingen tot verzoening. En pas als het echt niet anders meer kan, kan dan eventueel een staking volgen. De focus moet van staking en verzet naar oplossing en verzoening verschuiven. Een langere periode van stakingsaanzegging zou bijvoorbeeld een element kunnen zijn."

Johnny Thijs praat erg gedreven over de NMBS. De relaxte houding heeft plaatsgemaakt voor een assertieve focus. Het glas rode wijn blijft lang onaangeroerd. Moet er hier iets bewezen worden? Dat je een chef als Johnny Thijs niet zomaar wegzet?

Hij ontkent. "Ik heb geen kunstje op zak dat ik nog dringend een tweede keer wil bewijzen."

Nu is de laatste publieke indruk van Johnny Thijs die van de man die niet voor minder dan een miljoen wil komen werken.
"Ik was die discussie beu. We waren op een punt gekomen dat ofwel ik ofwel de minister (van Overheids-bedrijven, Jean-Pascal Labille (PS), BE/LI) gelijk zou krijgen. Ik had geen zin meer in dat spelletje."

"Er waren afspraken gemaakt. Op het kantoor van minister Labille. Die afspraken zijn een paar weken later zonder opgaaf van reden in de vuilnisbak gegooid. Dat is de waarheid, en ik zal ze desnoods tot op mijn sterfbed blijven herhalen. Dát zijn de spelletjes waarvan ik genoeg had. En dus ben ik weggegaan. Met spijt, dat mag u gerust weten. Ik wou dolgraag nog een paar jaar doorgaan, maar niet in zulke omstandigheden. Ik functioneer niet goed in een gepolitiseerde omgeving."

Beeld Thomas Sweertvaegher

"Als men een eerbaar compromis had voorgesteld, dan had ik gerust een toegeving willen doen. In mijn hoofd was dat al beslist. Het maakte niet meer uit. Alleen mijn scalp was nog interessant."

Is 1 miljoen euro niet gewoon te veel loon voor een manager
van een overheidsbedrijf?
"Het is heel veel geld. Ben ik dat geld waard geweest? Dit is een debat dat je moeilijk kunt winnen, maar het eerlijke, onbescheiden antwoord is: ja. Ik besef dat andere mensen zich dat moeilijk kunnen voorstellen. Ik had het me als jongeling ook niet kunnen voorstellen. De ommekeer die de post heeft gemaakt, heeft de staat veel opgeleverd. Tegenover dat bedrag stelt een miljoen amper wat voor. Ik had om het even waar meer kunnen verdienen."

Beeld Thomas Sweertvaegher

Een overheidsbedrijf is niet 'om het even waar'.
"Bpost is een autonoom overheidsbedrijf. Hoe wil je dat zulke bedrijven bestuurd worden? Als een ministerie of als een concurrentieel bedrijf?"

Uw opvolger heeft het lagere loon wel aanvaard, net als Jo Cornu bij de NMBS.
"Ik ben blij met Koen Van Gerven als mijn opvolger. Hij was de beste keuze. En waarom Jo voor dat loon bij de NMBS wil gaan werken, weet ik niet. Ik zou het nooit gedaan hebben."

Heeft u nog gesproken met minister Labille?
"Geen woord meer van vernomen."

Stel dat hij hier binnenkomt,...
"Dan schud ik hem beleefd de hand."

Meer niet?
"Meer niet. Ik heb geen trek in een grote verzoeningsshow. Als we ooit tot een verzoening zouden komen, dan zullen we dat privé doen, onder vier ogen. Niet met een camera of een taperecorder erbij."

Beeld Thomas Sweertvaegher

In de Wetstraat bleef het wel oorverdovend stil.
"Alexander De Croo (Open Vld) heeft het nog voor mij opgenomen, maar mijn geluk wordt niet bepaald door de barometer van de politiek. Op dat moment was Johnny Thijs niet de man die je gloedvol moest verdedigen als je populair wilde zijn. Zulk kortetermijndenken is een bijzonder jammerlijke zaak, maar voor mij is dat geen nieuws."

"Ik heb een goede band met heel wat politici. Ik heb medelijden met hen, omwille van het beklemmende kader waartoe ze zichzelf veroordelen. Politici zijn vandaag niet minder geschikt dan vroeger. De omgeving waarin ze werken, de mediadruk, is wel radicaal veranderd."

"Wat me het meest ontroerd heeft, was een sms'je van wijlen Jean-Luc Dehaene (CD&V). Hij schreef: 'Bij mij zou het zo niet gelopen zijn. Maar ik ben zeker dat je je plan wel zult trekken.' Dehaene was iemand die wel altijd de langere termijn voor ogen hield. Politici van vandaag die dat ook weer willen, mogen op mijn steun rekenen."

Beeld Thomas Sweertvaegher

Hoezo 'steun'?
"Politici moeten zich vaak erg eenzaam voelen. Wie me belt, kan mijn advies krijgen. Als ik u zou vertellen wie ik allemaal raad geef... (lacht) Ik plak daar geen partij op. Ik heb minister Galant (MR) wat raad gegeven over de NMBS, ik heb respect voor Johan Vande Lanotte (sp.a), maar evengoed voor iemand als Maggie De Block (Open Vld). Zij laat zich niet opjagen door de waan van de dag. Misschien daarom dat ze zo populair is."

Deze regering is bedrijfsleiders beter gezind. Overstijgt zij wel
de korte termijn?
"Het mag wat meer zijn. De richting is de juiste, maar ze zouden wat harder mogen doorduwen. Het is beter in een keer de korte pijn te kiezen; dan zijn we erdoor. Dan kun je de mensen gerust laten."

"Dat je de laagste inkomenscategorieën moet ontzien: helemaal mee eens. Maar zij zijn het eerste slachtoffer van het hoge overheidsbeslag: ze kunnen netto niet meer verdienen, omdat de staat hun arbeid zo zwaar belast. We moeten die piramide durven omkeren: eerst voor groei zorgen, dan opvangen wie nog uit de boot valt. We zijn onze autofabrieken kwijtgeraakt omdat we jarenlang ontkend hebben dat we een loonhandicap hebben."

Die fabrieken zijn vertrokken naar lageloonlanden.
"En naar Spanje."

Belgische arbeiders moeten aan Spaanse loonvoorwaarden werken?
"Niet aan Spaanse nettolonen, maar we moeten wel onze bruto loonkost naar beneden krijgen. De laagste lonen zouden zelfs nog wat omhoog moeten kunnen."

"Je moet wel gek zijn om vandaag een fabriek te bouwen in België: arbeid is er duur en je camions rijden van de fabriekspoort recht de file in."

Bent u inmiddels een 'mannetje' van de N-VA geworden?
"Helemaal niet. Ik sluit me aan bij een deel van het economische programma van die partij. Maar dat geldt evenzeer voor Open Vld. Ik ben van niemand de partijsoldaat."

"Bij een besparingsoperatie kun je niet iedereen tevreden houden. Durf dat ook zo te benoemen; toon waar je horizon ligt. En dan ben ik ervan overtuigd dat veel mensen zullen willen meestappen. Onlangs had ik daarover bij een etentje nog een hoogoplopende discussie met een kabinetschef. 'Kom het dan zelf doen, als je denkt dat het allemaal zo simpel is', was zijn ultieme argument."

Beeld Thomas Sweertvaegher

Goed punt. Waarom stapt u niet zelf in de politiek?
"Daar zijn er anderen en beteren voor. Het gaat me te traag. Ik kan het goed wegsteken, maar ik ben een zeer ongeduldig man."

"Er zit iets grondig fout in onze parlementaire democratie. De voortdurende focus op verkiezingen en peilingen dwingt politici onder het juk van de korte termijn. Waarom zouden we een democratisch gelegitimeerde regering niet aanvullen met input uit expertencomités en een klankbord van rechtstreekse burgerparticipatie? David Van Reybrouck heeft daar al verstandige dingen over geschreven."

"Ik heb hem toen hij op zoek was naar sponsoring voor de G1000 bij mij thuis uitgenodigd voor een avond met bevriende bedrijfsleiders."
Johnny Thijs en David Van Reybrouck. Die combinatie hadden we niet zien aankomen."

"Ik ben een dromer. Zoals alle mensen met zachte oorlelletjes. (lacht)
"We hebben toen een prachtige avond beleefd. Samen tot een stuk in de nacht zitten discussiëren over politiek. Het heeft hem toch een paar sponsors opgeleverd. En de man heeft een punt. Onze democratie hangt uit de haak. Je kunt toch niet beweren dat het parlement zijn werk doet als controleorgaan van de regering? We zitten met een bange overheid, te zeer gericht op de korte termijn."

Iedereen kent de uitspraak van Bruno Tobback nog: 'Ik ken de oplossingen voor het klimaatprobleem. Alleen weet ik niet hoe ik daarna nog herkozen raak.'
"Dat is toch een pure schande wat hij daar zegt?"

Er zit wel een kern van waarheid in.
"Wel, dan is de waarheid een schande. En ik betwist dat hij gelijk heeft. Goed beleid op lange termijn wordt beloond."

Ook werkgevers en vakbonden zijn erg behoudsgezind in hun sociale recepten.
(knikt) "Wij hebben niet die flexibiliteit om na een tegenslag weer recht te krabbelen, zoals ze dat in de VS wel hebben. Ik vergelijk ons wel eens met het Romeinse Rijk: we kijken roerloos toe op onze eigen, gestage ondergang."

"Wij wíllen niet meer hard werken. We willen graag behouden wat we hebben, maar we zijn niet meer bereid om daar ook alle inspanningen voor te doen. Mijn vader, die heeft hard gewerkt om zijn kinderen vooruitgang te laten maken. Vandaag denken we dat de vooruitgang er ook wel zo zal komen."

U ziet de toekomst somber in voor uw kinderen?
"Ze zullen zich staande moeten weten te houden in een wereld waar de concurrentie globaal is. En dat zal slachtoffers maken. Digitalisering en robotisering rukken op. Het produceren van goederen en diensten wordt spotgoedkoop. Dat zal een omwentelend effect hebben op onze arbeidsverhoudingen. Honderdduizenden jobs kunnen met de klap weggevaagd worden."

"Hoe een industriële samenleving dat moet oplossen? I don't know... Ben ik daar somber over? Jazeker. We zullen moeten nadenken over nieuwe inkomensmodellen, zodat tegenover minder arbeid toch een voldoende inkomen blijft staan."

Voor u is het basisinkomen geen linkse zotternij?
"Dat is het in mijn hoofd altijd geweest. Omdat ik altijd geloofd heb dat tegenover een beloning een inspanning moet staan, als motor van vooruitgang. Nu twijfel ik."

"Je kunt jongeren Chinees leren, je kunt ze leren computers programmeren, maar er zal altijd een aanzienlijke groep blijven van mensen die niet het juiste talent hebben voor een hogere scholing. Wat moet je met handarbeiders als handarbeid overbodig wordt? Ik zie nog altijd niet goed in hoe we een voldoende hoog basisinkomen voor iedereen kunnen betalen, maar ik sluit het idee niet langer uit."

Beeld Thomas Sweertvaegher

Hoe belangrijk is de balans tussen werk en gezin in uw eigen beroepsleven geweest?
"Ik heb er nooit last van gehad. Van mijn kinderen hoor ik wel eens klachten dat papa nooit thuis was. Dat komt binnen, en ik vind het mooi dat jonge gezinnen het vandaag anders en evenwichtiger willen aanpakken. Ik heb destijds een andere keuze gemaakt. Ik ben op een trein gestapt en die is alsmaar sneller beginnen rijden. Ik heb daar geen spijt van. Een samenleving heeft mensen nodig die vooruit willen. Ik was zo iemand."

Bij uw vertrek zei u dat u meer wou gaan 'leven' om 'te herstellen wat u verwaarloosd had'.
"Dat is een illusie, natuurlijk. Wat voorbij is, is voorbij. Ik probeer nu meer aanwezig te zijn, maar dat maakt mijn afwezigheid in het verleden niet goed. Maar zou ik het opnieuw doen, als ik de kans kreeg? Ik ben bang van wel." (glimlacht)

"Onze kinderen willen het anders aanpakken. Bij mijn dochter speelt daarin ook mee dat ze niet de afwezige ouder wil zijn die haar vader was. Prima, toch?" (lacht)

U zegt wel eens: als ik mensen een levensles mag geven: breng meer tijd door met uw ouders.
"Mijn ouders zijn allebei gestorven toen ze 78 waren. Ik woonde toen in Antwerpen, was hard bezig aan mijn carrière. Mijn vader is gestorven aan de gevolgen van kanker, maar ik had amper tijd om er voor hem te zijn. Mijn broer heeft dat allemaal gedaan. Daar heb ik nu spijt van, dat ik niet voldoende tijd heb gemaakt."

Heeft u uw ambitie van thuis meegekregen.
"De werkethos wel. Mijn vader was mijnwerker, heeft zichzelf opgewerkt als beroepsmilitair en 's avonds ging hij aardbeien plukken om onze studies te kunnen betalen. Ik ben zelf ook naar de cadettenschool gegaan, met het oog op een carrière in het leger."

"In de cadettenschool is mijn wereld opengegaan. Ik was vijftien en had de zee nog niet gezien. Plots ging de wereld open. Als de ambitie van ergens komt, zal het van daar zijn."

Beeld Thomas Sweertvaegher

Blijkbaar, want toen u geen piloot kon worden, hoefde het leger meteen helemaal niet meer.
"Piloot worden was een droom. Ik was totaal kansloos, want ik heb een milde graad van kleurenblindheid en werd meteen afgekeurd. Mijn rekening was snel gemaakt: piloot worden mocht ik niet, en om ingenieur te worden was ik niet slim genoeg. Daar weggaan, is de beste beslissing van mijn leven geweest. In mijn lichting zaten geweldig knappe koppen. De huidige stafchef, Gerard Van Caelenberge, zat bij mij in de klas. Behalve Gerard hebben ze met hun talent amper carrière kunnen maken. Als we nog eens samenkomen, proef ik veel frustratie. Sommigen zitten al tien jaar thuis met pensioen. Wat een verlies."

De vragen worden persoonlijker, de antwoorden klinken stiller. Over zijn privéleven praat Johnny Thijs met meer aarzeling dan over zijn carrière. Samen met zijn eerste echtgenote adopteerde hij een dochter uit China.

Het eerste huwelijk hield niet stand. Is dat ook een vorm van falen?
"Het is alleszins niet iets waar ik trots op ben. Het is geen prettige tijd geweest voor mijn ex-vrouw, en niet voor mijn dochter, die er wellicht nog het meeste van afgezien heeft."

(praat stiller) "Een kind is niet verantwoordelijk voor de daden van zijn ouders. We hebben geprobeerd onze problemen voor haar wat verdoken te houden. Achteraf heeft ze me dan verteld wat ze allemaal gehoord en gezien heeft. Alles, eigenlijk."

Beeld Thomas Sweertvaegher

Uw dochter is een adoptiekind. De aanvraagperiode liep erg lastig.
"Dat vergeet je op het moment dat je daar in China zo'n kind van acht maanden in je armen staat te wiegen. Was het moeilijk om te aanvaarden dat we geen natuurlijke kinderen zouden hebben? Wellicht moeilijker voor mijn ex-vrouw dan voor mij. Ik vluchtte in het werk. Mijn vrouw zal zeggen: hij is daarin te oppervlakkig, loopt weg voor de grote emoties."

"Ik ben een binnenvetter. Als ik thuiskom de werkdag nog eens navertellen? God beware me. Als ik door de deur loop, wil ik alles kunnen achterlaten. Ik ben een introverte mens, en ik maak dat goed door soms eens luid te roepen." (lacht)

"Mettertijd ben ik zelfverzekerder geworden. Ik heb moeten leren om opener te zijn. Mijn vrouw zal lachen als ze het leest, maar u moet me geloven: ik ben een timide mens."

Was u bang dat de adoptie niet zou werken?
"Neen, het werkt soms ook niet tussen natuurlijke ouders en kinderen. Het maakte het schuldgevoel over de scheiding wel niet kleiner. Je doet alles om zo'n kind naar hier te halen, en dan loopt het mis bij jezelf."

"Een scheiding is een moeilijke periode. We hebben het geluk gehad dat alles keurig is kunnen verlopen. Mijn tweede echtgenote heeft een jongere zoon, ik heb een dochter. Tussen hen klikte het meteen. De eerste keer dat ze elkaar ontmoetten, was haar zoontje met Playmobil aan het spelen. Mijn dochter is meteen beginnen meespelen. Alsof het nooit anders geweest was."

Omwille van uw dochter bent u nooit in het buitenland gaan werken.
"Sinds zij er gekomen is, was die piste in mijn hoofd afgesloten, ja. Ik had me voorgenomen om te proberen vroeger thuis te zijn, voor haar. De eerste maand is dat goed gelukt." (glimlacht)

Bent u gelukkig nu?
"Erg gelukkig. Het is gemakkelijker om gelukkig te zijn, nu het werk niet meer in de weg staat."

"Mijn vrouw zegt nog altijd dat ik veel te veel doe, maar het is toch anders. Ook van haar leer ik veel bij. Ze stimuleert me om de familiebanden intact te houden. Van mezelf zou ik dat allemaal veel minder hebben."

Ze maakt van u een beter mens.
"Ja. Dat is zo."

En u van haar?
(stilte) "Dat weet ik niet. Ik hoop een gelukkig mens. Ik heb wat meer hulp nodig. Om mezelf te organiseren bijvoorbeeld. Dat heb ik moeten leren, nu ik geen secretaresse meer heb. Zij weet bij elke verjaardag telkens weer bijtijds een kaartje te versturen. Ik hoef er alleen maar mijn naam op te zetten. Een echt kaartje, met een postzegel! (lacht) E-mail, dat telt niet."

Beeld Thomas Sweertvaegher

Bent u dan zo'n fanatieke bestuurder die alleen bij Delhaize winkelt?
"Slecht voorbeeld, want winkelen laat ik aan mijn vrouw over en zij is niet fanatiek aangelegd. (lacht) Maar water bij ons in huis zal van Spa komen. (Thijs zit ook bij Spadel in de raad van bestuur, BE/ LI) Is dat fanatiek? Ik noem het liever loyauteit. Ik ga toch geen Chaudfontaine drinken?"

Daarmee is er wel genoeg in zijn privéleven gepeuterd, oordeelt Thijs. Het heerlijke dessert komt als geroepen.

Zijn er nog vragen? Welja, eentje over Pietje Puk. Johnny Thijs heeft nog nooit gehoord van de vrolijke kinderboekenpostbode uit Keteldorp waarmee Henri Arnoldus zovele kinderen graag leerde lezen.Pietje Puk liep zijn dagelijkse ronde door het dorp en verkocht dan welgemutst postzegels per stuk op kantoor. Dat sociale aspect van de postbode was nooit aan Johnny Thijs besteed. Het moest vooruitgaan.
"Dat is zo."

Ik mis Pietje Puk.
"Ik begrijp dat. Ik heb niets tegen postbodes die langsgaan bij oudere mensen om even na te gaan of alles oké is. Ik vind dat ook sympathiek en nuttig, maar het kost geld. Als de overheid het belangrijk vindt dat wij die rol op ons blijven nemen, dan moet ze de post daarvoor vergoeden. Ik had daar zelfs een concreet voorstel voor: de staat betaalt de postbodes een kwartier per dag om sociaal beschikbaar te zijn. De regering was niet geïnteresseerd."

"Ik heb meegelopen op postrondes. Erg leerzaam. Je ziet de maatschappelijke noden, en je ziet hoe die verschillen van streek tot streek. In Wallonië duren postrondes gemiddeld langer. Niet omdat de facteurs luier zijn, maar omdat ze vaker sociale bijstand moeten verlenen."

Met elk gesloten postkantoor is ook telkens weer een stukje sociale interactie verloren gegaan.
"Dat werd vooraf gezegd. Ik was de moordenaar van het dorpsleven! Nu blijkt dat de klanten juist erg tevreden zijn over de postpunten die in de plaats gekomen zijn. Postproducten zijn veel gemakkelijker verkrijgbaar. De dienstverlening is erop vooruitgegaan."

Is de samenleving er ook op vooruitgegaan, zonder postkantoren?
"Dat hoort u mij niet zeggen. Je kunt niet alles houden wat er is. Om te behouden wat echt essentieel is, moet je soms dingen laten schieten. In het licht van het behoud van een goed werkend postbedrijf, was het afstoten van kleinere postkantoren een aanvaardbaar offer. Maar wel een offer."

Tijd om afscheid te nemen. Johnny Thijs schudt hartelijk handen, gaat weg, komt dan op zijn stappen terug.

Of we "een beetje voorzichtig" zullen omspringen met het privédeel van het gesprek?

"Bij de post had ik een excellente woordvoerder, Piet Van Speybroeck. Hij zou me dit interview ten stelligste afgeraden hebben. 'Nooit privézaken vertellen!', peperde hij me altijd in. Hij heeft gelijk. Wat bekom je met publieke optredens? Je ego wordt wat gestreeld, maar verder levert het zelden wat goeds op."

Beeld Thomas Sweertvaegher
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden