Woensdag 23/10/2019

Yoga

“Jezelf uitwringen als een dweil, heerlijk”: waarom we massaal plooien voor yoga

Evy Gruyaert. Beeld Thomas Sweertvaegher

Doorgewinterde yogi’s beweren er herfst­dipjes en negatieve gedachten mee op afstand te houden. Meer dan een matje heb je niet nodig én het is razend populair op Instagram. “Yoga helpt me om beter met mezelf om te gaan.” Vijf yogi’s over hoe de sport hun leven veranderde.

EVY GRUYAERT (39): ‘Ik zat vreselijk in mijn vel’

Evy Gruyaerts eerste duik in yoga volgde na een val op de parking van de VRT in 2009. “Mijn knie was uit de kom en ik moest geopereerd worden. Zes weken lang kon ik niet bewegen: ontzettend confronterend voor iemand die voordien zoveel met sport – toen vooral met lopen – bezig was”, klinkt het. “In die periode zat ik vreselijk in mijn vel. Een vriendin stelde voor om eens mee naar de hangmat­yoga te gaan (een vorm van yoga waarbij u met behulp van een hangmat weinig belastende oefeningen uitvoert, al had u dat vast zelf wel door, SDW) en ik was meteen verkocht. Ik ben met een glimlach op mijn gezicht weer naar huis gereden.”

Aanvankelijk stapte Evy op haar yoga­mat om de voeling met haar lichaam die ze was kwijt­gespeeld weer op te bouwen, maar al snel merkte ze dat ook haar brein wel baat had bij de oefeningen. “Ik ben nogal een piekeraar”, zegt ze. “Het was een moment voor mezelf nog voor dat beruchte begrip me-time opdook.”

Dat Evy niet terugdeinst voor wat lichaams­beweging, is inmiddels wel geweten. Naast haar werk als televisie- en radio­presentatrice zwichtte niet-heel-eg-sportief Vlaanderen voor haar app Start 2 Run. In 2015 volgde ook een boek én een app over yoga. “Ik voelde dat er nood was aan een Nederlands alternatief voor de yoga-apps die ik op mijn smart­phone had staan.” Ze noemt de Engels­talige app Yoga with Adriene, die ze lange tijd zelf gebruikte. “Maar jij mag eens proberen uit­dokteren wat al die moeilijke Engelse termen betekenen wanneer je voor het eerst met yoga begint. Nee, ik wilde het zo laagdrempelig mogelijk houden. ”

En daarvoor moeten ook enkele misverstanden de wereld uit geholpen. “Nee, je hoeft niet lenig te zijn om aan yoga te doen en het is geen sport die enkel bejaarden of weirdo’s met harem­broeken lokt”, gniffelt ze. “Vroeger was yoga nog lang niet zo’n hype als nu. Nu kan je uitpakken met het feit dat je yoga doet of mediteert, het is iets voor hipsters geworden. Terwijl je een jaar of tien geleden echt nog moest zoeken naar een degelijke yoga­studio.”

Evy Gruyaert Beeld Thomas Sweertvaegher

Al geeft Evy ook toe dat yoga van haar geen ander mens heeft gemaakt. “Maar het is wel een van de tools om beter met mezelf om te gaan en me bewust te zijn van hoe ik me voel. In die zin vind ik yoga ontzettend ontspannend: het druist in tegen die typisch westerse competitie­drang. Dat merk je bij het lopen. Het maakt allang niet meer uit óf je loopt. In welke tijd je dat doet en aan hoeveel wedstrijden je jaarlijks deelneemt, dat is belangrijk geworden. Bij yoga is dat absoluut niet zo. Je moet je grenzen accepteren en pijn is een absolute no-go. Het zijn al die kleine dingen die, zonder dat het heel zweverig hoeft te klinken, een impact hebben op hoe je je leven ervaart.”

Tijdens de barre winter­maanden kruipt Evy wat vaker op haar yoga­mat. “Dan is het gemakkelijk om je op te rollen en in de zetel te kruipen”, zegt ze. “Een energie­boost kan ik dus wel gebruiken. Je wringt jezelf uit als een dweil, maar dan op de leukst mogelijke manier. Als ik een paar dagen niet aan yoga heb gedaan, dan kan ik er echt naar snakken. Dan denk ik: ‘Evy, doe iets’, en probeer ik zelfs op de meest onmogelijke plaatsen toch wat te stretchen. Niet gemakkelijk als je in de file staat en je je linker­arm probeert te strekken, ik kan het je verzekeren.” (lacht)

KIMBERLY MAEYAERT (29): ‘Yoga heeft me door een burn-out gesleurd’

Het is nu ongeveer een jaar geleden sinds Kimberly, zoals ze zelf zegt, “volledig crashte”. Voordien werkte ze als advocate, maar de mix van haar perfectionistische persoonlijkheid en haar onvermogen om nee te zeggen zorgde er uiteindelijk voor dat ze in elkaar stuikte. “Zowel mentaal als fysiek zag ik het tijdens die periode niet meer zitten. Mijn perfectionisme uitte zich niet alleen in mijn job; ik sportte ook ontzettend veel en hard. Van januari tot Pasen zat ik thuis. Dat vond ik heel confronterend: ik was 28 en mijn lijf dééd het niet meer.”

Ze gebruikt het woord ‘surrealistisch’ om die periode te beschrijven. “Normaal ben ik zo’n vrolijk en spontaan persoon, maar toen was ik een plant.” Insert haar eerste les Yin-yoga, waar ze naartoe werd gesleurd door een vriendin. “Het was een hele rustige vorm van yoga. Ik was het gewoon om aan crossfit te doen, maar dit bracht me mentaal zo’n enorme rust.”

Nadien schakelde Kimberly over op Ashtanga-yoga, een wat dynamischer variant van de yoga­vorm waar ze eerst voor intekende. “Daar wordt de focus heel hard op adem­haling gelegd. Het in- en uit­ademen loodst je eigenlijk doorheen de verschillende poses. Je bent, voor heel even toch, bewust bezig met jezelf en dat heeft me toch voor een groot deel door die burn-out getrokken. Ik leerde er op een andere manier naar mezelf te kijken. Het zijn bovendien allemaal oefeningen die je gemakkelijk in je dagelijkse leven kan betrekken. Als ik me nu aan het opjagen ben in het verkeer of in banale alle­daagse situaties, doe ik gewoon enkele adem­halings­oefeningen. Meestal is dat al genoeg.”

We focus on the breath, so the mind doesn’t wander. Dat is een beroemde quote van de grond­legger van de Ashtanga-yoga, Sri K. Pattabhi Jois.” Het werd in het jaar na Kimberly’s burn-out een soort mantra, een geheugen­steuntje voor als het even niet vanzelf ging. “Daar heb ik veel aan gehad. Het lukt niet altijd om door yoga mijn malende brein volledig uit te schakelen, maar het hélpt wel altijd.”

Kimberly Maeyaert. Beeld Thomas Sweertvaegher

Om volledig van yoga te kunnen genieten, moest ze ook haar prestatie­drang laten varen. “Ik wou meteen alle poses onder de knie hebben en raakte gefrustreerd als het niet meteen lukte om mijn been achter mijn hoofd te klemmen. Dat heb ik moeten loslaten. Ik kan yoga alleen maar doen op een manier waarop mijn lichaam het toelaat. Yoga maakt je bewust van je eigen kunnen, en daar moet je respect voor hebben, hoe moeilijk dat soms ook is.”

Kimberly begrijpt waarom yoga de voorbije jaren zo in de lift zit en waarom ook steeds meer twintigers en dertigers een yoga­mat onder de arm nemen. “De druk van deze samenleving is enorm. We stellen hoge eisen aan anderen en aan onszelf. Dat we proberen om voortdurend aan al die verwachtingen uit alle mogelijke hoeken te beantwoorden, zorgt ervoor dat steeds meer jonge mensen crashen.”

Onlangs pikte ze haar job als advocaat terug op, al is ze alweer van plan om ermee te stoppen en om haar zekere bestaan in te ruilen voor een jaar reizen. “Ik wilde niet vertrekken tijdens mijn burn-out, omdat ik dan zou weg­vluchten van het leven dat ik hier had opgebouwd.” Een jaar en een opleiding tot yoga­leraar later is de tijd daar wel rijp voor. “Die opleiding rond ik af in maart.”

In april – exact een jaar nadat ze weer kleine vlagen van geluk begon te voelen – stapt ze op het vliegtuig richting Australië en Bali. “Ik hoop dat ik daar wat yoga­lessen ga kunnen geven.”

PATRICK TONNARD (56): ‘Een confrontatie met je ego’

Patrick schuift meteen een bundeltje papier voor zich uit wanneer we hem spreken in Gent. Research. (Wikipedia-)pagina’s vol met de basis­beginselen van yoga, de verschillende yoga­vormen die je kan beoefenen en een kleine gids over hoe een yogi in het leven hoort te staan. Het is de nodige complexiteit die volgens hem nog te vaak verloren gaat wanneer we het over yoga hebben. “Ik vind dat yoga de voorbije jaren ten onrechte platgecommercialiseerd is, terwijl het in essentie een ontzettend pure vorm van lichaams­­beweging is, gekoppeld aan een bewuste ademhaling”, klinkt het. “Al die studio’s met grote spiegels en mooie grote zalen, dat vind ik onzin. Wanneer ik yoga­workshops volg, is dat soms in barakken.”

Patrick begon zelf met Hatha-yoga toen hij, onder meer door zijn beroep als plastisch chirurg, te kampen kreeg met zware rugklachten. “Al twee hernia’s nog voor ik 40 werd. Even dacht ik dat ik de pensioen­gerechtigde leeftijd niet ging halen in dit vak. Door met een erg zachte vorm van yoga te starten, heb ik in een half jaar tijd ontzettend veel vooruit­gang geboekt. Ondertussen ben ik over­geschakeld op een dynamischer yoga­vorm: Ashtanga-yoga.

“Door de overweldigende populariteit lijkt yoga bijna iets wat enkel voor overspannen vrouwen bedoeld is, of ligt de focus ten onrechte op het lichamelijke aspect. Terwijl er net een mentaal luik aan yoga verbonden is dat je niet zomaar kan negeren. Je hebt een leermeester nodig, maar uiteindelijk moet je thuis dagelijks een sessie inplannen.” In realiteit, geeft hij toe, komt dat neer op zo’n vier of vijf sessies per week, “maar die discipline is wel erg belangrijk. Enkel door regelmatig te oefenen en je niet neer te laten halen wanneer het eens een dag niet lukt, word je beter. Dat confronteert je enorm met je ego.”

Patrick Tonnard Beeld Thomas Sweertvaegher

Patrick reist veel voor zijn werk, en neemt zijn yoga­matje steevast mee. “Je hebt maar 2 meter nodig, dus zelfs in een krappe hotelkamer krijg ik dat er nog wel ingepuzzeld. Ik voel dat ik het mis als ik al even geen yoga meer heb gedaan. Sommige mensen praten erover alsof het een verslaving is, maar ik poets mijn tanden ook twee keer per dag – niet omdat ik er verslaafd aan ben, maar omdat ik weet dat het goed voor me is. Nee, yoga gaat je problemen niet oplossen, maar je gaat er wel op een andere manier naar kijken. Ik zie zoveel zaken­mensen rondom mij zich de benen vanonder het lijf hollen en hun gezondheid op het spel zetten. Dan denk ik: sta nu even stil.”

“In het begin werd yoga vooral beoefend door mannen, maar het is ook goed dat vrouwen nu mee op de kar gesprongen zijn, want er zijn ontzettend veel bekwame yogini’s. Maar wederom: het mag niet alleen om het fysieke aspect draaien. Iemand die 10 graden vooroverbuigt en met zijn handen tot aan zijn knieën komt maar dat op een heel bewuste manier doet, is veel meer met yoga bezig dan iemand die dubbel­geklapt op de grond ligt te denken aan wat hij die avond gaat eten.”

EVA VAN DER MOSEN (34): ‘Yoga op het werk? Alleen als mijn baas het niet ziet’

Eva pikte yoga op toen ze zeven jaar geleden begon te werken bij de Europese Commissie. Dat is geen toeval. “Ik zie hetzelfde gebeuren bij heel veel jonge mensen: wanneer ze beginnen werken, komen de eerste lichamelijke klachten. Ik had vooral last van rugpijn, omdat ik vaak een hele dag achter mijn bureau zit. Om mijn spieren dan weer los te krijgen, moet ik bewegen, al is het maar fietsen of dansen. Yoga past net iets beter in mijn leven, omdat ik het op ieder moment kan inplannen.”

Schrap het beeld van werknemers die allemaal samen hun yoga­mat uitrollen om achter hun bureau een zonne­groet te doen. “Een downward dog durf ik weleens te doen wanneer ik voel dat de stress naar mijn schouders kruipt, maar dan wel wanneer mijn baas het niet ziet. Ik heb vrienden die dat wel doen en waar het na de lunch allerminst vreemd is om op de werkvloer even een handstand te doen om je bloed weer te doen stromen. Maar hier is het op dat vlak, euh, nogal ouderwets.”

Eva stuitte eerder toevallig op yoga. “Er werden lessen aangeboden op het werk, en aanvankelijk vond ik vooral de even­wichts­oefeningen leuk. Voor alle duidelijkheid: in het begin doe je eigenlijk niets zoals het hoort en vloekte ik weleens binnen­smonds wanneer oefeningen maar niet leken te vlotten. Het is pas heel recent dat ik yoga kan doen zonder me druk te maken over de resultaten. Nu doe ik het gewoon omdat het déúgd doet.”

Eva Van der Mosen Beeld Illias Teirlinck

“Yoga doet ook veel voor mijn mentale welzijn. Door de focus op mijn lichaam en ademhaling te leggen, kan ik even aan niets anders denken. Ik heb veel nood aan rust en stilte en ik woon in de stad. Net als iedereen probeer ik veel ballen tegelijk in de lucht te houden. Op een yoga­matje kan je dat net níét doen. Het is een plek om dingen te relativeren en niet te panikeren. Het aller­moeilijkste is om die wetenschap ook toe te passen in je dagelijkse leven, wanneer je niet meer in die veilige cocon op je yoga­mat zit.”

Eva geeft ook één keer per week zelf les. “Anderhalf jaar geleden heb ik een opleiding tot yoga­leraar gevolgd, vooral als extra uitdaging. Dat is heel plezant. Mensen zijn wel veel­eisend, dus je moet weten wat je doet. Ik ben gestopt met het vragen van goedkeuring aan de studenten, want anders ben je voortdurend bezig met te voldoen aan de wensen van één persoon. Ik heb mijn eigen manier van les­geven, en dat is het beste wat ik kan doen.”

Nog een reden om op regelmatige basis even alle ledematen te strekken: Eva heeft ook een kindje van twee. “Ik zou zelfs zeggen dat ik soms vlucht in de yoga. Nu ja, vluchten klinkt zo negatief, zo wil ik niet in de krant komen. (lacht) Maar soms merk je wel gewoon dat je alles hebt gedaan wat je kunt doen voor je gezin. Dan lucht het enorm op om even in een andere kamer mijn matje uit te rollen en wat yoga­oefeningen te doen. Nadien kom ik vrolijker terug.”

Eva probeert elke dag aan yoga te doen, “maar soms kan dat heel kort zijn, tien minuten of zo. Er zijn mensen die elke ochtend om zes uur opstaan om een uur of langer aan yoga te doen, maar voor mij zou het dan algauw aanvoelen als een verplichting. Een van mijn yoga­docenten zei ooit: ‘Neem yoga eens even weg en zie of je zonder kan.’ Ik weet dat dat niet zou lukken.”

TEDAN NIMA (43): ‘Mensen lijken de voeling met hun lijf kwijt te zijn’

“Er zijn twee redenen waarom ik aan yoga doe”, gaat Tedan Nima van start. “Het houdt mijn lichaam in vorm en je bent voortdurend bezig met het aftasten van de energie die in je lijf zit. Het is een manier om mijn geest helder te houden en mijn gedachten scherp. Het is ook een uitlaat­klep om negatieve emoties een plek te geven. Je kan nu eenmaal niet kiezen wat er doorheen de dag gebeurt en welke emoties er daardoor opwellen, maar je kan er wel voor kiezen om er een positief signaal tegen­over te zetten.”

Ooit woonde Tedan in Tibet. Tot er door de Chinese overheid een regime op­rukte dat Tibetanen dwong de dalai lama de rug toe te keren. “Historisch gezien heeft de dalai lama de inwoners van Tibet altijd geleid op politiek en spiritueel vlak, dus bij die nieuwe visie kon ik me niet aansluiten”, vertelt hij. Via India – waar hij twaalf jaar woonde – kwam hij in 2011 uiteindelijk in België terecht. Hier begon hij al snel vrijwillig yoga­lessen te geven, in een poging Belgen wat meer uit hun hoofd en in hun lichaam te krijgen.

“Ik heb, sinds ik met yoga begon als onderdeel van mijn opleiding in Tibet, enorm van deze vorm van lichaams­beweging genoten. Je voelt je lichaam met elke ademhaling meer tot rust komen. Wanneer ik erin slaag om de gedachten die door mijn hoofd razen stil te krijgen, vergeet ik soms zelfs even dat ik een lichaam heb. Dan ben je yoga op de juiste manier aan het doen.”

Tedan Nima Beeld Thomas Sweertvaegher

Tijdens het les­geven kreeg Tedan veel positieve reacties van zijn studenten, die vaak de 40 al even gepasseerd waren. “Je moet dan juist opletten dat je de vorm van yoga af­stemt op de fitheid van hun lichaam. Ik merk dat mensen hier vaak helemaal niet stil­staan bij hun lichaam, dat ze het verwaarlozen of het als vanzelf­sprekend beschouwen. Wanneer je hier naar de hoge­school of de universiteit gaat, is je voornaamste doel: een goeie carrière in de start­blokken zetten. We blikken voortdurend vooruit en niets is ooit echt genoeg. Jonge mensen studeren hier af en rollen in jobs en starten gezinnen zonder ooit echt te weten wat zich in hun hoofd of lichaam afspeelt. Die voeling lijken we kwijt te zijn. Als je niet wéét wat je voelt, hoe ga je er dan mee omgaan? Dat is waarom ik denk dat yoga voor iedereen nuttig kan zijn. Het helpt je om die connectie opnieuw aan te halen.”

Dat de populariteit van yoga vandaag vooruit­gestuwd wordt middels hippe fitness­bloggers en hashtags op Instagram, vindt Tedan niet erg. “Zelfs als je het gewoon doet om fit te blijven of om er nadien een mooie foto van te maken, vind ik het allemaal best. Als je er maar íéts uithaalt.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234