Donderdag 23/01/2020

Achtergrond

Je redt een relatie niet met een wellnessweekend

Beeld Pieter Van Eenoge

Vlaams minister van Welzijn Jo Vandeurzen (CD&V) die zich bemoeit met uw liefdesleven: gekker moet het niet worden.

"Maar achter het ludieke 'Donderdag Datedag' schuilt een ongemakkelijke waarheid: koppels hebben minder aandacht voor elkaar. Met alle relatiebreuken van dien. Wat te doen? Mathieu Dams

Dat vroegen veel vrienden me: waar is het fout gelopen? Terwijl er helemaal geen duidelijk moment was waarop alles om zeep was. Het huwelijk doofde gewoon uit." Twee jaar geleden scheidde Peter (41), een alias, van zijn vrouw, na zes jaar huwelijk. Hun zoontje van vier woont bij zijn mama, maar Peter ziet hem elke week. "Zijn moeder en ik hebben een prima verstandhouding. We zijn ook niet met vlammende ruzie uit elkaar gegaan. Hét was er gewoon niet meer. We leefden naast elkaar. Overdag werkten we allebei; ik had twee avonden in de week voetbaltraining, zij ging op woensdag iets drinken met vriendinnen. In de weekends bleef ze meestal thuis terwijl ik uitging. Ik denk dat we, de dag dat we beslisten te scheiden, al een half jaar geen seks meer hadden gehad."

U krijgt dit artikel voor abonnees gratis aangeboden. Overtuigd? Proef nu 3 maanden van De Morgen en krijg 49% korting.

Het verhaal van Peter is niet uitzonderlijk. Uit onderzoek van de Universiteit Antwerpen naar de redenen van echtscheidingen, blijkt dat een derde van de ondervraagden "uit elkaar gegroeid" opgaf als voornaamste reden. Toch is het onderwerp bij veel koppels een flink taboe, waarschuwde het Hoger Instituut voor Gezinswetenschappen van Hogeschool Odisee al in 2013. Als je hele Instagramfeed een aaneenschakeling is van romantische herfstwandelingen en royale ontbijtplateaus op een vlekkeloos wit dekbed, geef je al minder gemakkelijk toe dat je zelf een hele week amper met je lief gesproken hebt.

Daardoor wachten koppels vaak te lang vooraleer ze professionele hulp zoeken om hun relatie te redden. Bij Peter is het zelfs nooit ter sprake gekomen. "Heel gek, achteraf bekeken. Natuurlijk wisten we al langer dat er iets niet meer in de haak zat. Maar we lieten het maar op zijn beloop. Het eerste echte gesprek dat we over onze relatie hadden, was toen ik haar vertelde dat ik wilde scheiden."

Minder kans op depressie

Drie jaar geleden bezorgde het HIG enkele aanbevelingen aan Vlaams minister van Welzijn Jo Vandeurzen (CD&V) om het "relatieondersteunend aanbod" in Vlaanderen te versterken. Nu is daar dus 'Donderdag Datedag' uitgekomen. De boodschap: ook al is het druk, neem als koppel ook wat tijd voor elkaar. Bijvoorbeeld door elke donderdagavond de babysit te bellen en op date te gaan. "We voelden al langer op het terrein dat er behoefte was aan meer aandacht voor relatiebemiddeling", zegt Nico Krols, woordvoerder van Vandeurzen.

"De aanbevelingen van het HIG kwamen niet uit de lucht vallen. Maar voor alle duidelijkheid: het is ons niet te doen om het aantal echtscheidingen drastisch terug te dringen. Het is gewoon zo dat koppels tussen alle dagelijkse beslommeringen elkaar niet uit het oog mogen verliezen. Met deze campagne willen we hen een duwtje in de rug geven, zodat ze erover kunnen praten."

Relatietherapeut Lieven Migerode staat helemaal achter het idee. Hij is auteur van Ik zie u graag, een boek dat volgens de cover uitlegt "hoe je gelukkig blijft in een relatie". Want dat is levensbelangrijk, weet de psycholoog. Letterlijk. "De mens is niet gemaakt om de wereld alleen te trotseren. Verbondenheid is een basisbehoefte. Het reduceert stress, wat op zijn beurt zorgt voor een beter immuunsysteem en minder kans op angsten en depressies. Wat mij betreft is deze campagne minstens zo belangrijk als eentje die ons zegt dat we meer groenten moeten eten."

Alexander Witpas is voorzitter van de Vlaamse Vereniging voor Seksuologie(VVS), die meewerkte aan de campagne. "Voor alle duidelijkheid: nee, dat daten moet niet per se op donderdag gebeuren, en ja, een koppel kan nog altijd zelf beslissen hoe ze qualitytime met elkaar doorbrengen. Maar het is nu eenmaal zo dat je leven als koppel op een bepaald moment moeilijker wordt. Romantiek is goed, maar veel mensen hangen een té romantisch beeld op van de liefde: dat het allemaal vanzelf moet gaan en dat er anders iets mis is."

"Helaas: voor elk koppel wordt het leven op een bepaald moment moeilijker. Bijvoorbeeld als er kinderen komen. Het effect van zo'n kind moet je niet onderschatten. Je verantwoordelijkheden nemen fiks toe, je hebt veel minder privacy, je hele leven verandert. We moeten niet doen alsof zoiets geen effect heeft op je relatie. Die heeft óók tijd en aandacht nodig. Opvallend is dat uit het grote sexpertonderzoek van de universiteiten van Gent en Leuven drie jaar geleden bleek dat mensen dat van zichzelf ook wel weten. Op de vraag wat bijvoorbeeld hun seksleven positief zou beïnvloeden, kwamen al die zaken naar voren: meer tijd, meer privacy, minder conflicten met de kinderen."

Uitgelezen moment

Gitta Moreels (43) weet er alles van. Ze vormt al negen jaar een nieuw samengesteld gezin met haar partner, 16-jarige zoon en bonuszoon van 13. De agenda van de kinderen bepaalt voor een stuk hoeveel zij en haar lief elkaar kunnen zien. "Onze oudste speelt voetbal. Op donderdag breng ik hem naar de training en komt mijn vriend van zijn werk me daar tegemoet. Terwijl de zoon zich in het zweet werkt, gaan wij in de buurt iets eten of drinken. Niet in de kantine, voor alle duidelijkheid. We maken het wel gezellig. Tegen dat zoonlief uit de douche komt, zijn wij weer bijgebabbeld."

Dat Gitta's jongens allebei al flinke pubers zijn, heeft evenveel pro's als contra's, vindt ze. "Voordeel: je kunt ze al eens een paar uur alleen laten zonder babysit. Nadeel: ze blijven 's avonds later op. Onze avonden als koppel zijn in feite opgeheven. Om echt een privégesprek te hebben, moeten we al naar buiten, bijvoorbeeld op die donderdagen."

's Avonds vrijen wordt er zo ook niet gemakkelijker op. "Ik heb geen zin om me tijdens de daad te moeten afvragen of ze niets kunnen horen. Toen ze nog klein waren, maakte dat minder uit, maar nu beseffen ze natuurlijk wel waar de klepel hangt." Zo wordt ook het vrijen min of meer gepland rond de agenda van de kinderen. Met twee pubers die voor 10 uur hun bed niet uit geraken, zijn weekendochtenden een uitgelezen moment om ertegenaan te gaan. En verder moet je de kansen grijpen als ze zich voordoen, weet Gitta. "Soms is het echt wachten tot die twee de deur uit zijn en dan snel naar boven."

"Daar moet je wel wat gewoon aan worden, maar ik doe het liever zo dan als ze thuis zijn, want dan zou ik me toch de hele tijd afvragen of ze ons niet kunnen horen."

Voor 'Donderdag Datedag' is Gitta dus helemaal gewonnen. Daar heeft seks zelfs niets mee te maken. "Je moet in de week toch één moment hebben waarop je eens fatsoenlijk een en ander kunt doorpraten?" Witpas beaamt dat. "Je kunt niet verwachten dat je na een lange werkdag om halftien 's avonds in de zetel nog gaat werken aan je relatie. We willen die datedag natuurlijk niet verplichten of opdringen, maar als beide agenda's overvol zitten, gaat er niet plots spontaan tijd ontstaan. Tijd moet je maken. Dat geldt trouwens voor elk koppel. Je moet niet wachten tot er problemen opduiken om actie te ondernemen."

Samsonseks

Proactief, dat waren ook Stijn Ghyselink (37) en Vanessa Van den Driessche (35) uit Pepingen. Ze hebben twee dochters van vier en twee. Vanessa heeft een nine-to-fivejob als bediende, Stijn werkt als trader regelmatig "tijdens Tokio-uren". Hun weekdag begint al om kwart voor vijf. "Vaak maken we dan al het eten klaar voor die avond", zegt Vanessa. "Tegen 6 uur halen we de kindjes uit bed. En dan begint de ratrace: ontbijt, zorgen dat de kinderen klaar zijn om ze weg te brengen en dan gaan werken." Op een normale dag ziet het hele gezien elkaar pas om 18 uur terug. "Het avondeten is heilig", zegt Stijn. "Maar het is lang niet genoeg. Je bent meer met de kinderen bezig dan met elkaar. En als die naar bed zijn, tegen halfacht, is de fut er bij ons al lang uit. Onze gesprekken op weekavonden zijn haast replica's van elkaar: wat staat er op de agenda van de kinderen, wat eten we morgen, dat soort dingen."

Hun oudste dochter was nog maar zes maanden toen Stijn en Vanessa het gevaar al zagen aankomen. "Toen beslisten we: de vrijdagavond wordt van ons." Een concept waar ze sindsdien niet meer van afweken. Vrienden, familie, traders in Tokio: allemaal weten ze dat ze Stijn en Vanessa op vrijdagavond met rust moeten laten. Niet dat er dan veel gebeurt. "Meestal blijven we gewoon thuis", verrast Stijn. "We drinken een aperitief en daarna zien we wel. Soms praten we een hele avond, andere keren kijken we samen iets op tv."

Dat klinkt niet helemaal als wat Vandeurzen in gedachten had met zijn date-avonden, maar voor Lieven Migerode moet het ook niet meer zijn. "Te veel koppels denken dat je een weekend moet gaan puffen in een sauna om als koppel dichter bij elkaar te komen. Maar dat is flauwekul. Je redt een relatie niet met een wellnessweekend. Het zit 'm net in de kleine dingen: elkaar geregeld eens goed vastpakken, in de ogen kijken, vragen hoe de ander zijn dag was en openstaan voor het antwoord. Samen thuis een film kijken past daar perfect in."

Voor Stijn en Vanessa werkt het alleszins prima. "We kijken er echt naar uit", zegt Stijn. "Die vrijdag is een magneet die ons door de week trekt. We voelen ons die avond dan ook ineens minder moe dan anders. Elke avond eindigt op een later uur dan we oorspronkelijk gedacht hadden."

En zo heeft elk koppel wel zijn verhaal. Een dikke maand geleden lanceerde Ingrid Renders van Maison Slash, een onlinemagazine voor en door moeders, bijvoorbeeld de intussen wijdverbreide term 'Samsonseks'. Daarmee bedoelt ze een potje vrijen terwijl het kroost beneden voor de televisie zit. In een column hield ze er een vurig pleidooi voor. "Seks hoort spontaan te gebeuren, maar als ouder blijkt dat soms moeilijker dan verwacht", schreef ze. "Je bent in huis NOOIT alleen. NOOIT. (...) Die bastards blijven steeds later wakker en 's ochtends weet je nooit wanneer ze jouw kamer zullen binnenvliegen." Herkenbaar? Dat dachten we al.

Waarom niet eens aan 'Samsonseks' doen: een potje vrijen als het kroost beneden voor de televisie zit? Beeld Pieter Van Eenoge

"Zelf hebben we geen vaste datedag", zegt Ingrid, "maar ik begrijp de boodschap achter 'Donderdag Datedag' natuurlijk wel. Je relatie houdt toch niet op zodra er kinderen zijn? Integendeel: wij gaan nog altijd veel uit met z'n tweetjes. Dat moet, vind ik. Mijn man en ik delen een Google Agenda: als we elkaar een week of twee amper gezien hebben, zoeken we meteen een avondje uit voor ons. Omdat we vroeger geregeld in de weekends werkten, hebben we inmiddels een klein leger aan babysits opgebouwd. Geen enkel excuus dus om niet samen uit eten te gaan."

Dwang kan niet de bedoeling zijn

De Nederlandse relatietherapeut Rosmarijn Los moet hartelijk lachen als we haar over Samsonseks vertellen. "Dit gebeurt wellicht al sinds de uitvinding van de televisie, maar het is goed dat het kind een naam heeft", zegt Los. "Je ziet wel dat koppels creatief uit de hoek kunnen komen om zichzelf wat extra tijd te gunnen. Maar goeie seks betekent nog geen goede relatie. Het kan er hoogstens een onderdeel van zijn."

In Nederland kijken ze met belangstelling naar 'Donderdag Datedag'. Het kabinet van Vandeurzen kreeg bijna meer persaanvragen uit Nederland dan uit eigen land. "Al werd het concept door de kranten hier wel omgeturnd tot 'donderdag seksdag'", lacht Los, die toch enige voorzichtigheid bepleit bij het prikken van vaste momenten in je kalender om te werken aan je relatie. "Vaste afspraken zorgen voor dwang, dat het 'van moetens' wordt. Dat kan niet de bedoeling zijn. Het gaat erom dat koppels meer aandacht aan elkaar besteden. Hoe ze dat doen, staat hen vrij. Elk koppel is anders."

Ook in Nederland is het een trend dat relaties te lijden krijgen onder steeds drukkere agenda's. Los is niet verbaasd dat in België één op de drie echtscheidingen het gevolg is van een uit elkaar groeien van de partners. "Dat strookt met wat ik merk in de praktijk. Maar die drukke agenda is maar een deel van de uitleg. Het is ook gewoon een feit dat dertigers het te snel opgeven. We hebben het hier over een generatie die het gewoon is alles te krijgen wat ze wil. En als het ergens niet lukt, dan zoeken ze het wel op een ander.

"Ik maakte in Nederland al weleens de vergelijking met een telefoonmaatschappij: als je niet meer tevreden bent van de service of de prijs, dan hop je met enkele muisklikken over naar de concurrentie. Te veel mensen kijken zo ook naar hun relatie. Terwijl zoveel opgelost kan worden, bijvoorbeeld door meer tijd voor elkaar te maken, door meer te praten met elkaar. Maar die moeite willen veel mensen er niet meer insteken." Problematisch, vindt Los, want het voorspelt ook weinig goeds voor volgende relaties. Wie de eerste keer al overboord springt als het schip in een storm terechtkomt, doet dat de volgende keer namelijk ook, zo leert haar ervaring. "Misschien zelfs nog sneller."

Even recapituleren. Niet te snel opgeven? Check. Tijd maken, al dan niet door een date-avond in te lassen? Check. Praten? Check. Maar euh, waarover? Iedereen kent wel zo'n koppel dat op elk etentje trots declameert dat ze wekelijks de staat van hun relatie opmaken. Maar dat werkt heus niet voor iedereen. Meer zelfs: Lieven Migerode vindt "erover praten" serieus overroepen. "Natuurlijk is communicatie van levensbelang, maar je hoeft heus niet elke week een Belangrijk Gesprek te voeren over je relatie. De drie B's, daar draait het om: bereikbaarheid, bereidheid en betrokkenheid. Kun je die in eer en geweten afvinken, dan zit het wel goed."

Alexander Witpas stelt koppels vaak een doodeenvoudige vraag. "Denk gewoon eens terug aan het verleden. Wanneer voelden jullie zich echt verbonden met elkaar, genoten jullie van elkaar? Wat waren jullie toen aan het doen? Wel, begin al eens met dat opnieuw te doen."

U krijgt dit artikel voor abonnees gratis aangeboden. Overtuigd? Proef nu 3 maanden van De Morgen en krijg 49% korting.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234