Woensdag 29/01/2020

Opvoeden

Je kind houdt zielsveel van zijn speen: hoe leer je dat sabbelen af?

- Beeld Getty Images

“De speen is pure tovenarij”, zei een collega onlangs. Haar krijsende baby veranderde plotsklaps in een rustig sabbelend engeltje. Maar zoals dat voor wel meer zoethoudertjes geldt: wat in eerste instantie een godsgeschenk lijkt, wordt later een lastpost. De baby groeit op tot een peuter en dan hoor je opeens van alle kanten dat het snel klaar moet zijn met dat plastic apparaat. Hoe pak je het afleren van de speen aan?

Wat zeggen de deskundigen?

Baby’s worden geboren met een zuigbehoefte en dus is het prima om een speentje te geven. Na één jaar neemt die behoefte af. De speen wordt dan vooral een middel om troost te bieden, of om ’s avonds rustig mee in slaap te vallen.

Tandartsen en logopedisten zijn het erover eens dat te lang sabbelen op de speen niet goed is. De speen drukt de tong namelijk naar beneden, die hangt daar als het ware, terwijl hij eigenlijk tegen het gehemelte hoort. Dit kan gevolgen hebben voor de stand van de kaken en de spraakontwikkeling van het kind. “De kans bestaat dat een kind de s, de t, de n, de l en de d niet goed leert uitspreken”, zegt logopedist Gerdi Koeleman. “Dat komt door die slappe tongspieren.”

Op welke leeftijd moet de speen definitief de deur uit? Daarover lopen de meningen uiteen. Als een kind op 3-jarige leeftijd nog met een speen rondloopt, dan spreken logopedisten van ‘afwijkend mondgedrag’. Afleren is makkelijker als het kind jonger is, zeg 1,5 jaar oud, want dan is de gewoonte nog niet zo hardnekkig. Let wel: steekt je dreumes vervolgens zijn duim in de mond, dan ben je misschien nog iets te vroeg. Deskundigen geven de voorkeur aan de speen boven de duim. Koeleman: “Een duim heb je altijd bij je, dus duimen is moeilijker af te leren.”

En alleen een speen voor in bed: hoe schadelijk is dat? Vaak valt de speen halverwege ook nog eens uit. “Je ziet vaak dat de mond blijft openstaan”, zegt Koeleman. “Kinderen die een speen gebruiken, halen vaak adem door de mond en niet door de neus. Ze krijgen vaak meer irritatie in het keelgebied, zijn vatbaarder voor ziektekiemen en hebben slappere mondspieren.”

Hoe pak je het afleren aan?

“De speen afleren heeft alleen zin als de ouders er klaar voor zijn”, zegt pedagoog Joyce Vlamings. Ook vader en moeder zijn immers gehecht geraakt aan de speen. Vind je het als ouder zielig voor je kind, dan is de kans groot dat je de speen toch teruggeeft. “Je moet dus echt het gevoel hebben: en nu is het genoeg geweest.” Tip ter zelfbescherming: zorg dat alle spenen in één keer het huis uit zijn, zodat er geen weg terug is.

Er zijn tal van manieren om dit te doen: doe de speen in een envelop op de post voor de spenenfee. Neem je kind mee op kraambezoek en geef de speen samen aan de nieuwe baby. Of laat je kind met de fopspeen als ‘betaalmiddel’ iets uitzoeken in de speelgoedwinkel. De truc is om er een leuk moment van te maken. Vertel dat grote, stoere kinderen zo’n ding niet meer nodig hebben.

Zelf heeft Vlamings het trouwens ook niet volgens het boekje aangepakt. Haar dochter stopte op haar 4de met de speen, haar zoontje pas op 5-jarige leeftijd. “Ik dacht zelf: dan krijgen ze later toch gewoon een beugel? Toen gaf de tandarts me op mijn donder.” Volgens de pedagoog vinden ouders het bijna altijd moeilijker dan het kind. “Achteraf valt het vaak enorm mee. Het is een nacht doorbijten, er zal gehuild worden, maar dan ben je er ook van af.”

Voilà, kun je weer een goed voornemen van je lijstje schrappen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234