Vrijdag 15/11/2019

Vrijgezellen

Hoe vrijgezellenfeesten steeds duurder, exotischer en gekker worden

Beeld Charlotte Dumortier

Een vrijgezellenfeest dat alleen maar bestaat uit drinken en handtekeningen verzamelen op ontblote lichaamsdelen heeft afgedaan. Citytrips van soms een week zijn de norm geworden – inclusief stripclub en een dwerg vastgeketend aan de vrijgezel zelf. Durf jij als vriend neen te zeggen?

Samen met zijn vier beste vrienden nam Steven Van Gansbeke (33) enkele weken geleden het vliegtuig naar Thailand. Eerst vier dagen Koh Samui, het populairste vakantie-eiland van Thailand, gevolgd door twee dagen Bangkok. Steven en zijn vrienden wisten precies waar ze moesten zijn: een villa met privé­zwembad in de Golf van Thailand niet ver van de lokale disco­theken én de uitgaansbuurten van de hoofdstad. De jongens hadden immers wat te vieren: een van hen gaat binnenkort trouwen. De reis naar Thailand was zijn vrijgezellenfeest. Of zoals Steven en zijn vrienden het bescheiden uitdrukken: de ‘bachelor­party’.

Uiteraard was de vrijgezel niet op de hoogte, zegt Steven. “Het was niet zo dat hij had aangegeven dat hij naar Thailand wilde. Zijn hotels en vliegticket hebben we zonder zijn medeweten geboekt – zijn toekomstige vrouw zat mee in het complot. Het was een complete verrassing.”

Waarom Thailand? Simpel, zegt Steven: “We wilden eens goed feesten én we wilden zeker zijn van mooi weer. Als twintigers hebben we veel met de rugzak gereisd – uit ervaring wisten we dat Thailand zou meevallen qua budget. Al moesten we wel de prijs van ons ticket erbij tellen, dat klopt.” En neen, het was Steven en zijn vrienden niet om de seks te doen, beweert hij. “We waren op zoek naar de sfeer van
The Hangover (een film over een uit de hand gelopen vrijgezellenfeest waarvan inmiddels twee sequels zijn gemaakt, red.).”

Waar is de Playboy-bunny?

Het ticket kostte de vrienden elk 500 euro, plus dat van de vrijgezel. De villa kwam op 50 euro per persoon per nacht. “Ik geloof dat we daarnaast zo'n 500 euro aan etentjes en drank hebben uitgegeven”, zegt Steven. “Per persoon.”

Totaalprijs voor een weekje heen en weer vliegen naar een bachelor­party in Thailand: zo'n 1.500 euro. Geen alledaags budget voor een vrijgezellenfeest, beseft Steven. “Enkele vrienden hebben daardoor afgehaakt. We zijn met een grotere groep nog een avond op stap geweest in Brussel, zodat iedereen kon mee­feesten.”

En de dames? “Die zijn drie dagen naar Valen­cia geweest, waar ze een villa hebben gehuurd.” Langer ging niet omwille van de kinderen.

Thailand, Valencia, Amsterdam, Boedapest: geen bestemming is te gek voor een vrijgezellenfeest. Was er vroeger alleen sprake van een avond met een verrassingsfeest voor de betrokkene of een kroegentocht tot het ochtendgloren, dan zijn het tegenwoordig al vrijgezellenweekends wat de klok slaat. In sommige regio's is het achtervoegsel ‘-weekend’ zelfs verdwenen en heeft men het louter nog over 'vrijgezellen' of 'op vrijgezellen gaan' – waarbij niet het meervoud van het zelfstandig naamwoord bedoeld wordt, maar de meerdaagse activiteiten die gepaard gaan met het vieren van de toekomstige bruid of bruidegom.

Zeker, ze zijn er nog: de stads­optochten met een schrale Playboy-bunny die condooms moet verkopen of allerlei ontblote lichaamsdelen moet laten signeren door de andere sekse. De paintball­sessies, de sauna­bezoeken, het bierfietsen. Maar steeds vaker vinden ze plaats op al dan niet exotische locaties, ver weg van huis en tijdens een lang op voorhand vrijgehouden weekend. De klassiekers worden aangevuld met een initiatie paal­dansen, wijn- of whisky­proeverijen en culinaire etentjes, kwestie van zo veel mogelijk hashtags onder de Instagram-foto te kunnen zwieren.

Luchthavenparking inbegrepen

Zelf heb ik twee vrijgezellenfeesten meegemaakt. Het eerste was een weekend, dertien jaar geleden. Ik herinner me dat ik dat toen uitzonderlijk vond: van vrijdagavond tot zondagmiddag samentroepen met een groep die ik amper kende in een vakantiehuis ergens in de Ardennen. Maar de bruid, destijds een volleybalploegmaatje in Brussel, en een van haar beste vriendinnen, toevallig mijn collega op de krant, stonden erop: ik moest mee. Gelukkig bestond de groep vooral uit prettig gestoorde Kempen-vrouwen die er een soort scouts­weekend van hadden gemaakt – zij het een volwassen versie waarvan kinder­oren roodgloeiend zouden hebben gestaan.

De tweede keer was ik een van de organisatoren – de aanstaande was mijn beste jeugdvriendin. Haar richtlijnen waren eenvoudig, maar daarom niet minder dwingend: géén verkleed­partij, géén condoomverkoop en eindigen moesten we in ons vroegere stamcafé, waar we pas mochten buitenrollen als de zon was opgekomen. Het werd een fijne zomer­avond – geen weekend – in en rond het dorp waar we allebei zijn opgegroeid, met een letterlijke walk down memory lane, een barbecue in een wei en een gearrangeerde ontmoeting met de bruidegom op een van de jaarlijkse dorps­fuiven. Om vijf uur ’s morgens zijn we in ons stamcafé pinten gaan bestellen die we niet meer hebben opgedronken. Bij het buitenkomen klaagde iemand over luid kwetterende vogels en het te harde ochtendlicht.

“Klinkt leuk, maar vandaag is het iets uitgebreider”, zegt Karlijn Coenen (29). Haar vriendinnen zijn volop aan het trouwen en de vrijgezellenfeesten zijn steevast city­trips, onder andere naar Amsterdam en Maastricht. “Meestal maar één nacht, zodat we op vrijdag kunnen samenzijn met alle genodigden – niet iedereen kan zich een weekend vrijmaken. Zaterdagochtend vertrekken we dan op weekend.”

Hun mannen gaan er wel voor, vertelt Karlijn. Ze vliegen naar Praag, Barcelona of Ibiza, waar ze zo’n 400 euro spenderen. Daar hoef je niet al te gek voor te doen: vervoer, hotel, lucht­haven­parking, activiteiten ter plekke – de teller loopt snel op.

Al houd je ook op vrijgezellenweekends voor vrouwen maar beter een gevulde portefeuille klaar. Karlijn deed al een stadsspel, een make-up­sessie, een vlottentocht en een touwenparcours – allemaal tegen betaling. “Daarna gingen we uit eten en op stap. Enkele weken later volgt het huwelijksfeest, waarvoor je ook geld moet voorzien: zo’n 120 euro per koppel als je naar een feest gaat met eten – op een dansfeest mag het wat minder zijn.” Misschien nog een nieuw kleedje of een nieuw paar schoenen, het zijn tenslotte je vrienden die trouwen.

Beeld Charlotte Dumortier

En dat is niet het enige huwelijk waarop je wordt verwacht. “Je zit al snel in een groepje met vijf tot tien vriendinnen”, rekent Karlijn voor. “Dat kan aardig oplopen.”

Karlijn kent vrienden die een jaar lang elke maand 20 euro opzij­leggen om op vrijgezellenweekend te gaan. Zij en haar vriendinnen pakken het anders aan: “Je geeft met plezier geld uit aan je vrienden, maar een vrijgezellenweekend waaraan weinig communicatie voorafging, heeft ons voor meer inspraak doen kiezen. Sindsdien polsen we bij iedereen naar beschikbare data en leggen we op voorhand een budget vast, zodat niemand voor verrassingen komt te staan.”

Conformiteit

De evolutie naar meer en gekker vindt Alain Van Hiel, sociaal psycholoog aan de UGent, niet zo verontrustend. “De wereld ziet er nu eenmaal anders uit dan toen onze grootouders op reis gingen – toen was het volgende dorp al ver. En geld uitgeven aan je vrienden, misschien zelfs aan nieuwe kleren als ze trouwen, is niet per definitie verkeerd: geld maakt gelukkiger als we het kunnen besteden aan anderen. Harvard-psychologe Lara Aknin stelde in 2013 vast dat overal ter wereld, zowel in arme als in rijke landen en over alle culturen heen, mensen gelukkiger zijn als ze geld uitgeven aan anderen in plaats van dingen te kopen voor zichzelf.”

Daar bestaat een term voor: prosocial spending, een fenomeen dat twee Amerikaanse psychologen al in 2003 beschreven in een onderzoek waaruit ze concludeerden dat mensen minder gelukkig zijn als ze geld uitgeven aan materiële goederen in plaats van aan ervaringen, zoals een theatervoorstelling of een concert.

Maar waarom zeggen we niet neen tegen een absurd idee zoals een vrijgezellenreis naar Thailand? “Normatieve druk”, zegt Van Hiel. “Vriendengroepen zijn bij uitstek cohesieve groepen: iedereen komt goed overeen en voelt zich aangetrokken tot de groep – de cohesie is sterk. Een ongewenst neven­effect van zo’n cohesieve groep is conformiteits­druk: je bent altijd geneigd de groep te volgen en als iemand een plan heeft, dan zullen de anderen dat niet kritisch beoordelen. Want wie niet meedoet, is een spelbreker. En spelbrekers zijn op termijn niet meer welkom.”

Van Hiel verwijst naar het lijnen­experiment dat sociaal psycholoog Solomon Asch in 1951 uitvoerde. Asch was geïnteresseerd in de impact van de groep op een individu, maar dan bij een groep die duidelijk foute keuzes maakt. Op een kaart toonde hij drie lijnen met een verschillende lengte, waarvan er één even lang was als de referentie­lijn. Proefpersonen kregen de opdracht aan te duiden welke lijn even lang was als de referentie­lijn – een eenvoudige taak, maar er waren vijf andere deelnemers bij het experiment aanwezig die na enkele rondes bewust verkeerde antwoorden gaven.

“De proefpersonen werden heen en weer geslingerd tussen de behoefte om het correcte antwoord te geven en het verlangen om een gunstige indruk te maken op de groep”, zegt Van Hiel. In 37 procent van de gevallen sloten de proefpersonen zich aan bij de foutieve antwoorden van de meerderheid. De helft van de proefpersonen volgde minstens de helft van de foutieve antwoorden. Maar niet iedereen conformeerde zich: ongeveer een kwart van de proefpersonen ging met geen enkel foutief antwoord akkoord.

“Asch deed zijn proef in de jaren 50 van de vorige eeuw, waardoor we ons terecht kunnen afvragen of we ook vandaag nog dergelijke resultaten zouden krijgen”, zegt Van Hiel. “Dat blijkt inderdaad zo te zijn. Een nauwgezette kopie van het experiment liet dertig jaar later gelijkaardige conformiteits­scores zien.”

Erg cohesief is een groep die een vrijgezel viert niet – vaak is het gezelschap een bonte mengeling van jeugdvrienden, studie­vrienden en hier en daar misschien een collega, aangevuld met de obligate schoonbroers en schoonzussen. Maar zelfs daar is de normatieve druk groot: laat als genodigde in zo’n groep maar eens vallen dat je wellnessen duur vindt of dat het zoveelste rondje whisky­shots er te veel aan is: wég sfeer.

Babes, beers and bullets

Het is de eerste keer dat Steven en zijn vrienden een week uittrokken voor een vrijgezellenfeest in Thailand. Toen hij enkele jaren geleden trouwde, behelsde de bachelor­party een vierdaagse ski­reis naar Val Thorens. “Dat was ook goed feesten”, meent Steven zich te herinneren. “Kijk: mijn vrienden en ik kennen elkaar al jaren. We zijn allemaal zelfstandigen, werken hard en we wilden onszelf eens een plezier doen. Het hoort er gewoon bij. We zijn jong, het is nu dat we ervan moeten profiteren.”

Daar is Geert* (41) het volledig mee eens. “Mocht iemand mij een vrijgezellenweekend voorstellen in Las Vegas dat mij 2.000 euro zou kosten: ik zou niet twijfelen. Daar wil je toch bij zijn?” Geert maakte al zo'n tien vrijgezellenweekends mee. De meeste dateren van een tiental jaren geleden. “Het was de periode dat vrijgezellen­weekends opkwamen. Volgens mij past dat in onze belevingscultuur – alles draait vandaag rond ervaringen. Doorgaans trouw je maar één keer en als vrijgezel wil je iets mee­maken waarmee je kunt uitpakken.”

Het zwaarste weekend dat Geert ooit beleefde, was in Krakau. Met een budget van 2.500 euro boekte hij voor zijn vrienden vliegtickets naar Polen. “Waarom Krakau? Omdat de lagekostenmaatschappijen ernaartoe vliegen en omdat het bier en de vrouwen er goedkoop zijn”, zegt Geert onomwonden. “Praag, Boedapest: zelfde verhaal. Al beginnen de steden in Oost-Europa er genoeg van te hebben. Het is ook de reden waarom mensen niet graag met Ryanair vliegen: iedereen kent de verhalen van luidruchtige vrijgezellen die op vluchten geweigerd worden omdat ze te dronken zijn.”

Een collega had Geert erop gewezen dat er in Oost-Europese studenten­steden evenementen­bureaus actief zijn die vrijgezellenweekends op maat aanbieden en alles regelen, van lucht­haven­vervoer en slaapplaatsen tot de activiteiten. Eerst gaan paintballen en daarna een tochtje langs de tietenbars? Indoor karten gevolgd door een kalasjnikov leegschieten in een schietstand? Het kan allemaal, à la carte of met pakketten met namen als ‘Babes, beers and bullets’.

“Het zotste dat wij zijn tegengekomen”, zegt Geert, “is dat je de vrijgezel een etmaal aan een dwerg kunt laten vastketenen.” Kijk: dan lijkt de bodem bereikt – een concept dat altijd op de loer ligt wanneer het over vrijgezellen­bijeen­komsten gaat.

In Leuven lopen ze nog rond, zegt Geert. De slecht verklede vrouwen die onder druk van hun vriendinnen seksspeeltjes moeten verkopen. Luid zingende venten die over de Grote Markt zwalpen. “Maar doorgaans zijn dat Hollanders, op vrijgezellenweekend in het buitenland.”

Hoogseizoen

Een vrijgezellen­business zoals in Oost-Europa blijkt in ons land niet te bestaan. “Er zijn wel websites waar je inspiratie kunt opdoen, maar een weekend van A tot Z organiseren: dat doen Belgen die in het land blijven om hun vrijgezel te verrassen nog altijd liever zelf”, zegt Michiel De Pelsemaeker, die met iChallenge interactieve stads­spelen organiseert en zich daarbij onder meer richt op vriendengroepen die op vrijgezellenuitstap zijn.

IChallenge begon oorspronkelijk met team­buildings­activiteiten, maar al snel merkte De Pelsemaeker dat er ook interesse was om hun stadsspelen als vrijgezellen­activiteit te doen. “Het spel Operation Freddy hebben we daarom omgedoopt tot Freddy Plus, met een versie voor vrouwen en een voor mannen, waarin plaats is voor gepersonaliseerde opdrachten en voor specifieke vrijgezellen­aangelegen­heden, zoals een kus vragen aan voorbijgangers.”

Elk weekend spelen tien tot vijftien groepen het vrijgezellen­spel van iChallenge, vertelt De Pelsemaeker. “Zeker in het hoogseizoen, dat nu is aangebroken. Mensen trouwen het liefst in de zomer, waardoor de meeste vrijgezellenactiviteiten in april, mei en juni plaatsvinden. We hebben gemerkt dat vrijgezellenfeesten ofwel erg lokaal zijn, ofwel plaats­vinden in een stad waar de vrijgezel gestudeerd heeft en er een bloeiend uit­gaans­leven is. En terwijl activiteiten vroeger plagerig waren en de vrijgezel niet zo’n toffe dag had, mikken vrienden vandaag veeleer op een fijne dag waarop iedereen zich goed voelt, inclusief de vrijgezel.”

Buitenlandse aanvragen zijn er wel, zegt De Pelsemaeker, zeker in grote steden als Luik en Brussel, waar heel wat Fransen op vrijgezellen­weekend komen, en Gent en Antwerpen, een populaire uitvals­basis voor Nederlandse vrijgezellen­vierders. “Maar dan nog kun je als groep gemakkelijk zelf het programma samen­stellen. Georganiseerde vrijgezellenweekends, dat vind je meer in steden als Praag, Warschau en Barcelona. Al heeft crazy­voyages.com, een Frans bedrijfje dat vrijgezellen­feesten op maat organiseert, sinds kort ook een Nederlands­talige tak. Ze plannen je vluchten, je accommodatie en je activiteiten. Ik vermoed dat zij binnenkort hun pijlen op België gaan richten.”

* Geert is een schuilnaam

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234