Vrijdag 15/11/2019

Reizen

Hoe Vancouver de groenste stad ter wereld wil worden

Granville Island. Beeld Jurriaan Teulings

Vancouver is een jonge stad aan de westkust van Canada. Het gebrek aan een cultureel verleden compenseren de inwoners met hun uitzonderlijke band met de natuur.

Zodra ik mijn hotel uitstap op Davie Street, een van de slagaders in het West End van Vancouver, valt me op hoe divers het straatbeeld is. Op allerlei manieren: naast een biologische winkel zit een dönerzaak, de smoke shop huist naast een tacorestaurant. Tussen twee bars is een weelderige moestuin. Op deze zonnige ochtend zie ik jonge gasten over straat lopen die onder de tatoeages zitten, en oudere inwoners die wandelen met hun hondjes. Ook de bouwstijlen wisselen elkaar af; van lage winkels tot hoge wolkenkrabbers, met soms een vrolijk regenboogzebrapad ertussen. Vanuit dit eclectische stadstafereel zie je altijd de besneeuwde bergtoppen in de verte. De straat eindigt op English Bay Beach.

Deze grootstedelijke leefbaarheid wordt door architecten vancouverism genoemd. Een belangrijk element is het openhouden van groene plekken in de gebouwde omgeving en het creëren van zichtlijnen tussen gebouwen, zodat je altijd in contact staat met de natuur in de omgeving (in tegenstelling tot manhattanization, waarbij je bent omringd door beton).

Harbor View in Vancouver, Canada. Beeld Shutterstock

Met 2,5 miljoen inwoners is Vancouver het kleinere zusje van Toronto. De stad is ook veel jonger dan de steden aan de oostkust – gesticht in 1886 – dus ze konden hier naar hartenlust experimenteren. En die aanpak werkt, want Vancouver staat al jaren in de top vijf van fijnste steden om in te wonen. Je kunt hier surfen, kajakken, hiken, fietsen en snowboarden – en dat allemaal op één dag als je dat zou willen. Ook is er het hele jaar door een mild zeeklimaat.

Tegen de achtergrond van vancouverism is het interessant te zien hoe creatievelingen zich verhouden tot de jonge stad en de omgeving met veel natuurschoon. Hoe passen zij dat toe in hun werk?

Cool souvenir

Ik begin bij James Lepp, een 35-jarige professionele golfer die de ‘sneaker­galerie’ Six Hundred Four opende in Gastown, het oudere gedeelte van de stad, met mooie brownstone-gebouwen, barretjes en terrassen. Zijn showroom kijkt uit op een rokende klok, een populaire selfiespot. “Omdat we zo’n jonge stad zijn”, zegt Lepp, “ontbreekt het hier nog aan mode, kunst en cultuur. Maar de natuurlijke omgeving inspireert ons wel om te innoveren.” Na een collectie golfschoenen wilde Lepp iets anders proberen. Hij vertaalt nu de werken van jonge, lokale kunstenaars naar kleurrijke prints op sneakers. Zo zie ik schilderijen van een Canadese beer en de bergen in abstracte vorm terug op schoenen. “Ik wil mijn land eren. Dit is toch een veel cooler souvenir dan een fles maple syrup?” Iedere kunstenaar mag ook een goed doel uitkiezen. “Daar doneren we dan 6 procent van de opbrengst aan, dat is al gauw 10.000 dollar per kunstenaar.”

“De natuur zit in ons DNA”, zegt Lepp. ‘Dus je ziet hier steeds meer duurzame ondernemingen, daar kunnen we ons echt mee onderscheiden.’ Vancouver besloot tien jaar geleden dat het in 2020 de groenste stad ter wereld moet zijn, door de ecologische voetafdruk te verkleinen, afval te beperken en het ecosysteem te beschermen. De tien doelstellingen die in 2011 zijn geformuleerd, zijn vrij algemeen, wat het lastig maakt ze te controleren. Bovendien, wie bepaalt of de doelen werkelijk zijn gehaald?

James Lepp van ‘sneakergalerie’ Six Hundred Four in Gastown. Beeld Jurriaan Teulings

Toch bespeur ik hier een groter ecologisch bewustzijn dan in veel andere wereldsteden, omdat inwoners dichter bij de natuur staan en zich dus meer verantwoordelijk voelen.

Het rijke natuurlandschap van Vancouver begint al pal naast het ­centrum. Hier ligt Stanley Park, een natuurgebied van 4 km2, met bomen die soms honderden jaren oud zijn. Grouse Mountain, een recreatie- en skigebied rond een piek van 1.200 meter, is ook populair. En voor de kust ligt Vancouver Island. Het aanbod is overweldigend, dus laat ik me informeren bij Musette Tours. Gids Sebastian Salas (32) staat symbool voor de actieve Canadees uit de provincie British Columbia: altijd buiten, in de weer. Hij fietst graag en reed wedstrijden in Europa. “Maar nergens heb je zulke dramatische wisselingen in het landschap als hier.”

Vandaag maken we een wandeling in een gebied waar Vancouverites graag ontspannen. Met de auto rijden we in een kwartiertje over de Lions Gate Bridge door Stanley Park naar Capila­no River Regional Park. Daar wandelen we over zandpaden tussen hoge dennenbomen, langs de rivier, die een belangrijke bron van drinkwater én zalm is. We zigzaggen verder over bruggetjes naar de top van de 91 meter hoge Cleveland Dam, waar het water met geweld naar beneden stort. Ik ken weinig wereldsteden waar je zo snel in de serene, ongerepte natuur staat, met overal zicht op de bergen. “Overdag kun je hier zwarte beren zien”, zegt Salas. “En in de avond ­herten en wasberen.”

Capilano River Regional Park. Beeld Jurriaan Teulings.

Ook in de stad is veel ruimte om te recreëren. Ten zuiden van downtown vind je Granville Island, een schiereiland dat per ferry te bereiken is. Het industrieterrein en de scheepswerf werden verbouwd tot een pretpark voor de stadsmens, met grasvelden, wandelpaden, speeltuinen, een grote markt en foodcourt, theaters en een brouwerij.

We wandelen nu aan de andere kant van False Creek, een inham in het hart van Vancouver dat het centrum scheidt van de rest van de stad. Hier heb je goed zicht op de imposante skyline van de stad, die niet bestaat uit vierhoekige kantoortorens, maar ­getypeerd wordt door futuristische glazen torens met rondere vormen. Langs het water loop ik naar de studio van kunstenaar Laura Zerebeski (50). Ze laat zich inspireren door dit urbane tafereel. “Ik wil Vancouver tot leven wekken op een manier waarop fotografen het niet kunnen. Omdat een mens daar vrolijker van wordt, fiets ik veel rond. Voor mijn gevoel gaan gebouwen dan bewegen en beginnen ze op mensen te lijken. In mijn schilderijen geef ik elk gebouw een karakter, bijvoorbeeld een oude man.” Haar stedelijke landschappen zijn haast surrealistisch, met felle kleuren, net als bij haar idolen Van Gogh, Dalí en Munch. Zerebeski werkte vroeger in de zakenwereld, maar werd daar depressief. Haar schilderstijl is haar manier om cynisme tegen te gaan.

Laura Zerebeski. Beeld Jurriaan Teulings

De skyline laat ook zien dat er, ondanks het idealisme van vancouverism, steeds meer flats bij worden gebouwd. Daarvoor worden karakteristieke stadshuizen gesloopt, zeggen inwoners. En net als in San Francisco worden veel van die dure appartementen opgekocht door rijkelui “aan de andere kant van het water”, zegt Zerebeski, oftewel: Chinezen. “In de avond zie je hoeveel woningen niet verlicht zijn en dus niet actief worden bewoond. Dit tot woede van de bevolking, die steeds moeilijker betaalbare woonruimte kan vinden.”

West End. Beeld Jurriaan Teulings

Die link tussen Vancouver en het Verre Oosten bestaat al lang – sinds Aziaten aan het eind van de 19de eeuw als gastarbeiders naar Canada werden gehaald. Ze werkten, vaak onder erbarmelijke omstandigheden, aan de spoorlijnen. Liefst 43 procent van de huidige inwoners heeft Aziati­sche roots, waardoor Vancouver ook wel de meest Aziatische stad buiten Azië wordt genoemd. Het is best ironisch dat uitgerekend Chinezen, die vroeger werden uitgebuit, nu dure huizen opkopen in de stad. Maar hun komst heeft Vancouver ook verrijkt. Je kunt hier ongelooflijk goed en divers Aziatisch eten, met name in de zuidelijke voorstad Richmond.

Clement Chan (40) werd in 2010 gekroond tot Canadese Chef van het Jaar. Hij begon met de foodtruck Le Tigre en verkocht onlangs het succesvolle fusionrestaurant Torafuku, op zoek naar een culinair avontuur. “Ik probeer te breken met tradities, door bijvoorbeeld sushi met buikspek te maken. Eerst dacht men dat ik gek was, maar in Torafuku was het een grote hit.” Soms zeggen Chinezen dat hij niet te veel moet rommelen met hun keuken. “Mijn moeder komt uit Singapore, mijn vader is Chinees. In het restaurant van mijn oma leerde ik dumplings en wontons maken, maar ik heb ook in Japanse restaurants ge-werkt en veel door Azië gereisd. Ik wil juist spelen met al die invloeden.”

Torafuku. Beeld Jurriaan Teulings

Vancouver staat bekend om zijn diverse eetcultuur. Zo wil het restaurant Savio Volpe de sfeer oproepen van een osteria in Toscane. Het interieur oogt bijna Japans; beschilderde panelen en strakke meubelen. Deze cocktail van culturen werd bedacht door oud-acteur Craig Stanghetta, die nu als designer horecaconcepten bedenkt. Deze osteria is geïnspireerd door zijn eigen achtergrond. “Mijn vader is Italiaans en ik groeide op in een klein Canadees dorp met veel Italiaanse inwoners. Ik loop graag door de straten van Venetië, maar ik heb ook in Shanghai gewoond, dat zie je terug in mijn stijl.”

Het lef om contrasterende invloeden door elkaar te husselen, typeert jonge Noord-Amerikaanse steden, gevormd door immigranten. De VS worden een smeltkroes genoemd, omdat alle culturen assimileren in een gedeelde Amerikaanse identiteit, met bijbehorend patriottisme. Canada wordt daarentegen getypeerd als een mozaïek, omdat de verschillende culturen meer naast elkaar bestaan. Het verschil is ook dat Canada openstaat voor nieuwkomers, dankzij het ruimhartige asielbeleid, terwijl het zuidelijke buurland steeds verder op slot gaat.

Iedere inwoner heeft een andere metafoor voor Vancouver. Een barman ziet Vancouver als een “beeldschone, maar wispelturige” vrouw. Een dame vergelijkt haar stad met een tiener, “op zoek naar een eigen identiteit”; de jonge stad mist volgens haar levenservaring en vertoont hier en daar groeipijn. Vancouver is (nog) niet zo cool als Toronto en Montreal aan de oostkust, maar wel sympathieker. De Vancouverites worden gevormd door hun prachtige, natuurlijke ­omgeving, maar gekenmerkt door hun ongebreideld optimisme.

Kajakkers in downtown Vancouver. Beeld Jurriaan Teulings
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234