Dinsdag 22/10/2019

Hoe honden ons bespelen

Beeld AP

Honden hebben een oogspier ontwikkeld waardoor ze makkelijker puppy eyes kunnen trekken en zo beter kunnen communiceren met de mens. Britse en Amerikaanse wetenschappers ontdekten de nieuwe spier aan de binnenkant van de ‘wenkbrauw’ die de gelaatsuitdrukking van de hond droevig maakt. Opvallend is dat zijn voorouder, de wolf, de spier niet heeft.

Je moet al van goeden huize komen om niet spontaan te smelten wanneer een hond je aankijkt met die grote ogen, het hoofd lichtjes gebogen. Sommigen zouden dat het summum van schattigheid noemen. Dat honden dat kunnen, hebben ze te danken aan een spier die nu pas ontdekt is. Die maakt het mogelijk voor de hond om zijn ‘wenkbrauwen’ op te trekken, waardoor zijn ogen groter en triester lijken. “Dit zorgt op onbewuste wijze voor een verlangen om te zorgen voor de hond, omdat hij een mimiek weerspiegelt waar de mens bekend mee is”, zegt evolutionair psycholoog Juliane Kaminski van de Universiteit van Portsmouth.

Eerder onderzoek toonde al aan dat honden in staat zijn menselijke emoties af te lezen. Dat de hond zich nu anatomisch gezien ook aanpast om beter te kunnen communiceren met de mens, laat zien wat voor een invloed domesticatie kan hebben op een diersoort. “Een heel bijzondere ontwikkeling voor een soort die pas 33.000 jaar geleden door de mens tam gemaakt werd en zo gescheiden raakte van zijn voorouder, de wolf”, stelt mede-auteur Anne Burrows. 

Beeld Thinkstock

Door de anatomie van vier wolven en zes hondenrassen te vergelijken, stuitten Kaminski en haar onderzoeksteam op de unieke hondenspier, ook wel de musculus levator anguli ocul medialis (LAOM) genoemd. Hoewel de gezichtsanatomie van honden en wolven vrijwel identiek is, bleken wolven de spier niet te hebben, aldus de studie in het vakblad Proceedings of the National Academy of Sciences.

Relatievorming

Ook Arjen van Alphen, gedragswetenschapper en auteur van boeken over het opvoeden van honden, stelt dat de ‘wenkbrauwspier’ ontwikkeld is vanuit de behoefte aan relatievorming. “Wolven vermijden direct oogcontact, waardoor zij geen emotionele binding aangaan met mensen. Dat het hondenras juist een spier ontwikkelt die zo’n grote rol speelt bij interactie, valt volledig te verklaren binnen de sociale context waarin mens en hond samenleven”, zegt Van Alphen, die niet bij het onderzoek betrokken is.

Naast de LAOM bleken de honden ook een sterker ontwikkelde oogspier te hebben dan wolven, de musculus retractor anguli oculi lateralis (RAOL). Die oogspier bleek niet aanwezig bij de Siberische husky. Waarschijnlijk heeft dit te maken met de grote overeenkomst tussen de genen van dit hondenras en die van de wolf.

Kaminski en haar team voerden niet alleen een anatomische studie uit, maar onderzochten ook de gezichtsmimiek van levende honden en wolven. Daaruit bleek eveneens dat honden, als ze een mens zagen, veel intenser en vaker hun wenkbrauwen optrokken dan wolven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234