Dinsdag 21/05/2019

interview

Gert Verhulst: "We moeten ons ervan bewust zijn dat het aantal stappen naar een dictatuur niet zo heel groot is”

Beeld Daniel Cohen

De Studio 100-musical 40-45 is een voltreffer. Voor bezieler Gert Verhulst zit er ook een persoonlijke dimensie aan de productie. Zijn grootouders waren collaborateurs in de Tweede Wereldoorlog. “Mijn moeder is zich heel haar leven blijven afvragen of haar ouders slechte mensen waren.”

Om negen uur ’s morgens een interview beginnen en zeventig minuten later al moeten afronden: wat een idee. Niet het onze, in elk geval. Toen we Gert Verhulst een tijd geleden vroegen of we hem konden interviewen, was dit wat we aangeboden kregen van de personal assistent die zijn agenda beheert.

“Uw team heeft mij verzekerd dat u geen ochtendhumeur hebt”, zeg ik tegen Verhulst als ik zijn kantoor bij Studio 100 binnenstap. “U bent zeer verkeerd ingelicht”, antwoordt hij stoïcijns, “Ik ben niet op mijn best ’s morgens.” Dan zijn we met twee, mompel ik terug. 

Amper een kwartier later, wanneer hij met tranen in de ogen zit, heeft Verhulst de volgende wet van het interview al overtreden: mensen huilen niet in de eerste helft van het gesprek. Tenzij ze dronken zijn. Maar – eveneens een wet – dronken mensen interviewen is zelden een goed idee.

Toegegeven, we hadden ons schrap gezet. We kenden zijn reputatie van niet bovenmatig dol te zijn op lieden van de schrijvende pers. Maar Verhulst is niet de botte onbeleefderik voor wie hij wel eens wordt versleten. Zelfbewust: ja. Zonder tierlantijnen: absoluut. Maar hij heeft wel humor. En hij kan wat hebben.

De belangrijkste reden waarom we met hem wilden praten, was een klein bericht in de krant. Bij de première van de Studio 100-musical
40-45, begin oktober, had Verhulst namelijk verteld hoe zijn moeder nooit begrepen heeft waarom haar ouders in de Tweede Wereldoorlog met de Duitsers heulden. 

Wie is Gert Verhulst?

- geboren op 24 januari 1968 in Antwerpen
- woont in Oostduinkerke en Antwerpen
- creëerde in 1989 tv-hond Samson 
- is samen met Hans Bourlon zaakvoerder van Studio 100 (K3, Plop, Maya De Bij…)
- bedacht en presenteert Gert Late Night (samen met James Cooke, Vier)
- presenteert momenteel Dancing with the Stars (VIER) 
- zingt vanaf 22 december weer in een reeks Samson-kerstshows
- kreeg veel media-aandacht door zijn relaties met Karen en Josje van het vroegere K3
- zou met een geschat vermogen van 56 miljoen euro een van de rijkste Belgen zijn
is vader van Viktor en Marie Verhulst 

De musical heeft erg goede commentaren gekregen. In De Morgen waren er bijvoorbeeld vier sterren.

(spottend) “Yes, vier sterren in De Morgen, we zijn geslaagd en kunnen rustig sterven nu. Bon, ik zeg niet dat de recensies je koud laten als maker, maar als je al dertig jaar voorstellingen maakt, weet je zelf wel wat goed is en wat niet. 

“Het enige wat voor mij telt, zijn de bezoekers. Bijna 400.000 mensen hebben onze musical nu bezocht. Zo’n getal liegt niet. Dat is voor mij de belangrijkste erkenning.” 

Die erkenning van de massa staat centraal bij Studio 100. 

“Het publiek is dan ook onze broodheer. De kranten gelukkig niet. Die zijn slechts de broodheer van wie ervoor schrijft.” 

 Zei hij met enig dedain. 

(lacht) “Nee hoor.”

In het pop-uptheater in Puurs staan voorstellingen gepland tot juni. Daarna naar het buitenland?

“Er is ernstige belangstelling vanuit Nederland. De gesprekken zijn nog embryonaal, maar de interesse is wel gemeend. Als het doorgaat, zouden we enkel iets moeten veranderen aan de Vlaamse zaak die in de musical aan bod komt, en die in Nederland natuurlijk niet relevant is. Maar dat gaat slechts over een twintigtal zinnen in het scenario.” 

Naar die Vlaamse zaak verwees u ook in uw speech bij de première van 40-45. U had het over uw moeder.

“Het oorlogsverleden is bij ons thuis heel lang taboe geweest. Maar het is duidelijk dat de ouders van mijn moeder in de oorlog fout zijn geweest. Was het uit overtuiging, uit naïviteit of om economische belangen? Dat heeft mijn moeder nooit geweten. 

“Mijn grootvader is na de oorlog opgepakt en in gevangenschap gestorven. Ook die omstandigheden zijn nooit opgehelderd. Officieel is hij gestorven aan een hartaanval. Maar wij vermoeden dat hij zelfmoord gepleegd heeft. 

“Mijn grootmoeder en mijn tante zijn na de oorlog vastgezet in de Zoo van Antwerpen. (In Antwerpen werden sommige collaborateurs opgesloten in de leegstaande dierenkooien van de Zoo, red.). Het rare is dat de zoon van die tante, mijn neef dus, gaan vechten was in Spanje tegen dictator Franco. Een grotere tegenstelling kon je niet hebben. En toch was het een heel hechte familie. 

“Er werden ook moppen over gemaakt. Zo zei mijn grootoom vaak (
met Antwerps accent): ‘Ja, het is hard dat ze nu in …’ (valt stil, wendt zijn blik af, moet zijn tranen wegslikken) Sorry, dat pakt mij nog altijd… Bon, mijn grootoom zei dus: ‘Het is hard dat ze nu in die leeuwenkooien zitten, maar het is wel goed gevonden’. En daar werd dan mee gelachen bij ons in de familie. 

“Wat ik op de première van de musical vooral duidelijk wou maken, is dat dit stuk geschiedenis nooit verwerkt is door mijn moeder. Voor ons, die de oorlog niet hebben meegemaakt, lijkt de collaboratie een zwart-witverhaal, maar dat was het niet.”

Heeft uw moeder nooit aan haar ouders gevraagd waarom ze de kant van de Duitsers hadden gekozen? 

 “Jawel, en dan zeiden mijn grootouders dat ze meegegaan waren in een economisch verhaal, ‘want ze moesten toch eten’. Maar mijn moeder heeft nooit geweten of er meer achter zat. Of het ook een ideologische keuze was. (opnieuw emotioneel) Ze is zich heel haar leven blijven afvragen of haar ouders slechte mensen waren.”

Dat is ook nogal een vraag. 

“Je zag hetzelfde in de Canvas-reeks Kinderen van de collaboratie. Zo veel onverwerkte trauma’s. Het gaat nooit over de vraag of ze fout waren of niet. Dat antwoord is duidelijk: ze waren fout. Maar wat waren hun drijfveren? Wat wisten ze? Achteraf is het makkelijk om te zeggen: ze wisten alles. Maar is dat zo? Ik denk niet dat we daarover kunnen oordelen. En toch worden die oordelen geveld.”

 Uw moeder heeft de musical niet gezien? 

“Nee, ze is vier jaar geleden gestorven. Drie dagen voor ze doodging is ze nog een week bij mij aan zee geweest (Verhulst woont in Oostduinkerke, red.). En toen spookte het ook weer volop door haar hoofd. Hoe ouder ze werd, hoe groter dat probleem werd.” 

Ik las dat u bij de première van de musical ook een emotionele waarschuwing had tegen extremisme.  

“Dat is toch de reden waarom je dit verhaal blijft vertellen? We proberen het wel te brengen op een manier dat je begrip kunt opbrengen voor elke keuze die er gemaakt wordt. Het was mijn bedoeling dat je tot op zekere hoogte kunt meegaan in het gedachtegoed van Staf (Staf Segers kiest in de musical de kant van de Duitsers, in tegenstelling tot zijn broer Louis, red.). Anders kun je geen emotioneel verhaal vertellen. Ik weiger ook om te zeggen dat alle mensen die in de oorlog de foute kant hebben gekozen slechte mensen waren. Want dat is niet het geval.”

Waarom is het verhaal over de Joden ook vandaag nog relevant?

“Bepaalde dialogen in onze musical zou je zo kunnen transponeren naar hoe er vandaag over minderheden wordt gesproken. Over de Joden zeggen Staf en Louis dat ze zich niet aanpassen, dat ze raar gekleed zijn en onze cultuur niet respecteren. Ik hoef niet uit te leggen dat dit heel actuele dialogen zijn. Met het grote verschil dat mensen nu veel beter geïnformeerd zijn dan toen.”

Maakt u nu een statement met deze musical?  

(denkt na) “Ja. Maar dat was niet van in het begin de bedoeling.”  

Wat is dat statement dan? 

(denkt opnieuw na) “Dat de democratie ook vandaag veel brozer is dan we soms denken. Niet dat ik met een permanente angst leef dat we zullen afglijden naar een dictatuur, maar we moeten ons ervan bewust zijn dat het aantal stappen daartoe niet zo heel groot is. Wat we hebben, is heel kostbaar en dat moeten we koesteren. Want het is niet ondenkbaar dat het nog eens fout loopt.”

Je hoort vaak dat we in polariserende tijden leven en dat veel politici meedoen aan die polarisatie. Bent u het daarmee eens? 

“Niet alleen politici werken mee aan polarisatie. We leven in een maatschappij die ongelooflijk snel evolueert, op alle vlakken. Zaken die voor ons als kind logisch en normaal waren, worden nu afgeschilderd als verschrikkelijk.” 

Wat bedoelt u? 

(twijfelt, maar zegt het dan toch) “Heel de kwestie van Zwarte Piet, bijvoorbeeld. Wij zijn met die figuur opgegroeid en zagen er geen enkel kwaad in. Dat is nu volop in evolutie en ik vind dat mensen niet genoeg tijd krijgen om erin mee te gaan. Zij die zich niet snel genoeg kunnen aanpassen, worden bestempeld als racisten of extremisten. Ze worden in een hok geduwd waar ze niet thuishoren, maar waar ze zich op den duur wel in gaan nestelen.” 

Hebt u ook begrip voor de groepen die zulke evoluties opeisen? 

(ontwijkend) “Je moet pragmatisch zijn. Als belangengroep moet je weten op welke manier je het makkelijkst je doel bereikt. En dat is door begrip te tonen voor mensen die niet klaar zijn voor die plotse verandering. Door een eerlijke discussie aan te gaan, en niet vanuit een hautaine, superieure positie. Zulke mensen polariseren harder dan politici.” 

Zij redeneren: wij hebben al zo lang het onderspit moeten delven, en nu moeten we ook nog eens begrip tonen voor mensen die protesteren tegen een verandering die eigenlijk maar logisch is. 

“Als je wilt dat de situatie verandert, is begrip opbrengen de eerste stap. Niet veroordelen, want dan ben je de mensen kwijt. Dat gebeurt te vaak. Hoe vaak zijn kiezers van het Vlaams Blok of Vlaams Belang niet veroordeeld?”

Er moet bestuurd worden met het Vlaams Belang, zegt u?

“Zolang een partij democratisch is en er grondwettelijk geen reden is om ze te verbieden, vind ik het als democraat moeilijk om zo’n partij niet aan de macht te laten. Je kunt de democratie toch niet aan de kant schuiven als de negatieve effecten van het systeem je niet bevallen?” 

Hoewel hij de termen links en rechts voorbijgestreefd vindt, vertelt Verhulst even later dat hij zelf uit een links nest komt. “Extreemlinks, bijna. Mijn vader is het oudste lid van de sp.a in Antwerpen, denk ik. (
lacht) Wij hebben De Morgen nog gered, hè! Ik bedoel maar, ik ben iemand die veel invloeden heeft gehad.” 

Gert Verhulst: “Er is ernstige belangstelling vanuit Nederland voor onze musical.” Beeld Daniel Cohen

Praat u met uw vader over politiek? 

“Weinig. Hij is 87 nu, we praten vooral over koetjes en kalfjes. Onlangs zei hij wel nog dat hij eigenlijk geen socialist is, maar een communist. (lacht) Daar hebben we dan samen heel hard om gelachen.” 

Wat vindt een communist ervan dat zijn zoon multimiljonair is? 

“Goh, laten we zeggen dat hij met volle teugen meegeniet van de dingen die we daardoor kunnen doen. Lekker gaan eten, bijvoorbeeld. Ik kan niet zeggen dat hij daar heel weigerachtig tegenover staat.” (glimlacht

Laten we het eens hebben over Gert Late Night. Uw talkshow lijkt dit jaar ineens hip geworden. 

“Terwijl er eigenlijk niet veel veranderd is. Het uitzenduur is vervroegd, waardoor we meer kijkers konden trekken, en het programma is wat volwassener geworden. That’s it.”

Is er iets bij u veranderd? Vindt u dat u het beter hebt gedaan dan vorig jaar? 

“Wat las ik ook alweer? (denkt na en citeert dan) ‘Het trekt nog altijd op niks maar het is al iets beter.’” 

De Standaard schreef: ‘Hij houdt zijn Antwerpse miljardairsarrogantie beter in toom.’ 

(stoïcijns) “Juist. Oké. Kan ik mee leven.” 

Het format van Gert Late Night komt uit uw koker. Was het uw bedoeling om een entertainmentprogramma te maken, een informatief programma of een talkshow? 

“Pff, die hokjes bestaan toch niet meer? Het belangrijkste voor mij was om gasten vier dagen na mekaar aan boord te hebben en te zien wat dat met hen doet. Bij ons heerst er een heel andere sfeer dan bijvoorbeeld bij Van Gils en gasten, waar je in een schminkkamer wordt geduwd nadat je in de file hebt gestaan en dan, op van de zenuwen, tien minuten mee aan tafel mag gaan zitten. Bij ons is dat totaal het tegenovergestelde. Iemand die drie nachten lang op tien meter slaapt van waar de talkshow opgenomen wordt, zit daar met een veel relaxter gevoel.”

Net dat lijkt mij de ideale context om ook eens dieper op de zaken in te gaan. Maar de gesprekken blijven eerder aan de oppervlakte. 

“Ik denk dat wij altijd te weten komen wat we te weten willen komen. En mag ik er u op wijzen dat we de strafste uitspraak van de verkiezingen hadden? (Van CD&V’er Kris Peeters, die bij Gert Late Night zei dat hij zelfs met 5 procent van de Antwerpse stemmen burgemeester van de stad zou worden, red.) Sorry, maar dat is wel de quote waar iedereen van droomt. De dagen erna stonden we in alle kranten.”

Goed, maar dat is een quote. Hebt u zelf nooit zin om eens grondiger door te praten met uw gasten?

“Misschien wel, maar dan moet je een ander programma maken. Dan moet je mij alleen op die boot zetten en één gesprek voeren dat een uur duurt. Het interesseert mij, maar het staat niet op mijn bucketlist. Ik heb trouwens geen bucketlist meer. Enorm bevrijdend. Ik wil nog veel doen, maar er is niks meer dat ik nog móét maken.”

Ik heb nochtans gehoord dat u ooit plannen had om met VTM-programmadirecteur Davy Parmentier en tv-presentator Kobe Ilsen een productiehuis op te richten. 

“Goh, dat is een van de honderden plannen geweest die ooit op café ontstaan zijn maar de volgende nuchtere ochtend in de vuilnisbak belandden.”

In 2014 overleefde u elf afleveringen in De slimste mens. Blijkbaar was uw deelname aan dat programma nodig om het brede publiek te laten beseffen dat u een intelligent man bent. 

“Blijkbaar wel, ja. Dit gaat zwaar klinken, maar het is de waarheid: De slimste mens heeft mijn leven veranderd. Ineens werd ik niet meer bekeken als iemand die ‘alleen maar’ kinderliedjes schrijft. Nu ja, kennis en intelligentie zijn nog altijd twee verschillende dingen. Er zijn mensen die veel weten en dom zijn.” 

Bent u iemand die veel weet en dom is? 

(grijnst) “Nee, eigenlijk niet.”

Twee jaar geleden tekende u een exclusiviteitscontract bij VIER. Is dat belangrijk voor u geweest? 

“Toch wel, ja. Vroeger presenteerde ik ook wel programma’s op VRT en VTM, maar ik hoor liever bij een team dan dat ik ingehuurd word. Met Karen Damen, James Cooke en Erik Van Looy hebben we nu zo’n clubje en ik vind dat samenhorigheidsgevoel heel plezant.”

U hebt altijd gezegd dat u als kind al de ambitie had om bekend te worden. Ondertussen hebt u ook de lelijke kanten van het BV-schap leren kennen…

(onderbreekt) “Ja, maar ik heb daar nooit over geklaagd.”

Maar hebt u uw kinderen ertegen gewapend? Uw zoon Viktor heeft onlangs ook deelgenomen aan De slimste mens.

“Ik heb mijn kinderen heel lang buiten de media gehouden. Het is niet omdat ik voor de schijnwerpers heb gekozen, dat mijn kinderen daar ook automatisch in verzeild moeten raken, redeneerde ik. 

“Maar nu ze zelf tot de jaren van verstand zijn gekomen, kiezen ze heel duidelijk ook voor de bekendheid. Ja bon, dan moeten ze niet klagen over de gevolgen. Dat zou bijzonder hypocriet zijn. Zij hebben van heel nabij gezien wat het allemaal teweegbrengt. Viktor en Marie weten dus heel goed waar ze aan beginnen.” 

Van commentaar trekt u zich niet veel aan, zei u. Is er nooit kritiek geweest die u wél geraakt heeft?

(denkt na) “Nee. Soms is kritiek wel frustrerend omdat die onjuist is, of omdat de criticus onzorgvuldig is geweest. En zeker vroeger was wat in de krant gedrukt stond waar. Daar sta je machteloos tegenover. Hij die de pen hanteert, heeft altijd het laatste woord.”

U had zelf ook in de journalistiek kunnen stappen. 

(met opgetrokken wenkbrauwen) “Euh, nee. Ik sta liever aan de kant van de makers en de creatievelingen dan van degenen die hun geld verdienen met erover te schrijven.”

Als u in de media of op sociale media leest dat u een arrogante of seksistische presentator bent, leidt dat dus niet tot enige reflectie? 

“Nee. Ik heb nu eindelijk besloten om mezelf te zijn op die boot. Ik ga me op mijn 50ste toch niet meer anders voordoen dan ik ben? Als mensen dat arrogant vinden, tja. Veel mensen vinden het net leuk. Of zelfs humoristisch. ‘Arrogant’ is toch een heel subjectief gegeven? Net zoals ‘mooi’. Sommige mensen vinden mij een lelijke mens, mijn vrouw vindt mij gelukkig een mooie man. 

“En seksistisch? Er werken in dit bedrijf zeer veel vrouwen. Onze CEO is een vrouw (
Anja Van Mensel, red.). Zou dat kunnen met een seksist aan het hoofd, denkt u?” 

Dit jaar kregen media en bedrijven opnieuw met #MeToo te maken. Begrijpt u die beweging? 

“Ik kan daar niet over oordelen. Ik vind wel dat mensen veel te snel meningen klaar hebben. Bij alles wat ik bijvoorbeeld over Bart De Pauw gelezen heb, denk ik: was je er zelf bij? Heel die zaak duurt ook veel te lang. Zo ingewikkeld kan het toch niet zijn om exact te weten wat daar is gebeurd?

“Ik vind trouwens dat alles op één hoop gegooid is. Bart De Pauw vergelijken met iemand als Weinstein is belachelijk. We hebben het over sms’en sturen versus verkrachten. Dat is toch een groot verschil, mag ik hopen.” 

Fundamenteel gaat #MeToo over mannen die hun macht misbruiken om vrouwen te intimideren, in welke vorm dan ook.

“Dat is nooit correct. Je macht misbruiken is altijd fout.”

U bent begin dit jaar 50 geworden. Hebt u daar vaak bij stilgestaan?

“Nee. Maar de gedachte dat de tijd die achter je ligt wellicht langer is dan de tijd die je nog hebt, is niet leuk. Aan de andere kant ben ik nog nooit zo gelukkig geweest als nu. Mijn leven wordt alleen maar beter. Ik weet niet waarom. Misschien omdat er veel minder moet en ik meer kan relativeren.

“Het enige wat je merkt is dat je er fysiek op achteruitgaat. Dat is soms confronterend. Maar ook op dat vlak mag ik zeker niet klagen, denk ik.” 

Gert Verhulst: “ Ik ben geen klager. Als er iets gebeurt, stel ik me pragmatisch op, schik me in mijn lot en probeer er het beste van te maken.” Beeld Daniel Cohen

Tegenslag, in de zin van een onmetelijk verdriet, is dat iets wat u kent?

“Het verlies van mijn moeder is een onmetelijk verdriet. Maar dat is de natuurlijke gang van zaken. (denkt na) Ik ben geen klager. Als er iets gebeurt, stel ik me pragmatisch op, schik ik me in mijn lot en probeer ik er het beste van te maken. Natuurlijk, ik kan dat gemakkelijk zeggen omdat ik relatief weinig grote tegenslagen heb gekend. Ik besef dat ik in veel opzichten een zondagskind ben.” 

In Oostduinkerke woont u samen met uw vrouw Ellen Callebout. Zij baatte een bekende brasserie uit in Blankenberge, maar dat doet ze niet meer? 

“Nee. Ze was mede-eigenaar, wat betekende dat ze om 10 uur ’s morgens de zaak opende en die pas om 1 uur ’s nachts weer sloot. Bovendien moest ze elk weekend werken. Als je op een gegeven moment beslist om iets serieus te beginnen met elkaar, kom je al snel tot de conclusie dat zoiets onmogelijk te combineren valt met mijn leven. Dus moesten we keuzes maken.”

En het was logisch dat zij die keuze maakte en niet u? 

 “Euh, ja. Omdat ik denk dat ik mijn job ook liever deed dan zij die van haar op dat moment. De horeca is echt heel zwaar.”

Ik heb mij laten vertellen dat u gewoon ook graag hebt dat uw vrouw thuis is. 

“Ik vind het leuk als ik thuiskom en mijn huis bewoond is, ja. Zoals de meeste mensen, denk ik. Bovendien is het niet zo dat zij niks doet. Een huishouden moet worden gerund. Geen kleine taak. Is dat seksistisch? Daar stuurt u toch op aan? 

(onverstoorbaar) “Het is een luxe, vind ik. Voor mij en voor haar. Op deze manier kunnen we samen veel qualitytime hebben. Maar het belangrijkste is dat zij voldoening vindt in wat ze doet. Ik heb altijd gezegd: als je merkt dat je hier doodongelukkig van wordt, moet je vooral weer gaan werken. Voorlopig is dat niet het geval.”

Als uw vrouw over enkele jaren haar carrière opnieuw wil oppikken, zou het dus voor u een optie zijn om thuis te blijven?

“Natuurlijk. Absoluut. En ik zou er alles aan doen om te schitteren in die rol. Ik heb altijd al de beste willen zijn. Wat je ook aanpakt, je doet je stinkende best om erbovenuit te steken: dat is altijd mijn motto geweest. Toen ik vroeger als kind in de zomervakantie een cent bijverdiende door bonen te gaan plukken, wou ik al de meeste bonen plukken van iedereen op het veld. Dus ja, ik zou een heel goede huisman zijn. (lacht) Wat zeg ik, ik zou de beste huisman van heel Vlaanderen zijn.”

Dan wordt er op de deur geklopt. De woordvoerder van Studio 100. De zeventig minuten zijn voorbij. Het ochtendhumeur misschien ook. Dat is niet helemaal duidelijk. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.