Woensdag 11/12/2019

Interview

EL VY: "Bij ons zijn gigantische orgieën toegestaan"

Beeld © rv

Matt Berninger (44) was tot nog toe het enige lid van The National zonder zijproject. Nu stapt de zanger naar buiten met Return to the Moon, een plaat die hij samen met Menomena-gitarist Brent Knopf heeft opgenomen onder de naam EL VY. "Als ik niets omhanden heb, word ik kregelig."

'I'm peaceful cause my dick's in sunlight/Held up by kites/Cause I'm the man to be.' De tekst van 'I'm the Man to Be', het eerste nummer dat door EL VY werd vrijgegeven, riep meteen een beeld op van Matt Berninger dat je nadien nog onmogelijk van je netvlies kreeg gebrand.

Het nummer vertelt het verhaal van een zanger die - helemaal weg van de wereld - met nylondraadjes een vlieger om zijn penis heeft geknoopt. Dat is op zich al niet opbeurend, maar als je ook nog weet dat Berninger deze EL VY-plaat als zijn meest autobiografische beschouwt, gaat er toch algauw een alarmlampje branden.

"Ik schets daar een overdreven versie van mezelf, en steek er tegelijk ook de draak mee", zegt de zanger wanneer ik hem samen met zijn nieuwe kompaan tref in het Brusselse Dominican Hotel. "Het gaat over een verweesde, vereenzaamde rockster, uitgeteld door drank en drugs in een hotelkamer. En voor alle duidelijkheid: ik ben zo iemand geweest.

"Tegelijk is het een manier om die pathetische zelfverheerlijking te counteren die je in veel muziek tegenkomt. Vooral bij hiphop, uiteraard. Het erge is: ik heb dat nummer ook écht in een hotel geschreven terwijl ik naakt op bed met een hoofdtelefoon op naar Brent zijn muziek lag te luisteren. Met een glas rode wijn erbij. En net op dat moment kwam het kamermeisje binnen. Ze schrok zich rot, uiteraard."

Matt Berninger en Brent Knopf kennen elkaar nu een jaar of twaalf, en Knopf legt uit dat ze in het verleden regelmatig samen langs de Amerikaanse oostkust tourden. "Hij met The National, ik met Menomena. We stonden avond na avond in halfvolle zalen voor een matig geïnteresseerd publiek. Dat schept een band."

Vijf jaar geleden vroeg Berninger hem of hij misschien wat muzikale ideeën had rondslingeren. Een paar dagen later viel er een mapje in zijn mailbox met liefst 450 aanzetjes tot songs: alles wat Knopf het ooit geschreven had, maar nooit gebruikt.

"Er zijn twee redenen waarom ik met hem wilde samenwerken", stelt Berninger. "Ik vond hem een aangename, aardige kerel en ik voelde aan dat hij een niet te stuiten creativiteit had. Toen ik de berg probeersels kreeg opgestuurd, was ik uiteraard een beetje overweldigd, maar tegelijk was het de bevestiging van mijn voorgevoel.

"Eigenlijk zijn we louter uit nieuwsgierigheid met dit project begonnen: hoe zou het klinken als we samen muziek maken? Naarmate we meer files uitwisselden, werd onze band alsmaar hechter. Omdat het vertrouwen in elkaars talent groeide. Hij stuurde me stukken muziek met de bedoeling me uit te dagen, en omgekeerd."

Er werd een strikte rolverdeling afgesproken: Berninger zou de teksten en de melodielijnen aanleveren, Knopf mocht zijn gang gaan met het inkleuren van de songs. "Ik heb er ontzettend veel moeite mee om teksten uit handen te geven", geeft Berninger toe. "Eigenlijk begin ik me nu pas wat minder idioot te voelen als we een song van iemand anders coveren. Ik schrijf zelf alleen maar in functie van de muziek; kan een tekst niet loskoppelen van mijn stem. Daarom vind ik het ook onmogelijk om voor iemand anders te werken. Het zou aanvoelen alsof ik een deel van mezelf weggeef. Het komt hierop neer: ik wil mijn eigen baby's opvoeden."

De voorbije jaren werkten de twee in het grootste geheim aan wat uiteindelijk Return to the Moon zou worden, het debuut van EL VY. "We hadden niks te verliezen", zegt Knopf. "Bijna niemand wist ervan, dus we hoefden ons nergens zorgen over te maken. We wilden zo extreem mogelijk gaan in onze experimenteerdrift. Kijken hoever we konden gaan voor het een kutnummer werd, en net ervoor ophouden.

"Buiten mijn vriendin, Matts vrouw en de andere leden van The National, was niemand anders op de hoogte. Er waren dus geen hooggespannen verwachtingen waar we tegen moesten opboksen. Dat is zeker een voordeel gebleken."

Iedereen met iedereen

Berninger kon het moeilijk verborgen houden voor de rest van de band. Hij zat aan deze songs te werken terwijl hij met The National op tournee was, en zong sommige partijen zelfs in in de slaapruimte van de tourbus.

"Ik denk niet dat ze het als overspel beschouwden, want ze hebben allemaal ook hun eigen projecten naast de groep. Als The National een huwelijk is, dan toch één waarbij overspel tot de basisprincipes behoort. En waar gigantische orgieën worden toegestaan. Everybody fucks with everybody. Op elk van onze platen hebben we mensen als Sufjan Stevens, St. Vincent, Sharon Van Etten of Richard van Arcade Fire te gast. Het is dus een zeer open relatie.

"Voor mij wordt het pas de eerste keer dat ik zonder de band naar buiten treed, maar ik heb wél meteen duidelijk gemaakt dat het niet mijn ambitie is om een nieuwe band op te richten. Ik heb al een groep. Trouwens: The National zit midden in de opnamen van een nieuwe plaat. Dit is gewoon even iets anders. Maar noem het geen tussendoortje. Daarvoor hebben we er te lang aan gewerkt. En de reden waarom het vijf jaar geduurd heeft, ligt voor de hand: we wilden er pas mee naar buiten komen als het écht goed was. Dat heeft zijn tijd gekost. Maar we zijn zo tevreden, dat er ooit nog wel een vervolg zal komen."

Matt Berninger is sowieso niet het type dat lang stil kan zitten. Sinds de laatste plaat van The National verscheen - nu twee jaar geleden - heeft hij twee keer de wereld rondgetourd, samen met zijn jongere broer de uitstekende rockumentary Mistaken for Strangers gemaakt, met EL VY een plaat opgenomen, én een nieuwe cd voor The National bij elkaar geschreven, die dus ook al half klaar is. Het lijkt niet vergezocht om hem een workaholic te noemen.

De zanger haalt de schouders op. "Ik vind het ook fijn om een koffietje te drinken op het strand, maar als ik een paar dagen niets nieuws heb gemaakt, word ik kregelig. Nu, dat mag je breed definiëren. Gaan zwemmen met mijn dochter vind ik ook een vorm van creativiteit, omdat ik daarmee haar leven mee vorm geef. Isla is trouwens veruit de creatie waar ik het meest trots op ben. Ik besef dat het een huizenhoog cliché is, maar ik vind het veel fijner om een vader te zijn, dan een rockster. En tegelijk hou ik er ontzettend van om met een band de wereld rond te touren."

Matt Berninger - qua look een kruising tussen een leerkracht literatuur, een apotheker en een boekhouder - lijkt soms een rockster tegen wil en dank, maar blijkt bij navraag buitengewoon trots op de impact die zijn songs bij een miljoenenpubliek heeft.

"Mensen zijn verliefd geworden op onze muziek, of erop uit elkaar gegaan. Vooral Boxer blijkt een hele goeie plaat om op te scheiden. Onlangs zei iemand me nog dat onze songs hem over een zeer pijnlijke liefdesbreuk hadden geholpen. Ik kan niet eens onder woorden brengen wat zoiets voor me betekent. Een andere fan had een tekstregel van me in zijn gouden trouwring laten graveren. Dat is toch ... ongelofelijk?

"Weet je wat de meest stresserende momenten zijn? Als mooie vrouwen me vragen om een stukje tekst voor hen op te schrijven, dat ze dan achteraf in mijn handschrift op hun lichaam kunnen laten tatoeëren. Ten eerste omdat ik dan duidelijk moet schrijven, maar ook omdat de angst dan héél groot wordt om een spelfout te maken. Als iemand daar dan voor de rest van haar leven mee rondloopt, is dat toch een beetje gênant."

Return to the Moon verschijnt op 30 oktober bij 4AD. EL VY komt op 7 december naar de Ancienne Belgique. Dat concert is uitverkocht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234