Donderdag 20/02/2020

NIPT-test

Downtest vindt ook kanker

Beeld PHOTO_NEWS

De NIPT-bloedtest die kan aantonen of een foetus het syndroom van Down heeft, kan ook kanker opsporen. Dat ontdekten Leuvense proffen. Zij willen nu op grote schaal onderzoeken in welke mate de test de ideale speurhond naar kanker is.

Bij de niet-invasieve prenatale bloed- of NIPT-test wordt het DNA van de ongeboren baby via het bloed van de moeder onderzocht. Op die manier kunnen artsen met grote zekerheid zeggen of de foetus een afwijking in de chromosomen heeft. De prijzige bloedtest moet de risicovolle vruchtwaterpunctie of vlokkentest vervangen, die nog steeds risico op een miskraam geeft.

Nu blijkt dat die NIPT-test veel meer kan dan het syndroom van Down opsporen. "In het UZ Leuven hebben we inmiddels bij een vierduizendtal vrouwen zo'n bloedtest uitgevoerd", zegt professor genetica Joris Vermeesch. "Bij drie van hen ontdekten we een afwijking die wijst op tumoren." Resultaten die nu gepubliceerd staan in het Amerikaanse vaktijdschrift JAMA.

Nochtans had geen van de drie vrouwen symptomen of klachten. Een MRI-scan gaf de artsen even later gelijk: een vrouw had eierstokkanker met uitzaaiingen, een tweede had de ziekte van Hodgkin en de derde een zeldzame vorm van lymfeklierkanker.

De dame met Hodgkin kreeg nog tijdens haar zwangerschap een behandeling. Inmiddels is ze bevallen van een gezonde baby en is ze zelf in remissie. De vrouw met eierstokkanker kreeg een miskraam, maar werd daarna met succes voor de kanker behandeld. De derde dame wordt grondig opgevolgd, aangezien het om een minder agressieve variant gaat.

Zonder de NIPT-test hadden deze vrouwen nooit zo vroeg geweten dat ze kanker hadden. Een gelukkige toevalstreffer, die veel te maken heeft met de specifieke aanpak van het UZ Leuven. "Probeer je het syndroom van Down te detecteren, dan ga je heel specifiek chromosoom 21 onderzoeken. Dat is dan ook wat de meeste centra wereldwijd doen", legt Vermeesch uit. "Wij kijken naar álle chromosomen en hebben op die manier die kankers gevonden." Een aanpak die ook in de andere Belgische universitaire ziekenhuizen geldt.

Vraag is of de bloedtest op termijn ook louter kan worden gebruikt voor kankerscreening. "Wij denken van wel", zegt de Leuvense prof. "Ik heb er goede hoop op dat deze test kanker kan opsporen bij de algemene bevolking. Bovendien vermoeden we dat de NIPT nog meer kankersoorten kan blootleggen. Van een aantal kankerpatiënten hebben we bloed afgenomen en ook bij hen vonden we afwijkende resultaten. Waarschijnlijk kunnen we een groot spectrum van kankers vroegtijdig opsporen."

Terugbetaling

Om die reden plant het UZ Leuven een grootschalige studie. Vermeesch: "De goedkeuring en financiering zijn nog niet helemaal rond, maar de bedoeling zou zijn om bij een grote groep mensen - en dus geen zwangere vrouwen - de NIPT-test uit te voeren. Zo krijgen we een beter zicht op de nauwkeurigheid en de gevoeligheid ervan."

Blijkt de bloedtest inderdaad de ideale speurhond naar kanker, dan zal het afwachten zijn in welke mate het helemaal ingeburgerd kan raken. Iedereen uit voorzorg een NIPT-test? Geen evidentie, zeker als je weet dat aan de hoogtechnologische test een stevig prijskaartje hangt. Het onderzoek kost op dit moment zo'n 390 euro.

Het verklaart waarom minister van Volksgezondheid en Sociale Zaken Maggie De Block (Open Vld) de test alleen wil terugbetalen voor zwangere vrouwen met een verhoogd risico, ook al pleiten experts voor een algemene invoering. "We moeten gaan naar een brede terugbetaling", vindt ook Vermeesch. "En het opsporen van kanker kan daar een extra argument voor zijn."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234