Donderdag 25/04/2019

Architectuur

Dit huis uit 1934 werd tot in de kleinste details gerestaureerd

Jos Vandenbreeden en Johan Winnepenninckx wonen in het Joris Lens Huis in Mechelen. Architect Huib Hoste was een belangrijke vertegenwoordiger van de nieuwe zakelijkheid in België. Beeld Els Zweerink

Dit huis van architect Huib Hoste had zich geen betere eigenaars kunnen wensen. Jos en Johan spaarden kosten noch moeite om hun Mechelse woonst tot in het kleinste detail te restaureren.

De muurverf laag per laag afkrabben, elke dag de afwas met de keukenlift naar de kelder brengen omdat de vaatwas­machine niet in de authentieke keuken past, jarenlang zoeken naar iemand die de authentieke sofabekleding kan herweven of een tussendeur laten maken die voor de oorspronkelijke opdracht­gevers te duur was. Je kan het zo gek niet bedenken of Jos Vandenbreeden (71) en Johan Winnepenninckx (55) deden het. Uit liefde voor hun huis én voor de architectuur. 

HUIB HOSTE

geboren in 1881 / bouwde zijn eerste huis in 1906, op zijn 25ste / vluchtte tijdens WO I naar Nederland en kwam daar in contact met De Stijl / ontwierp in 1924 het Zwart Huis in Knokke, samen met kunstenaar Victor Servranckx / werd vanaf de jaren 30 vooral beïnvloed door Le Corbusier / stierf in 1957

Vanden­breeden is architect, voormalig docent en medeoprichter van het Sint-Lukasarchief in Brussel. Winnepenninckx gaf jarenlang architectuurrondleidingen. In 1998 kochten ze samen dit Mechelse huis van Huib Host dat advocaat Joris Lens in 1934 liet bouwen. “Zijn vrouw woonde hier tot haar 98ste”, zegt Jos terwijl hij van zijn koffie nipt. “Toen zij stierf, wilden de kinderen het verkopen. Ik kende het huis, maar wist niet dat het te koop stond. Gelukkig tipte iemand me. Toen ik het bezocht, deed ik alsof ik niet wist hoe bijzonder het huis was om nog iets van de prijs te krijgen. Tot de verkoper me herkende van tv en wist dat ik gespecialiseerd was in erfgoed.”

Het opknappen van de gevel, met de karakteristieke ­panoramische ramen, is het volgend project dat op stapel staat. Beeld Els Zweerink

Ondanks zijn slechte onderhandelingspositie konden hij en Johan het modernistische hoogstandje toch kopen. Dankzij hun liefde voor architectuur. Want de kinderen van het koppel Lens, die het pand verkochten, wilden per se iemand die het huis zou respecteren en openstellen voor publiek. Winnepenninckx: “Veel andere geïnteresseerden wilden het huis zogezegd in ere herstellen. Maar wél de keuken en de badkamer vernieuwen. Dat vonden wij totaal overbodig. Sterker nog: we vervingen de oude fifties-wc voor een exemplaar uit de jaren 30.” Om maar te zeggen: Jos en Johan gaan the extra mile uit respect voor het huis.

Planten zijn, na architectuur, de tweede passie van Jos. Beeld Els Zweerink

Huib Hoste is samen met Henry Van de Velde een van de bekendste modernistische architecten van ons land. Hij tekende onder meer het Zwart Huis in Knokke: een ontwerp dat tot op vandaag radicaal is. In het begin van zijn ­carrière was Hoste sterk beïnvloed door de Nederlandse Stijl-beweging, ook omdat hij daar tijdens WO I heen vluchtte en daar de protagonisten leerde kennen. Later raakte hij volledig in de ban van Le Corbusier. Huis Lens dateert uit die periode en je vindt hier alle vijf principes van de Zwitserse architect terug, zoals de panoramavensters, de daktuin en het open-plan­interieur. Het huis staat niet op palen, zoals Corbu preekte, maar het lijkt wel te zweven, omdat de donkere garage inspringt naar binnen en de witte gevel naar buiten. Meteen een heel slimme truc om veel licht binnen te trekken.

Omdat er een aantal tegels ontbraken in de eethoek, lieten Jos en Johan die bijmaken. Beeld Els Zweerink

Toen ze het huis kochten, hing er lelijk behang en kitscherige lusters, was alles muisgrijs geschilderd en stonden er bommameubels. Huib Hoste tekende niet alleen het huis, maar ook alle meubels. De meeste zijn vast, zoals de ingemaakte kasten, meer er is ook veel los ­meubilair waaronder tafels, stoelen en lampen. “Eigenlijk wilden de kinderen die losse meubels onderling verdelen, als herinnering aan het huis. Vreselijk, want zo’n collectie krijg je ­achteraf nooit meer samen. Gelukkig kon wat lobby­werk dat voorkomen”, klinkt Jos opgelucht. “Zelf koop ik af en toe iets van Hoste, zoals een slaapkamerset en een barkast in Zebranohout, maar ook kleinere objecten zoals een brievenhouder. Veilinghuis Cornette de Saint Cyr in Brussel is gevaarlijk voor mij. Ze bieden mooie, maar peperdure stukken aan. Dus kijk ik soms bewust níét naar de catalogus.”

Het geometrische plafondlicht ontwierp Jos zelf, in de stijl van Huib Hoste. Beeld Els Zweerink

Naast de meubels brachten ze ook het huis zelf in de mate van het mogelijke terug in originele staat. Zo hingen ze alle oorspronkelijke lampen op, eenvoudige bollen in opalineglas die de familie Lens gelukkig netjes in de kelder had bewaard. Ook alle grijze muren moesten wijken voor de originele kleuren die Jos eigenhandig opspoorde door verflaagje voor verflaagje heel voorzichtig af te krabben. Het bleek een rijk palet van oker, terracotta en bleek olijfgroen dat doorloopt op de plafonds en is afgebiesd met een strakke zwarte lambriseringsstreep. Daar bleef het niet bij: verloren gegane elementen lieten ze opnieuw maken, zoals de houten lambrisering in de keuken en de originele bekleding van het daybed. Binnenkort pakken ze het dakterras aan: ze willen de authentieke betonvloer en de plantenbakken terugbrengen. Ook de gevel staat op hun to-dolijst. De ­originele terrazzo-achtige bezetting met stukjes glas gaat nu schuil onder een laag verf.

Het originele halmeubel van Hoste, met een authentieke buisstoel van zijn hand. Beeld Bart Hebben

Maar het duo doet meer dan restaureren, vertelt Jos. “In het Sint-Lukasarchief waar ik jarenlang directeur was, hebben we alle originele ontwerptekeningen van dit huis. Daarop ontdekte ik bepaalde elementen die niet uitgevoerd werden, zoals een driedelige deur tussen de eethoek en de living en verschillende lichtplafonds. Die lieten wij alsnog maken.” Zijn ogen glinsteren als hij het vertelt. “Dit huis is zó vernuftig gebouwd, dat het 85 jaar na dato nog perfect leefbaar is. Zónder toegevingen.” Hij en Johan zijn oprecht verliefd op dit huis. Zouden ze er ooit wegtrekken? “Nee!” klinkt Johan beslist. Jos glimlacht. “Toen een paar jaar geleden La Nouvelle Maison van Henry Van de Velde in Tervuren te koop kwam, twijfelde ik even. Zijn eigen woning uit 1927 is een meesterwerk. Helaas was het bedrag astronomisch, zo’n anderhalf miljoen euro. Maar als ik het met dit huis kon ruilen, zou ik dat meteen doen.”

Dit barmeubel in Zebranohout is een prototype voor wat Hoste zelf ‘stapelmeubels’ noemde. Beeld Els Zweerink

Schuttersvest 7 in Mechelen. Op 23 maart en 2 juni organiseren Jos en Johan geleide bezoeken, inschrijven via ki.johan@gmail.com

Jos op het dakterras achteraan, waar het 's zomers fris blijft. Beeld Els Zweerink
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.