Zaterdag 14/12/2019

Mode

De totebag lijkt een blijver te zijn. Is het rijk van de dure handtassen uit?

Beeld rv

De verkoop van handtassen zit in het slop. Heeft de it-bag van weleer werkelijk status verloren, of zijn de goedkopere stukjes stof waar we nu de straat mee opgaan alleen maar leuk voor even?

Ik was 23 en ik moest ’m hebben, de ‘Alexa’-handtas van Mulberry, ­vernoemd naar mijn favoriete it-girl Alexa Chung, op dat moment nog het liefje van Arctic Monkeys-frontman Alex Turner. Ik zou ‘het meisje met de Alexa zijn’, en de cool van het koppel zou automatisch op mij afstralen, want wat is er nu meer rock-’n-roll dan zo’n 1.300 euro neertellen voor een ‘holdall’ die het fysieke en emotionele gewicht van mijn portefeuille, Blackberry (jàha), dagboek en tampons zou moeten dragen. 1.300 euro is een peulschil voor een identiteit, want na de aankoop zou ik iemand zijn, iets betekenen – ik had toch die verrekte handtas in de kromming van mijn elleboog hangen.

Alexa Chung en ‘haar’ Mulberry. Beeld Getty Images Europe

Mijn vriendinnen hadden gelijksoortig gevoelens bij de Balenciaga Motorcycle, de Louis Vuitton Speedy en de Chloe Paddington. Het waren simpeler tijden, dat eerste decennium van de 21ste eeuw, toen status nog gewoon gekocht kon worden en je exact wist waarvoor je moest sparen om je toch een aantal jaar goed te ­voelen over jezelf.

Tien jaar later, met een vast loon dat me toelaat om daadwerkelijk (af en toe) te sparen voor een schnabbel als een handtas, merk ik dat ik ­helemaal niet meer zo invested ben in lederwaren. Ik geef mijn geld liever uit aan reizen, platen of een tapijt dan aan een handtas. Ikzelf ben niet zozeer veranderd – Alexa Chung is nog altijd goals – maar de markt is dat wel.

Prioriteiten

Het aantal handtassen dat luxemerken uitbrachten, is het voorbije jaar met 24 procent gedaald in het Verenigd Koninkrijk, en met 33 procent in de Verenigde Staten, meldt retailexpert Edited. En recente cijfers van Amerikaans marktonderzoeksbureau NPD tonen aan dat de verkoop van luxueuze handtassen deze zomer 7 procent lager lag dan in 2018, en meer dan 20 procent daalde ten opzichte van de zomer van 2016. “Dit is niet zomaar een dipje – het is een gigantische verschuiving”, schreef Beth Goldstein, verantwoordelijk voor de data-analyse van accessoires en schoenen van NPD bij de bekendmaking van de cijfers. “De handtas betekent vandaag niet meer hetzelfde als vroeger. De prioriteiten van consumenten zijn verschoven, ze spenderen hun geld liever elders.”

Een van de grootste katalysatoren van deze verandering is Instagram. Waar je vijftien jaar geleden nog een hele tijd kon teren op je Fendi Baguette, willen fashion influencers vandaag niet te vaak met hetzelfde accessoire gekiekt worden. “De mode verandert tegenwoordig in zo’n sneltempo dat heel dure trendy aankopen bijna niet meer te verantwoorden lijken”, zegt stylist Adrien Gras. “Waarom zou je 3.000 euro neertellen voor een item dat na drie maanden alweer hopeloos gedateerd is?” Met hetzelfde budget investeren modeminnende mensen dus liever in populaire handtassen uit het middensegment, zoals Wandler, Telfar of Mansur Gavriel, die via diezelfde sociale­mediaplatformen een trouwe fanbase konden sprokkelen – Instagram geeft deze labels immers de visibiliteit die ze destijds niet konden kopen in een papieren modeblad. “We krijgen regelmatig klanten over de vloer die hun opgeslagen foto’s van Instagram laten zien en vragen waar ze die bepaalde producten kunnen kopen”, zegt Hollie Harding, buying manager bij het luxegrootwarenhuis Browns aan Vogue.

De ‘goedkope’ Jacquemus Chiquita is opvallend genoeg om mee te scoren op sociale media. Beeld rv

Bovendien is het vandaag de dag belangrijker om een eigen uitgesproken stijl te hebben dan om te dragen wat iedereen (wil) dragen. Als er anno 2019 al zoiets is als een ‘it-bag’ bestaat, dan verandert deze om de zoveel maanden, en bereikt ze vooral die status omdat ze anders is dan andere tassen. De Chiquita Leather Mini bag van Jacquemus, een handtas zo klein dat je er enkel geld voor een toiletbezoek in kan bijhouden, is een schoolvoorbeeld. Opvallend genoeg om te scoren op sociale media, ‘goedkoop’ (zo’n 250 euro) genoeg om de aankoop te legitimeren.

Hedendaagse elite

Opvallende tassen zoals de bamboe mandjes van Cult Gaia of de met plexi omringde clutches van Staub mogen het dan goed doen op sociale media, voor heel wat consumenten is vooral de functionaliteit van de tas gaan primeren. Rugzakken en duffel bags zijn populairder geworden (de rugzakkenverkoop is met 12% gestegen het voorbije jaar volgens NPD) omdat we nog meer on the go leven en we dus niet alleen onze laptop en lunch, maar ook onze sportkleding en een toiletzak voor een mogelijk succesvolle date meenemen naar kantoor.

Karl Lagerfeld. Beeld rv

De handtas is vandaag allang niet meer het statussymbool dat ze vroeger was, je onderscheidt je niet van de massa met een accessoire, maar met je hele levensstijl. Gewoon ‘geld hebben’ is niet voldoende, het is wat je met dat geld doet. Dat is ook wat sociologe Elizabeth Currid-Halkett argumenteert in haar boek The Sum of Small Things: A Theory of the Aspirational Class: de hedendaagse elite definieert zich nu via haar culturele kapitaal. “Hun consumptie is schijnbaar discreet en onopvallend”, aldus Currid-Halkett aan website Quartz. “Ze definiëren zich via het eten van scharrelkippen die ze zelf ­uitkiezen bij de boer, het dragen van shirts gemaakt uit organisch katoen en het luisteren naar de Serial-podcast. Ze dragen allicht nog steeds een tas, maar voor dagelijks gebruik kan dat evenzeer een totebag van The New Yorker zijn als een dure handtas.”

Canvas als canvas

De totebag wint inderdaad aan momentum in het straatbeeld en als er al één soort tas is die de status­functie van de it-bag van weleer heeft overgenomen, dan zullen het deze katoenen niemendallen wel zijn. Een totebag van The New Yorker wil niet alleen zeggen dat je intellectueel gecultiveerd genoeg bent om het magazine te lezen, maar ook dat je de vrije pers voldoende belangrijk acht om een abonnement te nemen – de tote is immers enkel voor abonnees.

Beeld rv

Hetzelfde gaat op voor de totebags die merken gratis uitdelen op de meubelbeurs van Milaan, of de roze totes die de Antwerpse Tim Van Laere Gallery had geproduceerd om de heropening op het Nieuwe Zuid te vieren. Ze schreeuwen dat je cultureel onderbouwd bent, dat je erbij was, en daaraan wordt status ontleend. “Je kan ermee lachen, maar (de biënnale van) Venetië is eigenlijk een competitie geworden voor welk paviljoen de beste totebag heeft”, liet Kristy Carter, mede-oprichtster van de Britse ontwerp­studio A Practice For Everyday Life (APFEL), optekenen in Eye On Design.

Mijn Rough Trade East tote laat zien dat ik de revival van vinyl ondersteun, regelmatig naar Londen reis en daarbij ‘het toeristische centrum’ verafschuw, mijn exemplaar van Primavera Sound toont aan dat ik genoeg kapitaal heb om een weekje naar Barcelona te gaan om mijn favoriete artiesten aan het werk te zien en dat ik vermoedelijk ook belang hecht aan Pitchfork-reviews. Ben je tegenwoordig wel écht ergens geweest als je er geen katoenen souvenir van hebt?

Totebags sturen subliminale boodschappen over de drager én over de manier waarop die boodschappen doet. Dat die geeft om het milieu en niet meer wil investeren in eenmalige plastic tasjes.

Beeld rv

Al rijst natuurlijk wel de vraag wat de impact op het milieu is, wanneer zelfs supermarktketens als Lidl met katoenen draagzakken met hun logo op de proppen komen – dat zijn vermoedelijk niet de tassen die je daarnaast hergebruikt om de stad in te trekken. Onderzoek toonde immers aan dat je je katoenen tote zo’n 7.000 keer moet hergebruiken eer de ­ecologische voetafdruk ietwat te ­verantwoorden valt, tenzij je tas van biokatoen gemaakt is.

Beter dan Tinder

Je investeert dus maar beter in een totebag met een print, ontwerp of slogan waar je echt achter staat en daar spelen jonge designers handig op in. Totes zijn een interessante gateway naar hun portfolio en ze maken het voor de consument ook makkelijker om hen te steunen. Voor een print heb je niet altijd plek aan de muur, het T-shirt is vaak te duur, maar een totebag ‘kan je altijd gebruiken, toch?’, zo getuige de kluwen aan de deurklink van mijn keuken.

Die tote is dan ook een handige marketingtool voor de designer zelf – het zijn rondwandelende reclame­posters. Zo wist de jonge Antwerpse designer Karen François furore te maken met haar ‘Ik Wil Naar Huis’ totebags, die heel wat mensen kochten om hun vakantiekiekjes mee op te leuken, al ziet ze het zelf vooral als een sociale tool. “Die tassen blijken de ideale openingszin, mensen spreken elkaar erop aan. Dat ik zo mijn ‘merk’ verspreid, is mooi meegenomen.”

Dit bericht bekijken op Instagram

Een foto die is geplaatst door null (@karenfrancoiss) op

Een totebag is anno 2019 méér dan een tas die je bezittingen bijhoudt, het is een tas die je identiteit verschaft. Het is de reden waarom ik alle totebags van de keren dat ik London Fashion Week bijwoonde nog heb (“Dat lìjkt gewoon een slonzige outfit, maar ze is naar de modeweek geweest, dus zal het wel de bedoeling zijn”) of waarom ik met het logo van het WWF om mijn schouders pronk (“Uiterlijk is het een puinhoop maar haar innerlijk is duidelijk brandschoon”). Ze zijn het ideale canvas uit canvas voor je politieke, culturele en maatschappelijke overtuigingen en fungeren daarom haast beter dan Tinder.

Eén keer heb ik zelfs bijna een date versierd toen ik werd aangesproken op mijn tote van de Belgische band Brutus. ‘Da’s wel ne coolen band hé’, kwam er helaas in een plat dialect uit. Een kat in een zak, zo bleek, Alex Turner he was not. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234