Woensdag 08/04/2020

Criminele mode

De kleerkast van de onderwereld: boeven hebben iets met dure merken

Toppers in de misdaadwereld: T-shirts van Philipp Plein, peperdure Patek Philippe- en Richard Mille-horloges en Louis Vuitton-schoudertasje voor telefoon, geld en soms een vuurwapen. Beeld DM

Twee jaar geleden had het team van de Antwerpse federale politie dat probeert criminelen ‘kaal te plukken’, nog nooit van het kleding­merk Philipp Plein gehoord. Nu weten ze: een schreeuwerig T-shirt met een joekel van een doods­hoofd erop is minstens 500 euro waard. Hoezo, crimineel modieus?

Zelfs wie de film Patser niet heeft gezien, zal weinig moeite hebben om zich een straat­dealer voor de geest te halen: modieus petje, een Nike-trainings­pak van PSG of FC Barcelona, een manbag van Louis Vuitton die schuin over de borst wordt gedragen en een paar dure sneakers om het af te maken.

Allemaal echt uiteraard, want voor namaak halen ze in het misdaad­milieu hun neus op. “Kleding is voor hen een status­symbool”, zegt een speurder van het Antwerpse plukteam, een onder­zoeks­team van de federale gerechtelijke politie dat drugs­criminelen kaalplukt. “Ze moeten hét T-shirt van het moment hebben. Ze hebben er misschien maar één van, maar het is wel een echt. Desnoods gaan ze er extra drugs voor dealen, maar showen zullen ze.”

De kleren maken blijkbaar niet alleen de man, maar ook de crimineel. “Alles wat duur en mode­gevoelig is, komt in aanmerking”, zegt Ken Witpas, de referentie­magistraat voor drugs bij het parket in Antwerpen. “Ze hebben ook allemaal dezelfde smaak – of beter gezegd: wan­smaak. Veel mensen zouden passen voor een T-shirt van Philipp Plein, maar criminelen tellen er graag 600, 700 euro voor neer. Jasjes van 6.000 euro zijn geen uitzondering.”

Een Rolex-horloge is voor de meesten al niet meer interessant: het moet er een zijn van Patek Philippe of Richard Mille. Van dat laatste merk beginnen de prijzen vanaf 50.000 euro. Richard Mille sponsort onder meer het McLaren-team van F1-coureurs Fernando Alonso en Stoffel Vandoorne. Het Zwitserse merk werkt ook samen met tennisser Rafael Nadal, van wie de Mille in 2012 op Roland Garros werd gestolen – en teruggevonden. Vermelde catalogus­waarde: 300.000 euro.

Drugs­magistraat Witpas staat erbij en kijkt ernaar – hij zegt geen verstand te hebben van mode en is blij dat hij een beroep kan doen op de expertise van het plukteam. “Zij zijn getraind om luxe te herkennen. Ik zie een schoen met een rode zool, zij weten: dat zou weleens een Louboutin kunnen zijn.”

Het plukteam van de Antwerpse federale politie nam vorig jaar voor 10 miljoen euro aan luxe­goederen in beslag: auto’s, schilderijen, renpaarden, vastgoed, breedbeeld-tv’s, maar dus ook juwelen en kledij. Het team komt pas in actie tijdens een ge­rech­telijk onderzoek naar drugshandel en focust zich op het vermogen van criminelen. “Wij fungeren als steundienst en gaan de financiële handel en wandel van verdachten na. We vissen uit welk bedrag ze per transport of per deal verdienen, vermenigvuldigen dat met het aantal vermoede transacties en dat resultaat proberen we te recupereren.”

De inmiddels geliquideerde Silvio Aquino, hier in 2014 in een outfit van Schöffel tijdens het grootste drugsproces van België. Beeld Eric de Mildt

Het maakt niet uit of de verdachten een bonnetje kunnen voorleggen of dat de luxe­goederen betaald zijn met eerlijk geld of een erfenis – kaal­plukken is kaal­plukken. En als het pluk­team geen berekening kan maken, kijken de speurders naar de discrepantie tussen het legale vermogen en de werkelijke levens­stijl van de verdachte. “Als we tijdens een huiszoeking bij iemand zonder inkomen een grote som cash geld aantreffen of een hoop merk­kledij, mag die het bij ons komen uitleggen.”

De namen die tijdens zulke huiszoekingen op­duiken, lezen als de catalogi van de duurste mode­huizen: het is al Hermes, Chanel, Louis Vuitton, Valentino, Gucci, Givenchy en Dolce & Gabbana wat de klok slaat. “Het is niet zo dat wij getraind zijn om luxe te herkennen”, nuanceert de speurder. “Maar door ervaring weten we intussen wat veel geld waard is en wat niet. Het heeft geen zin om je tijdens een huiszoeking te concentreren op een horloge van Guess – interessanter is om achter de Rolexen aan te gaan. Daarvan weten we intussen ook hoe we een echte van een valse kunnen onderscheiden.”

Zoals dat met mode gaat, is het een komen en gaan van trends en merken. “Een tijdje geleden was het kleding­merk Moncler erg gewild, nu is het vooral Philipp Plein – een naam waar we twee jaar geleden nog nooit van hadden gehoord.” Ook het Amsterdamse merk Zencka Connection, dat T-shirts en jogging­pakken ontwerpt met opschriften als ‘Born Free’ en ‘No Slave’, is in opmars. Het merk is populair bij Turkse en Marokkaanse dealertjes en dat is geen toeval: in het Marokkaans-Arabisch zou zencka ‘straat’ betekenen, terwijl zenci in het Turks straattaal is voor ‘zwarte’ of ‘neger’.

Louboutins blijven het goed doen, weet de speurder. Ook een blijver: onschuldige maar prijzige outdoor­merken zoals Schöffel, Jack Wolf­skin en The North Face – het proces over de drugs­transporten van de Limburgse Aquino-clan had soms meer de allure van een après-ski­bijeen­komst dan van een openbare rechts­zitting, met verdachten die weggedoken in de kraag van hun outdoor­jas en voorzien van een modieuze zonnebril hun opwachting maakten. Overigens dragen speurders ook vaak jassen van The North Face.

Ervaring heeft het plukteam intussen geleerd dat het niet al goud is wat blinkt. “Vroeger hadden we meer te maken met Chinezen die graag met een dikke Mercedes rondreden, maar bij een huiszoeking kwamen we meestal in karig ingerichte wo­ningen terecht. Ook qua kledij hielden ze het sober. Het is voornamelijk bij mensen met een Marok­kaanse achtergrond dat we handtassen van Louis Vuitton en T-shirts van Philipp Plein aan­treffen.”

Ook dokwerkers die door criminele organisaties worden ingeschakeld om drugs­ladingen uit de haven te halen, pakken graag uit met dure wagens en merk­kledij. “Al zitten er soms types tussen die je 5 euro zou geven, zo sjofel zien ze eruit”, zegt de speurder. “Merk­kledij kan een aanwijzing zijn, maar het is zeker geen algemene tendens bij criminelen.”

In Rotterdam zijn ze van het tegendeel overtuigd. In de strijd tegen criminaliteit gaat de politie er dure kleding afpakken van verdachte personen. Vooral van jongeren die geen geloofwaardige uitleg kunnen geven voor de poenige kledij die ze dragen. “We gaan ze uitkleden op straat”, aldus de Rotterdamse korps­chef begin dit jaar. “Sommige jongeren die zich onaantastbaar achten, lopen rond met jassen van 1.800 euro. Dat is voor hen wat een speedboot is voor een drugs­baas.”

Het doet een beetje denken aan de patser­aanpak waarmee de toenmalige Antwerpse procureur Herman Dams in 2013 uitpakte: jonge mannen die in Borgerhout rondreden in een patserbak, konden zich aan een politiecontrole verwachten. Nog geen twee jaar later werd het project afgevoerd – Turken en Marokkanen in een luxe­wagen tegen­houden bleek toch iets te veel neer te komen op etnische profilering.

Blingbling op de Turnhoutsebaan

De speurder van het pluk­team lijkt niet echt gewonnen voor de Rotterdamse aanpak. “Niet elke verdachte hult zich in merk­kledij. Het is ook niet zo dat iedereen die op straat met een T-shirt van Philipp Plein rondloopt, een klant van ons is. De werkelijkheid is genuanceerder dan dat.”

En toch: merk­kledij en luxe­artikelen blijken tegenwoordig meer te zijn dan status­symbolen – het zijn betaal­middelen geworden. “Ze worden gebruikt om mee de grens over te steken, om ze daarna in te wisselen voor cash geld”, weet drugs­magistraat Witpas. “Als een bepaalde waarde van plaats A naar plaats B moet worden vervoerd, dan kun je dat doen met een stapel cash geld. Maar wie daarmee gepakt wordt, heeft een heleboel vragen te beantwoorden. Naar een horloge wordt bij een controle meestal niet gekraaid.”

Drugs­criminelen proberen de politie voorts te slim af te zijn door hun vermogen onder te brengen in een kluwen van vzw’s en bedrijfjes of bij derden. “Het is een kat-en-muis­spel geworden”, zegt de speurder van het plukteam. “Vroeger stond de dure wagen gewoon op de oprit, nu moeten we on­ze weg zoeken in verenigings­structuren. De kaal­pluk­wetgeving laat ons ook toe om ver­mo­gens­onderzoeken te voeren in het buitenland. Ik mag zeggen dat we op dat vlak véél medewerking krijgen van onder meer de Marokkaanse overheid.”

De Nederlandse topcrimineel Willem Holleeder hult zich graag in jassen van The North Face.Beeld anp

Net zoals de politie bijleert, doen ook de criminelen dat. Met veel blingbling paraderen op de Turn­houtse­baan doen de slimsten niet meer. “Bepaalde topcriminelen zul je in Antwerpen niet snel meer zien pronken met hun rijkdom. Dat bewaren ze voor als ze naar hun thuisland reizen, waar uiterlijke schijn hun aanzien verhoogt. Hoe lager in de pik­orde, hoe belangrijker criminelen het vinden om hun rijkdom te etaleren. Anderen zijn slimmer en blijven onder de radar.”

Met kledij die per stuk een paar duizend euro kost en horloges die tot 300.000 euro gaan, is een totaalbedrag van 10 miljoen euro aan inbeslag­names in 2017 weinig voor een gerechtelijk arrondissement als Antwerpen, toch een van de drugs­hoofdsteden van Europa. “Het blijft een topje van de ijsberg”, geeft de speurder van het plukteam toe. “Ons doel is: follow the money. Maar als je het geld niet vindt, dan vind je het niet. Criminelen passen zich aan. Maar ondertussen krijgen ze toch de bood­schap mee dat misdaad niet loont. Onze aanpak heeft een onmiddellijk én een ontradend effect.”

En Philipp Plein? Die heeft zijn bedenke­lijke imago omarmd: op zijn mode­shows serveert hij steevast ‘champlein’, champagne gemixt met Red Bull.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234