Woensdag 27/05/2020

GetuigenissenInfluencers

De (bezorgde) ouders van jonge influencers: ‘De politie stond met een huiszoekingsbevel voor de deur’

Stien Edlund (@stien_dd op TikTok) en haar ouders Kirsten Timmerman en Krister Edlund. Beeld Wouter Van Vooren

Droomt uw dochter of zoon ervan om een ster te worden op Instagram, TikTok of YouTube? Wees gewaarschuwd: duizenden volgers op sociale media zadelen ouders op met evenveel vragen en bezorgdheden. ‘De eerste maanden op het middelbaar zijn er heel wat tranen gevloeid.’

Sven Vandergunst en Michèle Pauwels uit Blankenberge

Ouders van Acid (417.000 volgers op YouTube)

“‘Mijn papa is homo nu’, zei onze zoon heel rechtuit in een van zijn vlogs. Dat was een waanzinnige bom”, vertelt Michèle Pauwels. Het is juni 2016 en op het YouTube-kanaal van Nathan Vandergunst (20), beter bekend als Acid, is vader Sven plots voor ruim 150.000 kijkers uit de kast gekomen. “Dat was niet doorgesproken, neen”, zegt die laatste. “Maar eigenlijk kon ik het wel appreciëren dat Nathan daar zonder schaamte over praatte. Veel jongeren hadden daar echt een boodschap aan.”

Voor het gescheiden koppel startte de YouTube-carrière van hun zoon ooit als niet meer dan een bezigheid in de slaapkamer. Michèle:“Op zijn dertiende zat hij daar veel te gamen. Hij was redelijk behendig met die controller en iemand vroeg: ‘Hoe kom jij in dat volgende level?’ Nathan is dat beginnen te filmen en gaf er grappige commentaar bij. Dat bleek wel aan te slaan. ‘Ma, ik heb honderd volgers’, zei hij dan trots.” Sven haalt de schouders op, aangevend hoe betekenisloos die cijfertjes toen waren. “Onze generatie is gewoon niet opgegroeid met dat soort zaken.”

Nu kunnen ze weinig anders dan stilstaan bij de honderdduizenden volgers die Acid op YouTube heeft. Op skireis in Oostenrijk moest zelfs oma Anita – bij de fans gekend als ‘Marraintje’ – met Jan en alleman een selfie trekken. In Blankenberge staan er elke week wel een paar snotneuzen voor de deur, die een tripje naar het huis van Acid hebben gepland – niet naar de zee. De adresgegevens gaf hun zoon ooit prijs tijdens een vlog, een ‘oepsie’ die hij probeerde teniet te doen door het huis wazig te laten maken op Google Maps. “Er is natuurlijk maar één huis geblurd in heel Blankenberge”, zegt Sven. “Dat heeft het alleen erger gemaakt.”

Sven Vandergunst en Michèle Pauwels, ouders van Acid. 'Zijn visie is: mensen met een plan B geloven niet in hun plan A. Dat maakt me ergens ontzettend trots', zegt Michèle. Beeld Wouter Van Vooren

“Je hebt Nathan, die heel rustig is, en je hebt Acid, de rebel. In het begin had ik daar veel moeite mee”, vertelt Michèle. “Daar is het trouwens ook misgelopen op school.” De populairste YouTuber van Vlaanderen is namelijk ook een schoolverlater, ook al stond hij te boek als ‘slimmerik’ die Latijn studeerde. “We hebben er alles aan gedaan om dat scenario te vermijden, maar op het KTA Brugge kon hij tijdens de pauzes niet meer buitenkomen zonder aangeklampt te worden. En je hebt niet alleen fans, er zijn altijd een aantal haters.”

Het ouderpaar zocht toen psychologische hulp. “Maar daar hoorden we dat er met Nathan eigenlijk niks scheelde. ‘Hij heeft gewoon zijn alter ego’, klonk het.” Uiteindelijk heeft dat alter ego, Acid dus, van de ouders de vrije baan gekregen, een ouderlijke keuze die veel afkeurende blikken kreeg. “We zijn daar een aantal vrienden mee verloren, mensen van wie ik vermoed dat ze nog steeds stiekem hopen dat Nathans verhaal zal mislukken. In tegenstelling tot in Nederland, is de reactie in Vlaanderen heel negatief wanneer je vertelt dat je zoon YouTube-filmpjes maakt. ‘Maar wat doet hij als werk?’ Welja, die filmpjes dus. Dat gaat er bij velen niet in.”

“We hebben hem de totale vrijheid gegeven om zijn eenmanszaakje uit te bouwen, al praten we er wel heel veel over met hem.” Af en toe hoort daar ook een serieus vraagteken bij: er was die keer dat het VTM-journaal berichtte over ‘YouTuber Acid’ die opriep om ‘de creditcard van je ouders te stelen’. Afgelopen februari stond de politie zelfs voor de deur met een huiszoekingsbevel, omdat Nathan zich als iemand van de Blankenbergse preventiedienst had voorgedaan. 

“De grenzen opzoeken hoort er helaas een beetje bij in dat wereldje, vrees ik”, zegt zijn vader. “Anders kijkt niemand naar je kanaal.” Moeder Michèle zegt dat hij ook zo veel mooie, creatieve initiatieven neemt. “Als een organisatie zoals Make-A-Wish belt, twijfelt hij geen seconde. Ik zou eigenlijk alleen willen dat hij wat minder fucks en shits gebruikt.”

“Natuurlijk heb ik weleens gedacht: wat als plots niemand meer kijkt?”, twijfelt ze. “Heeft hij dan wel een plan B? Maar zijn visie is: mensen met een plan B geloven niet in hun plan A. Dat maakt me ergens ontzettend trots.”

Plan A legt hun zoon overigens geen windeieren. Mogelijke sponsors, zoals een frisdrankmerk, zwaaien met ferme bedragen of zelfs met exclusiviteitscontracten, maar bedragen mogen niet genoemd worden. “Hij verdient er zijn brood mee, maar hij heeft geen vier eigendommen hoor”, zegt Sven. Integendeel: Nathan vlogt nog steeds vanuit een bescheiden slaapkamertje in een al even bescheiden rijhuis in een Blankenbergse wijk. “Hij heeft zijn principes, dat vind ik erg belangrijk. Als het enkel om de volgers te doen is, hapt hij niet. Want mocht hij willen, heel onze gevel hing vol reclame.”

Kirsten Timmerman en Krister Edlund uit Melsbroek

Ouders van @stien_dd (2,6 miljoen volgers op TikTok)

“Vier jaar geleden viel het ons voor het eerst op, tijdens onze zomerreis naar IJsland. Stien had een selfiestick mee en was continu zichzelf aan het filmen. Wij dachten toen vooral: ‘Hoe narcistisch is dit?’” De app waarop hun dochter de filmpjes maakte – nu TikTok, toen nog Musical.ly – viel bij Krister Edlund en Kirsten Timmerman nog in dovemansoren. Tot de telefoon een paar maanden later rinkelde. “Een journalist. Blijkbaar was er met Musical.ly een nieuwe hype op komst, en had Stien de meeste volgers in Vlaanderen. Wisten wij veel.”

20.000 volgers leek toen al niet te vatten, net als de impact. “Bij de eerste meet and greet in Wijnegem Shopping Center zijn we erg geschrokken: er stond zoveel volk dat de mensen die gewoon wilden komen shoppen niet meer tot bij de winkels raakten. Kinderen stonden met de glimlach vier uur in de rij voor onze dochter”, zegt mama Kirsten. Intussen heeft de 18-jarige Stien Edlund al 2,6 miljoen volgers op TikTok, en ruim 150.000 op YouTube of Instagram. Gillende tienerstemmen zijn de vertrouwde soundtrack wanneer de familie Edlund zich naar buiten begeeft.

'Iemand had zich uitgegeven voor Stien op Snapchat en vroeg onder andere aan jonge fans om hun kleren uit te doen. Dat heeft ons serieus wakker geschud', zegt Stiens vader Krister. Beeld Wouter Van Vooren

“Ook wij worden een stukje geleefd”, klinkt het een tikje vermoeid vanuit de living van hun riante woonst in Melsbroek. De term ‘tweede job’ valt een paar keer, en de rolverdeling is onmiskenbaar: Kirsten is de manager van hotel mama, Krister de manager van ‘het merk’ Stien Edlund. 

De vader, van beroep piloot bij TUI, blijft naar eigen zeggen de eerste filter bij de vele aanvragen die binnenlopen. Daarachter schuilt intussen wel al een hele machine. Nadat platenlabel Warner Music op de proppen kwam met het voorstel om ‘hun’ muziek in de video’s van Stien te gebruiken, namen ze een deel van het management over. Recentelijk kwam ook DPG Media, het moederbedrijf van De Morgen dat sinds vorig jaar een cel ‘influencer marketing’ heeft, het team vervoegen.

Als we naar bedragen polsen, neemt de manager in Krister het even over: “Die kan ik helaas niet noemen. Het is genoeg om van te leven.” Maar als het over dat ‘leven’ gaat, maakt de vader zich opnieuw los. “Ze zit op haar tandvlees. Ze wil op alle gebieden zwaar scoren, maar een mens is maar een mens”, zegt hij. Stien Edlund is namelijk niet alleen influencer, maar ook universiteitsstudente en topsporter in de discipline sport aerobics. Kirsten beaamt: “Dat ze een soort kortsluiting gaat krijgen, een burn-out op vrij jonge leeftijd, daar maak ik me de laatste tijd veel zorgen over.”

Het zijn de keerzijden die de buitenwereld in de leuke filmpjes op TikTok niet te zien krijgt. De ‘heilige agenda’ bijvoorbeeld, die voor moeder, vader en dochter soms als een tikkende tijdbom aanvoelt – ook wij krijgen zeer strak een uurtje ingepland, waarna VRT-gezicht Yassine Atari aan de deur staat voor zijn online docureeks Labels.

De impact op het gezin is groot, vertellen ze. “We hebben hier nog twee zonen van 16 en 10 rondlopen (Mats en Jens, MM). We willen aan al onze kinderen graag evenveel aandacht besteden, maar dat is bijna onmogelijk geworden.” En aan de eettafel zou moeder Kirsten liever geen smartphone meer zien. “Maar van Stien laten we dat meestal toch toe, de gsm in de ene hand en in de andere een vork. Ze heeft al zo weinig tijd.”

Verder heersen er nochtans vrij strikte regels ten huize Edlund: “Zo lang de kinderen geen 16 zijn, vragen we alle paswoorden op. We maken daar geen misbruik van, wel kunnen we te allen tijde checken wat daar gebeurt”, vertelt Krister, die elke ouder aanraadt om die supervisie hoog in het vaandel te dragen. 

Die boodschap lijkt een beetje doordrongen van het idee dat je ‘nooit weet wie er meekijkt’. Krister vertelt waarom: “Tweeënhalf jaar geleden kregen we telefoon van de gerechtelijke politie. Iemand had zich uitgegeven voor Stien op Snapchat en vroeg onder andere aan jonge fans om hun kleren uit te doen. Het bleek uiteindelijk een 16-jarige tiener, geen pedofiel, maar die slechte bedoelingen hebben ons wel serieus wakker geschud.”

“Anderzijds is ze wel experte in haar eigen wereld, wij hebben meer van haar te leren dan omgekeerd”, zegt Krister. “We hebben het volste vertrouwen in haar, maar willen wel dat ze beseft dat die hype binnen een half jaar voorbij kan zijn.” Stoppen met school is dan ook ‘no pasaran’, eerder opperen ze aan de keukentafel weleens om een van haar vele andere bezigheden te schrappen. “Maar ze is jong en ze wil alles. Als we dat onderwerp aansnijden, zit ze nogal rap op haar paard.” Toeval of niet, wanneer Krister het zegt, slaat een van de deuren boven hard toe. “Oei, zou ze op haar tenen getrapt zijn?” Het bleek achteraf de tocht te zijn.

Wim Galle uit Dendermonde

Vader van @cedric_galle (22.500 volgers op Instagram)

“Mijn grootste zorg is hoe ik hem met de voetjes op de grond kan houden.” Zoals Wim Galle het vertelt, kon zijn 16-jarige zoon evengoed een eerste profcontract bij een voetbalploeg hebben getekend. Het succes van Cédric is echter niet te danken aan snelle voetjes, maar aan goede looks. Die vinden op Instagram hun weg naar ruim 20.000 volgers. “Een jaar of twee geleden heb ik opgemerkt dat hij een publiek bereikte met zijn posts,  omdat ik plots berichten kreeg van bedrijven met de vraag of Cédric reclame voor hen kon maken.”

Wat de inkomsten betreft, is het nattevingerwerk, geeft Wim toe. “Ik ben zelfstandig verpleger, dus ik heb me goed geïnformeerd bij mijn boekhouder: ‘Hoe kunnen we dat juridisch en fiscaal in orde houden?’ In Vlaanderen staat het kader daarvoor nog in de kinderschoenen, dus hebben we soms moeten improviseren.” De betaalde opdrachten van een bekende warenhuisketen – 300 euro voor twee filmpjes – kunnen nog ondergebracht worden als vakantiewerk, maar de sessies bij Vloglab, een programma op VTM Kids, moeten via een achterpoortje: auteursrechten. “Ik hoop dat daar in de toekomst wat meer duidelijkheid over komt.”

'Het is een wereldje dat niet altijd zo echt is als het lijkt, en waar de lijn tussen gebruik en misbruik soms flinterdun is', zegt Wim Galle, vader van Cédric (@cedric_galle op Instagram). Beeld Wouter Van Vooren

In Nederland gaat de Inspectie Sociale Zaken en Werkgelegenheid onderzoeken in hoeverre er sprake is van kinderarbeid onder jonge influencers. Als bedrijven minderjarigen betalen en een zeker gezag uitoefenen, zou dat het geval kunnen zijn. “Maar dat probleem stelt zich voorlopig niet”, denkt Wim. “Cédric is Stien Edlund niet.”

Wim bekijkt het allemaal met de nodige argwaan. “Het is een wereldje dat niet altijd zo echt is als het lijkt, en waar de lijn tussen gebruik en misbruik soms flinterdun is.” Zo werd Cédric vorig jaar benaderd door een jonge man, die zich prompt zijn manager verklaarde en foto’s van Cédric op zijn website had gezet. “Cédric was toen 15, die man was 21. Mijn zoon is een brave jongen, maar die jeugd maakt hem heel beïnvloedbaar. Hij heeft zijn hoofd zot laten maken met allerlei roemrijke beloftes.”

Het was een soort wake-upcall, zegt Wim. “Hola, toch een beetje beginnen te kijken wat er gebeurt.” Hij volgt wat er allemaal gepost wordt op Instagram, en daar zijn ook heel strikte afspraken over gemaakt. “Er worden geen foto’s gepost van binnen ons huis en als zijn broer of zus erop staan, wil ik het sowieso weten.” Misschien wel de belangrijkste: “Hij mag zijn dromen koesteren, maar zijn studies mogen er niet onder lijden. Mocht ik dat merken, is het meteen gedaan.”

Mitra Ghissari en Mohsen Motaffaf uit Herentals

Ouders van @amirmotaffaf (75.000 volgers op TikTok)

“Wat ik denk van de filmpjes en foto’s die mijn zoon online zet? Dat de tijden veranderen. Zelfs mijn collega’s komen me af en toe feliciteren: mijn zoon is nu een succes.” De glimlach van Mitra Ghissari, is hemelsbreed. Ze is één van de ‘21.8k’ volgers van haar zoon, Amir Motaffaf (21), op Instagram. “Toen hij klein was, werden we bijna elke dag naar het schoolsecretariaat geroepen om te horen wat hij had uitgestoken. Nu kan ik bijna elke dag een foto van hem liken.”

Toch vraagt Amir, die als tolk af en toe het haperende Nederlands van zijn ouders bijspijkert, nog voor het gesprek: “Ben je zeker dat je mijn ouders hier vragen over wil stellen? Ze weten er echt helemaal niks van.” Niks over de manager waar hij vorig jaar een contract mee afsloot, niks over de oorsprong van de gesponsorde auto waarmee hij plots voor de deur stond. Een duimpje of een hartje kunnen ze plaatsen, maar de impact ervan lijkt voor hen een compleet raadsel.

'Zoon, het is niet omdat je een chic bed hebt, dat je ’s nachts goed slaapt.' Wijze raad van vader Mohsen Motaffaf aan zijn zoon Amir (@amirmotaffaf op TikTok). Hij en zijn vrouw Mitra Ghissari vluchtten twintig jaar geleden van Iran naar België. Beeld Wouter Van Vooren

“Wat ik wil voor Amir is eigenlijk heel simpel: dat hij gelukkig is”, wuift papa Mohsen die onwetendheid weg. Bijna twintig jaar geleden vluchtte hij met vrouw en de 2-jarige Amir vanuit Iran naar België. “We wilden een betere toekomst voor hem.” De nieuwe Mercedes van zijn zoon staat nu te blinken op het vale grasveldje achter hun huis in Herentals, tussen wat oude en versleten carrosserie. Het beeld spreekt voor zich. Breed zullen deze mensen het wellicht nooit hebben, maar hun zoon, die kan het tij misschien keren. ‘Zelfs vluchtelingen kunnen succesvol worden. #Blessed’, staat te lezen op één van zijn Instagram-posts.

Tien jaar geleden zou Mohsen het nooit geloofd hebben. “Hij zat toen veel op de computer, maar dat hij met filmpjes ooit geld ging verdienen? Neen, dat heb ik nooit gedacht”, zegt Mohsen. De bezorgdheden die hij en zijn vrouw weleens formuleren, blijven dan ook beperkt tot de “de typische ouderzinnetjes”, grinnikt Amir. ‘Post geen slechte dingen’, daar stopt het zo’n beetje.

Stel dat hun zoon zijn hogere studies in Mechelen zou stopzetten en voortaan als fulltime influencer door het leven zou gaan, hoe zouden ze dan reageren? Mitra lijkt te twijfelen, maar Mohsen zegt stellig: “Hij moet blijven studeren om een goede toekomst te krijgen.” Een poging van Amir – “Stel dat ik maandelijks 10.000 euro zou verdienen?” – brengt hem niet van zijn stuk. De vaderlijke wijsheid die het dispuut beëindigt, lijkt wel een restant van zijn verleden als vluchteling: “Zoon, het is niet omdat je een chic bed hebt, dat je ’s nachts goed slaapt.”

Sharon De Waele uit Ingelmunster

Moeder van @haileytje.b (110.000 volgers op TikTok)

“Hailey begon op een bepaald moment dansfilmpjes te maken met haar beste vriendin Luna. Ze lijken een beetje op elkaar en dat sloeg blijkbaar aan. Maar op een gegeven moment dachten we dat de app blokkeerde: 95.000 views, dat kon toch niet kloppen?” Toch wel. Niet veel later waren Sharon De Waele en haar dochter, toen negen jaar oud, omringd door gillende meisjes in de supermarkt. “Door zulke bizarre taferelen ben ik snel voorzichtiger geworden: alle berichten en filmpjes controleer ik vooraf, en filmpjes binnenshuis gebeuren altijd voor een witte muur. Ik wil opletten dat op die account geen dingen verschijnen waar we later spijt van hebben.”

“Hailey heeft een lijstje met ongeveer 1.200 concepten, zeg maar filmpjes die ze tussendoor maakt. Daarvan halen er bitter weinig de selectie.” Haar dochter zit intussen in het eerste middelbaar en heeft meer dan 100.000 volgers op TikTok, terwijl veel van haar leeftijdsgenoten net het ouderlijke verbod op sociale media hebben zien wegvallen. “Ik denk soms dat het beter is dat kinderen er vroeg inrollen en dat je zoiets als ouder goed opvolgt, dan dat je op hun twaalfde zegt: ‘Doe maar.’ Doordat ik Haileys Instagram-account beheer, zie ik hoeveel kinderen totaal niet begeleid worden in wat ze posten. Voor je het weet is er een screenshot van genomen. Hailey kent tenminste de gevaren.”

Hailey (@haileytje.b op TikTok) en moeder Sharon De Waele. 'Veel ouders zijn niet bezig met die veiligheid. Als ik al eens een vraag krijg van een andere moeder, is het eerder: ‘Hoe maak ik mijn dochter famous?’' Beeld Wouter Van Vooren

Tot die gevaren behoren, helaas, meerderjarige mannen. “Op haar account staan soms reacties van mannen die in de veertig zijn: ‘Je hebt een mooi lichaam.’ Hailey weet dat ze die mensen moet blokkeren, maar het is toch een stukje zorgeloosheid dat verdwijnt.” Ze kent namelijk ook verhalen van andere piepjonge influencers die in het echt met die slechte bedoelingen in aanraking kwamen. “De fiets vinden we daarom veiliger voor haar dan de bushalte of het treinstation, dat is echt wereld op zijn kop.”

“Veel ouders zijn niet bezig met die veiligheid. Als ik al eens een vraag krijg van een andere moeder, is het eerder: ‘Hoe maak ik mijn dochter famous?’” Terwijl de populariteit van Hailey op TikTok soms als lood op haar frêle schouders weegt. “De eerste maanden op het middelbaar zijn er heel wat tranen gevloeid. Bijvoorbeeld door jongens die haar achtervolgden met gemene opmerkingen. Daar voel ik me dan superslecht bij, en dan stel ik me weleens de vraag: ben ik wel goed bezig als mama? Voor mij hoeft dit allemaal niet, al gun ik mijn dochter natuurlijk ook alle supermooie kansen en ontmoetingen die op haar pad belanden.”

Dit verhaal kwam tot stand in samenwerking met MediaNest.be, waar ouders terecht kunnen voor tips rond mediaopvoeding.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234