Dinsdag 12/11/2019

Smartphone-interview

Bioloog Stefan Van Dongen: "Geen onnodig gebiep en ­getril voor mij"

Stefan Van Dongen. Beeld Bob Van Mol

Is een smartphone een spiegel? Strookt het online­leven nog met de werkelijkheid? Matthias M.R. Declercq gaat wekelijks face to face, over swipen, liken en liegen. Vandaag: Stefan Van Dongen, evolutionair bioloog.

Stefan Van Dongen, evolutionair bioloog aan de Universiteit Antwerpen, zeg het ons: helpen wij ons reptielenbrein naar de maan met dat bombardement van smartphone­prikkels?

“Stel die vraag eens over dertig of veertig jaar, dan kan ik daar eventueel een antwoord op geven. Nu nog niet.”

Maak jij je zorgen over het stijgende smartphone­gebruik?

“Je hoofd warmt op als je belt of de telefoon dicht bij je hoofd houdt, dus erg gezond kan dat niet zijn. Maar evengoed zijn de effecten beperkt. Ik maak me geen zorgen, al ben ik wel waakzaam.”

Een bioloog heeft ongetwijfeld dieren-­apps op zijn telefoon.

“Obsidentify, onder andere. Neem je een foto van een kever, een vlinder of een ander insect, dan zegt de app welk beestje voor je neus zit. Niet dat ik die altijd gebruik. Als ik ga wandelen, herken ik als bioloog meestal zelf welk dier ik zie.”

Moet ik me daar laarzen, een verrekijker en een fototoestel bij inbeelden?

”Jawel. Maar ik ben niet fanatiek. Ik heb collega’s en doctoraats­studenten in de biologie die naar de andere kant van de wereld reizen om één specifiek dier te spotten. Een vogel in Zuid-Amerika, bijvoorbeeld. Dat doe ik niet. Maar onlangs wandelde ik met mijn gezin door Schotland, waar een observatorium ons de kans gaf vis­arenden te spotten. Prachtige vogel. En heb ik de mogelijkheid om walvissen te zien op zee, dan laat ik die kans niet liggen. Misschien ben ik toch een beetje fanatiek.”

Wat is de laatste foto die je nam?

“Een foto van mijn zoon die een grote zee­baars boven water haalt.”

De bioloog die zich in de voedsel­piramide mengt.

“Mijn zoon houdt van sportvissen. Vorige week reden we naar Vlissingen, om van daaruit te gaan nachtvissen op de Westerschelde. Tot 2 uur ’s nachts was dat. Ik was niet meer dan zijn chauffeur, maar heb die nacht wel mee gevist en hield een wedstrijd tegen mijn zoon. Toen die de zeebaars ving, was het pleit beslecht. Een beetje competitie kan geen kwaad. We hebben deze magnifieke roofvis levend en wel teruggegooid, het is een beschermde soort.”

Zijn er apps die je louter professioneel gebruikt?

“Een rekenmachine om cosinussen en tangensen en zo te berekenen, dat is het wel.”

Gebruik je de smartphone vaak?

“Niet zo vaak. Dat ding maakt ook niet veel lawaai. Zo zijn mijn mail­accounts niet gesynchroniseerd met de telefoon, en je vindt me ook niet terug op sociale media. Geen onnodig getril en gebiep.”

Je hebt geen ’smartphone­pink’?

“Een wat?”

Als je pink iets verderaf staat van je andere vingers, kan dat wijzen op ­doorgedreven smartphone­gebruik.

“Mmm, dat kan wel, omdat de pink de telefoon inderdaad ondersteunt. Dat is bij mij niet het geval. Maar aangezien dat niet genetisch bepaald is en totaal geen effect heeft op het reproductie­succes, zullen we die smartphone­pink alleszins niet doorgeven aan de volgende generaties. Van evolutie is hier geen sprake, denk ik.”

De meeste mensen gebruiken ook hun rechterhand om de telefoon te bedienen.

“Logisch: zo’n 90 procent van de populatie is rechtshandig, dat is de oervorm. Dat zien we ook bij onze mannelijke voorouders in fossiele vondsten. Dan merk je schade op aan de linkerkant van de schedel, ten gevolge van conflicten. Die mannen zijn dus door een rechtshandige de schedel ingeslagen. Rechtshandigen zijn gemiddeld ook iets intelligenter dan linkshandigen, maar dat is een heel gevoelig thema, natuurlijk.”

Maar linkshandigen lijken creatiever. Een ’linkspoot’ is een compliment in de ­voetbalwereld.

“Ik zeg niet dat linkshandigen plotseling dommeriken zijn en rechtshandigen genieën, de verschillen zijn miniem. Maar net omdat de grote meerderheid van de populatie rechtshandig is, is linkshandigheid soms een voordeel. Linkshandige tennissers of boksers komen vaak verrassend uit de hoek.

“Maar op een smartphone maakt dat dus geen bal uit.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234