Dinsdag 18/02/2020

Interview

"België werkt gewoon beter dan Vlaanderen"

Ondanks hun politieke tegenstellingen blijven de twee federale fractieleiders het best goed met elkaar te kunnen vinden. Verherstraeten (rechts): 'Mijn kiezers hebben niet graag dat ik dicht bij N-VA zit.'Beeld Bob Van Mol

Komische duo's, ze bestaan zelfs in de Wetstraat. Hendrik Vuye en Servais Verherstraeten hadden het nooit kunnen bevroeden voor ze elkaar ontmoetten, maar ze blijken goed met elkaar op te schieten. Net na 11 juli maken de federale fractieleiders van N-VA en CD&V de stand op van Vlaanderen.

Je hoort Verherstraeten en Vuye nog voor je hen ziet. Mompelt Vuye wat, dan volgt een bulderlach van Verherstraeten. Antwoordt Vuye weer, komt Verherstraeten met een volgende kwinkslag. Zelfs tijdens de fotosessie in de plechtstatige leeszaal van de Kamer konden ze het niet laten.

Verherstraeten: "Aha, dat wordt hier een klassiek Belgisch staatsieportret. Dat heb ik graag."

Vuye: "Ik ga heel sip kijken."

Verherstraeten: "Ik zal mij links van u zetten."

Vuye: "Beter in het midden, Servais. Ik schuif wel op naar rechts."

Verherstraeten: "Goed. Mijn kiezers hebben niet graag dat ik dicht bij N-VA zit."

(fotograaf vraagt of ze naar buiten kunnen kijken)

Verherstraeten: "Ah kijk, daar gloort aan de verre horizon..."

Vuye: "De tax shift zowaar."

Verherstraeten: "Of vliegt er een regering voorbij?"

Noemen jullie elkaar eigenlijk vrienden?
Verherstraeten: "Wij zijn goede collega's. In de Wetstraat heb je weinig vrienden. Ik kan beter om met de fractieleider van N-VA dan met de professor publiek recht die hij vroeger was."

Vuye: "Oh, maar die is er nog, hoor. De dag van de eedaflegging liep Servais, die ik kende als 'de staatssecretaris van de staatshervorming', recht op mij af in de cafetaria en begonnen we wat te babbelen. 's Avonds was het eerste wat ik tegen mijn vrouw zei: tiens, dat is een sympathieke man. Onze standpunten blijven uiteraard wel even ver uit elkaar liggen. U zal van mij nooit iets positiefs over de zesde staatshervorming horen. Behalve dat ze zo kaduuk in elkaar zit dat ze een zevende zal mogelijk maken."

En daarmee geeft N-VA weer een klets aan de zesde staatshervorming. Leren jullie het dan nooit in dit kibbelkabinet?
Vuye: "Die term is louter framing. Wij zijn vier partijen die proberen samenleven. Wij zijn niet gefuseerd. Het is toch normaal dat we onszelf blijven?"

Verherstraeten: "In het federale parlement vallen de incidenten nog mee. Het is veel erger in het Vlaamse halfrond. De telefoons van de vier fractieleiders van de meerderheid staan roodgloeiend. Dat voorkomt dat we elkaar op het spreekgestoelte in de haren vliegen."

Maar hoe kan een 'natuurlijke coalitie' zulke heftige incidenten beleven?
Verherstraeten: "Verschillen we van mening? Ja. Is het hopeloos? Nee. Ik voel me weleens eenzaam in deze meerderheid, maar ik voel me niet verlaten. We hebben al heel wat positieve zaken gerealiseerd. We zullen de kosten van de vergrijzing kunnen halveren en het risico op armoede bij ouderen zal dalen van 15 naar 5 procent. Wat een asociale maatregel leek, de optrekking van de pensioenleeftijd, blijkt dus net erg sociaal. Dé uitdaging van deze regering blijft wel 'werkbaar werk'. Jobs moeten leefbaar zijn."

Vuye: "De vakbonden hebben decennialang de loonhandicap proberen compenseren door onze productiviteit steeds op te drijven. Tot de laatste druppel worden werknemers nu uitgeknepen als citroenen. Met dat model moeten we breken."

Hoe sociaal voor een N-VA'er.
Vuye: "N-VA is een sociale partij. Wij hebben gewoon ons imago tegen."

Verherstraeten: "Welkom bij de club, Hendrik. (bulderlach) Als ik sommige uitspraken van Zuhal Demir lees, stel ik mij wel vragen bij jullie sociale reflex."

Vuye: "Wel kijk, Zuhal is zeer temperamentvol."

Hendrik Vuye (N-VA).Beeld Bob Van Mol

Wie is Hendrik Vuye?

* Vuye (°1962) is Vlaams professor staatsrecht aan de Universiteit van Namen
* Aan die Waalse universiteit is de Vlaams-nationalist ongemeen populair
* Bij de federale verkiezingen van 2014 was Vuye kandidaat op de derde plaats van de N-VA-lijst in Vlaams-Brabant
* Na de vorming van de regering-Michel werd hij fractieleider voor zijn partij in de Kamer

Servais Verherstraeten (CD&V).Beeld Bob Van Mol

Wie is Servais Verherstraeten?

* Verherstraeten (°1960) is sinds 1988 gemeenteraadslid in Mol
* In 1995 werd de CD&V'er volksvertegenwoordiger
* Fractieleider tussen 2007 en 2011
* Dan drie jaar staatssecretaris voor Staatshervorming en Regie der Gebouwen
* Erna een jaar staatssecretaris voor Duurzame ontwikkeling
*Na de verkiezingen van 2014 weer fractieleider

Hebben jullie de botsingen binnen deze regering niet zelf uitgelokt? Hebben julie de lat niet veel te hoog gelegd met 'die kracht van verandering'?
Verherstraeten: "N-VA mag beweren wat ze wil, ik zie veel continuïteit met de regering van Di Rupo."

Vuye: "Helemaal niet. Kijk naar de sociale akkoorden: voor het eerst heeft de regering zich daar gedragen als een actieve speler en niet als een passieve notaris. Er is wel degelijk een breuk met het verleden, maar je moet ze willen zien."

Heeft de macht N-VA veranderd?
Vuye: "Dat N-VA steeds Belgischer wordt, klopt totaal niet. België is net aan het vervlaamsen. Want wij leggen de Belgische politiek de Vlaamse recepten op."

Verherstraeten: "Dat zijn van die symbooluitspraken. Ik antwoord daarop: heb wat respect voor uw coalitiepartners, N-VA. Wij hebben dat ook voor jullie. Ik zal nooit een splitsing van het land bepleiten, maar ik respecteer aan N-VA dat ze de splitsing van het land in de diepvriezer heeft gestoken."
Vuye: "Als de kans zich aandient, gooien we dat wel terug op tafel. Of dat in 2019 is, zal afhangen van de verkiezingsuitslag."

Hadden jullie de laatste rel tussen Annemie Turtelboom en Johan Van Overtveldt over de financieringswet niet kunnen vermijden?
Verherstraeten: "Ja, en in de toekomst moet die ook echt vermeden worden. Tenminste, als de nodige koninklijke besluiten (KB's) door de minister van Financiën worden uitgevaardigd."

Vuye: "Maar er is nog geen akkoord met de regio's over de KB's van de financieringswet. Wat moest Van Overtveldt dan doen? Niets uitbetalen? Er zit gewoon een gigantische fout in het systeem. Door deze financieringswet gaan we pas volgend jaar weten hoeveel geld Vlaanderen krijgt. Die financieringswet gaat dus voor verrassingen blijven zorgen. Eigenlijk zou ik die hele wet het liefst van allemaal weggooien."

Een loyale partner heeft u, mijnheer Verherstraeten.
Verherstraeten: "Ach, hij wil gewoon zijn achterban plezieren. Kijk naar de nota van De Wever uit 2010, daar stond krek hetzelfde in. Idem voor de rij-opleiding en de huurwet, waar ze nu zo op vitten. Hadden we de nota van De Wever gerealiseerd, dan zouden we nu net dezelfde discussies voeren. Als ik vroeger kaart speelde met mijn grootmoeder en klaagde dat mijn kaarten niet goed waren, dan zei ze: stop met zeuren, speel en haal uw slagen binnen. Zelfs in een onafhankelijk Vlaanderen ga je nog altijd moeten samenwerken met buurland Wallonië."

Vuye: "Ik weet dat Servais graag verwijst naar die nota van Bart. Maar wij hebben daar onze lessen uit getrokken. Alle voorstellen voor de zesde staatshervorming, ook dat van De Wever, waren in hetzelfde bedje ziek. De methodologie zat fout. Je moet uitgaan van wat je nog samen wil doen en al de rest overhevelen naar de deelstaten. Anders blijf je bricoleren."

Verherstraeten: "Uw methodologie blijft toch pure theorie? Jullie partij is sinds jaren de sterkste politieke formatie, maar wat zijn jullie communautaire realisaties? Dat is een blanco blad. Wij hebben een staatshervorming afgeleverd die niet perfect is. Maar ze ligt er toch maar. Vlaanderen heeft veel bevoegdheden gekregen, die enorm veel kansen bieden. Opnieuw: haal die slagen toch binnen, N-VA."

Servais Verherstraeten (links) en Hendrik Vuye.Beeld Bob Van Mol

Denkt u dat de Vlamingen nog wakker liggen van een zevende staatshervorming?
Vuye: "Hoe kunnen mensen nu wakker liggen van iets waarvan ze nauwelijks beseffen waarover het gaat? Of ze de rekeningen kunnen betalen, en of ze een job hebben. Daar liggen mensen van wakker. Maar dat hangt natuurlijk samen met de staatsstructuur. Als je in een staat leeft met 7,8 miljard euro aan transfers naar Wallonië, dan zijn dat miljarden die je niet kan gebruiken in Vlaanderen."

Hetzelfde geldt voor de tax shift. Die moet ook het leven van de Belg ten goede veranderen, maar hoe gaan jullie uitleggen dat jullie aan de spaarboekjes zullen raken?
Vuye: "Het is evident dat dit voor ons erg moeilijk ligt."

Verherstraeten: "Ik doe geen concrete voorstellen, maar één ding moet duidelijk zijn. De tax shift moet er deze zomer komen, ook al moet de regering langer doorwerken."

Vuye: "Dit is een moeilijke, technische en gevaarlijke operatie. Deze zomer kunnen we hooguit wat algemene principes vastleggen. Niemand zal mij wijsmaken dat we voor 21 juli een volledig uitgewerkt systeem van honderden bladzijden kunnen afwerken. We moeten vooral zien dat na die hele tax shift de staat nog genoeg inkomsten overhoudt, de lasten op arbeid verminderen en de belastingen omlaag gaan. Een tax shift moet vooral een tax cut zijn."

Verherstraeten: "Ik ben al blij dat Hendrik toegeeft dat de tax shift in het regeerakkoord staat. Er zijn andere partners die dat durven tegenspreken." (verwijst naar Open Vld)

Mijnheer Verherstraeten, weet u nog waar Pieter De Crem uithangt? Bart De Wever vroeg zich tijdens zijn handelsmissie in New York af hoe de CD&V'er, staatssecretaris voor Buitenlandse Handel, zijn dagen vult.
Verherstraeten: "Ik vond die uitspraken van Bart De Wever over Pieter niet collegiaal. We kunnen gerust discussiëren of zijn post een regionale of een federale bevoegdheid is, maar dat kun je ook doen over grootstedenbeleid, de post van Elke Sleurs (N-VA)."

Vuye: "Och ja, die uitspraak was natuurlijk niet bedoeld om Pieter De Crem te kwetsen."

Een week later was het weer prijs: deze keer kreeg Joke Schauvliege (CD&V) ervan langs. Dat was geen miniem zinnetje van De Wever uit het verre New York. Die bolwassing kwam er in het Vlaams Parlement.
Vuye: "Wij, de federale fractieleiders, weten in elk geval dat we elkaar altijd fair zullen behandelen. Er is het vertrouwen dat de ene de andere geen dolk in de rug plant. Misschien kunnen onze collega's van het Vlaams Parlement stage komen lopen bij ons. Wij zijn bereid hen te aanvaarden." (lacht)

Verherstraeten: "Als Vlaams christendemocraat eis ik meer respect voor de regio's, Hendrik." (lacht luid)

Vuye: "Maar het klopt wel. Hier op het federale niveau hoor je van Patrick Dewael geen uitspraken zoals Bart Somers ze doet op het Vlaamse niveau. Somers holt zichzelf voorbij."

Verherstraeten: (plagerig) "Het Belgische niveau marcheert gewoon beter dan het Vlaamse niveau."

Vuye: "Volgende keer zetten we gewoon die Vlaamse Parlementsleden hier."

Nog een laatste vraag: welk parlementslid benijden jullie in elkaars fractie?
Verherstraeten: "Peter De Roover is voor mij een aangename verrassing. Hij staat op communautair vlak heel ver van mij, maar we kunnen fantastisch samenwerken."

Vuye: "Ik flap er zelf heel makkelijk mijn ideeën uit, en dus is er wel wat geestverwantschap met de rebellie van Eric Van Rompuy."

Verherstraeten: "Heel mooi dat je dat zegt, Hendrik. ACV-voorzitter Marc Leemans bewondert hem ook. Dan ben je het toch op één punt eens met de vakbond." (laatste bulderlach)



¿ Ondanks hun politieke tegenstellingen blijken de twee federale fractieleiders het best goed met elkaar te kunnen vinden. Verherstraeten (rechts): 'Mijn kiezers hebben niet graag dat ik dicht bij N-VA zit.'

© bob van mol

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234