Maandag 21/10/2019

Essay

2014, het jaar van de kont

Beeld PHOTO_NEWS

Eindelijk ging ook Vogue overstag: het blad verklaarde dit jaar volumineuze billen 'arrivé'. De lof der gevulde derrière wordt op vele manieren bezongen, zag V.

Ze zijn mooi, ronde billen, of noem ze maar gewoon dikke billen. Maar dat kan natuurlijk niet iedereen zo maar zeggen, en niet in elke situatie. Zoveel werd wel duidelijk in 2014. Een van de geestigste akkefietjes die ik zag in wat toch wel het Jaar van de Billen genoemd kan worden (bewijsvoering volgt hieronder), is van afgelopen mei. Brian Williams, beroemd in Amerika als presentator van NBC Nightly News, rapte het nummer Baby Got Back (1992) van Sir Mix-A-Lot in een video. Het is zo'n zevenenhalf miljoen keer gezien op Youtube en alleszins de moeite om nog eens te kijken, deze hilarische clash of civilisations waarin Williams - blank, net voorbij middelbare leeftijd met zelfingenomen Disneyprinsgezicht, en vader van actrice Allison Williams, oftewel Marnie in Girls - bloedserieus aan zijn nieuwsbureau declameert: 'I Like Big Butts And I Cannot Lie, You Other Brothers Can't Deny' en 'My Anaconda Don't Want None Unless You've Got Buns, Hun', een zinnetje dat onlangs ook werd geleend voor een van die andere hoogtepunten van het billenjaar: het nummer Anaconda van Nicki Minaj.

De Williams-video was natuurlijk een spoof : een briljante beeldredacteur van Jimmy Fallons Tonight Show heeft uit vijf jaar nieuwsuitzendingen van Williams zorgvuldig de juiste woorden geknipt en zo gemonteerd dat het rapnummer eruit kwam. Hij deed dat inmiddels al acht keer, zodat Williams ook te bewonderen is als rapper van Rapper's Delight en Snoop Doggs Gin and Juice. De nieuwsman is er inmiddels wel trots op 'een grote naam te zijn in de hiphop-wereld', vertelde hij sportief aan Jimmy Fallon.

Blank en gevestigd gaan niet samen met de jonge, gemixte cultuur, zo veel werd wel weer duidelijk dit jaar. Codes raken verstrikt, ironie wordt niet begrepen en wat cool was verliest z'n juice als ijs op een gloeiplaat. Dat maakte niet alleen deze video duidelijk.

(Lees verder onder het filmpje.)

Vogue: tijdperk van de big booty

In september verklaarde het Amerikaanse magazine Vogue ineens de kont arrivé in een online stuk getiteld 'We zijn officieel in het tijdperk van de big booty beland'. In september, het begin van het modeseizoen! Álles wat Vogue dan zegt is het jaar daarop zichtbaar op straat. Of wacht... wás die focus op ronde billen niet al zichtbaar? Met, ik noem maar wat, Kim Kardashian en haar belfies (verkort voor butt-selfies)? Of met, ehhh, kom hoe heet ze nou, best een fenomeentje, de afgelopen vijftien jaar... eigen modemerk en alles... o ja, Jennifer Lopez? En dat liedje, door die meisjes, Bootylicious, Destiny's Child! Yep, dat was 2001. Maar kennelijk was Vogue tot najaar 2014 nog niet ready for this jelly, zoals Beyoncé en co zongen.

Het stuk in Vogue zorgde voor heel wat hoon in de jongere online media als Buzzfeed, The Cut en zelfs de Huffington Post, en terecht. Want het erkende het lange bestaan van een subcultuur vol bewondering voor de booty niet. Wie ooit in Brazilië is geweest en nog beweert dat billen daar niet tot de kroonjuwelen van de vrouwelijke schoonheid behoren, is blind. Iets vergelijkbaars geldt voor West-Afrika, waar dun en plat niet tot de hoogste norm behoren. Billen zijn iets om trots op te zijn in veel culturen. En al die culturen maken ook al een paar decennia deel uit van de gemixte jongerencultuur in het Westen. We kijken al vijftien jaar naar videoclips vol ronde billen.

Vogue ging daaraan voorbij, en noemde nét iets te veel blanke voorbeelden (Miley Cyrus' kippenkontje tijdens de MTV Awards, Instagrams belfie-heldin Jen Selter, de Australische popster Iggy Azalea), waardoor de schijn ontstond dat de nieuwe waardering voor het achterwerk ook nog bedácht was door de Westerse industrie. Het leverde een vindingrijke hashtag op, op Twitter: #voguearticles, waarin twitteraars onderwerpen verzonnen die voortkomen uit zwarte cultuur, alsof ze bedacht zijn door blanke mensen, zoals 'Hoe (de blanke popzangeres, red.) Adele negro spirituals uitvond #Voguearticles', 'Hoe JFK de burgerrechten bedacht' en 'Hoe Robin Thicke de pionier was van de soul.' Bravo Vogue, schreef journalist Allison Davis op The Cut, 'laten we je Columbus noemen, want je plant een vlag in iets waar een andere cultuur al een tijdje heel oké mee was'.

Het jaar in billen

JANUARI
Popsterren Shakira en Rihanna kronkelen met hun heupen in het nummer Can't Remember To Forget You door een 18de-eeuws huis- en op een wit glimmend bed alsof Madonna's Like A Virgin een kleuterdansje is.

FEBRUARI
Miley Cyrus laat in haar concerttour, die op Valentijnsdag aftrapt, nog iets meer zien dan ze al deed toen ze twerkte op de MTV Awardshow in 2013: alle kanten van haar in string gestoken billen worden gewillig naar het overwegend piepjonge publiek gedraaid.

MEI
De Tonight Show maakt een videoclip samengesteld uit geknipte beelden van nieuwspresentator Brian Williams, waardoor kijkers hem 'I Like Big Butts And I Cannot Lie' zien rappen, en de rest van het nummer 'Baby Got Back' van Sir Mix-A-Lot.

JUNI
Zangeres Meghan Trainor heeft een hit met het nummer All About That Bass, en laat er in de suikerzoete video geen misverstand over bestaan welk gewicht haar schoonheidsideaal heeft.

AUGUSTUS
Ja, het bestaat: billen als basketballen. Nicki Minaj, die ze op en neer schudt zoals we billen nog niet zagen schudden in de video voor Anaconda, gaf kont-technisch Beyoncé, Rihanna, Shakira en Jennifer Lopez ruim het nakijken.

SEPTEMBER
Modemagazine Vogue verklaart de big booty officieel arrivé. Het leidt tot 2014's eerste billengate: 'Laten we Vogue Christopher Columbus noemen', meldde het blad The Cut, 'want die plantte ook een vlag op iets waar een cultuur al een tijdje heel oké mee was'.

SEPTEMBER
De rondbebilde blanke popster Iggy Azalea en een 45-jarige Jennifer Lopez maken een dans in hun video Booty waarbij de camera vrijwel consequent op heuphoogte blijft hangen.

OKTOBER
Het blad Linda plaatst de reportage 'Verrukkelijke billen'; een foto- en interviewserie met Hollandse donkere vrouwen die trots hun kogelronde billen tonen. Nederland heeft d'r eigen billengate.

NOVEMBER
Miljoenen, misschien honderden miljoenen, leren van het bestaan van het Lifestyle-blad Paper magazine doordat het Kim Kardashians glanzend geoliede, naakte achterkant op de cover zet. Met de rest van haar lichaam, maar duh, prioriteiten.

Westers ideaalbeeld

Het was jammer dat Vogue het zo onhandig had aangepakt. Want ja, het was wel degelijk van belang dat Vogue in 2014 de kont omarmde. Hoe je het ook draait, Vogue is nog altijd leidend voor het Westerse ideaalbeeld. Een goedkeuring voor dikke billen in dat blad is slechts één stap verwijderd van ronde billen op de catwalks in Milaan, Parijs en New York. Dit stuk gaf dan ook een doorbraak aan: gemengde cultuur heeft de westerse cultuur een nieuwe standaard gegeven.

Het ideaal van ronde billen is geïnfiltreerd in de hogere regionen van de Westerse mode. Opnieuw, want ooit maakten ze er wel deel van uit; zie de schilderijen van Peter Paul Rubens. Maar dat is al een poos geleden. Nu is niet langer Barbie de norm of, zoals sinds de jaren negentig, de junkie-look van Kate Moss. Nee, aan die normen is een nieuwe toegevoegd, eentje met veel meer gewicht, die het Kate Moss-ideaal zo maar van de troon kan stoten: het zandlopermodel. Kim Kardashian stond dit jaar in april al op de cover van Vogue met haar man Kanye West, van de voorkant. Een paar maanden later zette het highbrow cultuurblad Paper haar beroemde achterkant op de cover, naakt.

De blik van de popcultuur is definitief gedraaid, in 2014. We kijken om. De emancipatie van de kont is een feit. Dat lijkt me niet per se iets om verdrietig om te zijn.

Beeld THINKSTOCK

Billengate

Maar het gaat niet zonder tegengas. Naar verluidt was Vogue-hoofdredacteur Anna Wintour groot tegenstander van de Kardashian-cover (veel te ordinair). Nederland kende dit jaar een eigen billengate met een reportage in Linda afgelopen oktober. Deze Linda had het thema 'safari', wat sowieso sommigen al voor het hoofd stootte omdat de zwarte cultuur in de etalage werd gezet door een vrijwel uitsluitend blanke redactie. De reportage 'Verrukkelijke billen' waarin Hollandse donkere vrouwen hun prachtige ronde billen lieten zien in ultrakorte, glanzende American Apparel-broekjes, schoot bij enkelen in het verkeerde keelgat: het zou te stereotype zijn, te kom-eens-kijken-in-het-circus-achtig. Het leidde niet tot een storm aan opiniestukken, zoals bij Vogue's billengate, maar op Twitter werd wel duidelijk dat deze ode aan Afrika lang niet door iedereen werd opgevat als ode.

Een dergelijk probleem valt de blanke Australische zangeres Iggy Azalea ten deel, ook gezegend met een zandloperfiguur waar de Franse adel in de 19de eeuw jaloers op zou zijn - haar taille lijkt het resultaat van jarenlang insnoeren. Er wordt op sociale media levendig geruzied; heeft Iggy de zwarte cultuur gejat zonder er begrip voor te hebben, of heeft de oorspronkelijk zwarte cultuur zo veel terrein gewonnen dat er ook blanke sterren uit voortkomen?

Vier decennia na het begin van de hiphop is het toch niet heel vreemd dat die ook invloed heeft op de muziek van blanke Australiërs. Hoe dan ook, Iggy heeft in elk geval humor; toen rapper Snoop Dogg haar vilein vergeleek met de film White Chicks (waarin twee donkere jongens zich als blanke meisjes vermommen op op een universiteit te kunnen worden toegelaten), beantwoordde ze dit een week later door verkleed als White Chick Halloween te vieren.

Beeld Paper

Relletje

Het was een relletje vorige maand, de cover van Paper Magazine, waarop beroemdheid Kim Kardashian haar dikke billen laat zien. Op één van de covers balanceert er een champagneglas op haar achterwerk, terwijl de champagne uit een fles spuit die Kardashian in haar hand heeft en in het glas landt. De foto werd gemaakt door de Franse fotograaf Jean-Paul Goude. Maar al waar het relletje over ging, niet de racistische component van het beeld. Terwijl de foto een remake was van Goudes foto Carolina Beaumont, New York, 1976. Een beeld waarin met de seksuele stereotypen van de zwarte vrouw wordt gespeeld op een manier die zo opzichtig is, dat het deed denken aan tekeningen van Saartjie Baartman, de zwarte vrouw die begin 19de eeuw werd tentoongesteld in circussen vanwege haar enorm dikke billen.

Videoclips

Maar terug naar de billen, die natuurlijk al jaren in videoclips te zien zijn en daarmee bij een miljoenenpubliek al een schoonheidsstandaard aanmoedigde. Ik ben mede daardoor sinds m'n schooltijd gewend billen mooi te vinden en wilde zelf liever meer dan minder. De juiste spijkerbroek zoeken - die er wel accent op legt, maar niet te opzichtig - kon soms dagen duren. Vermoedelijk was Jennifer Lopez een van de pioniers toen ze als New Yorkse Latina eind jaren negentig op het toneel verscheen; niet de eerste Latina popster in het Westen (dat was misschien Gloria Estefan), maar wel de eerste die haar perzikbillen subtiel tot unique selling point maakte - overigens zonder ze recht in de camera te schudden. Ook in Destiny's Child's Bootylicious, vlak daarna, zijn geen frontale camerashots van billen te zien, evenmin als in oudere nummers als Baby Got Back of A Tribe Called Quests Bonita Applebum (1990), een nummer dat in de titel toch weinig te raden laat over wat de rapper zo bewonderen in Bonita. De kont kwam beschaafd de popcultuur binnen.

Dat veranderde toen ruim tien jaar geleden mannelijke hiphopartiesten hun clips vol video vixens stopten: gewillig dansende bijna naakte meisjes.

Niks nieuws. Wat nieuw is, is dat vrouwelijke artiesten zélf aan het twerken sloegen onder het zelfverklaard feministische motto 'own your sexuality' (een uitspraak van Beyoncé). Het leverde in 2014 een flinke oogst aan videoclips op, die het hele spectrum van subtiel tot behoorlijk hardcore omvat. En hoe oriënteert de muziekliefhebber die verder z'n morele kompas op orde heeft, zich daarop? Wanneer is het nog een ode en waar wordt het seksistisch?

Ode of lastering

Het vergt wat gewenning, en soms blijft het dubbel. Een mannelijk voorbeeld dit jaar was Jason Derulo's Wiggle, een stevige favoriet bij ons in de huiskamer en ik prijs me gelukkig dat de 4- en 7-jarigen nog net niet weten wat ze roepen als ze hard meezingen: 'You Know What To Do With That Big Fat Butt - toetoetoe toew-toew-toew'. Een ode aan de billen, of lastering? En dan heb je het bloedserieuze Anaconda van Nicki Minaj, de kleine popster met de basketbalbillen. Zo gevaarlijk en uitdagend mogelijk kijkt ze in de camera en rapt wankel-poëtisch: 'Fuck the skinny bitches in the club / I wanna see all the big fat ass bitches in the motherfuckin' club'. 350 miljoen keer bekeken op Youtube, ja echt, maar voor mij toch het soort clip waarvan ik zo gauw mogelijk een parodie in Saturday Night Live hoop te zien. Iets luchtiger graag, stoere dames.

Het zelfde geldt voor Iggy Azalea en Jennifer Lopez' Booty, dat met al die honing die van de drillende lijven afdruipt toch meer een male lesbian fantasy is. Te behoeftig. Maar ieder z'n stijl.

Je kunt als popdiva subtiel zorgen dat je billen niet onopgemerkt blijven, zoals in de vroege clips van Jennifer Lopez (Love Don't Cost a Thing en If You Had My Love) of je kunt je bezit in de camera duwen op een manier die in de dierenwereld gewoon is als de paartijd begint. Het is misschien niet allemaal even smaakvol, maar de meeste popliefhebbers weten wel dat er een gat kan zitten tussen wat je moreel voorstaat en wat je gewoon lekker vindt om op te dansen en om naar te kijken. Al generaties groeien jongeren met die dubbele standaard op.

Liefde, ontzag en seksuele lading

Net als het tonen van billen komt ook de lof op de billen in vele vormen. Deze las ik van de zomer: 'Jij, Yunior, hebt een vriendin genaamd Alma, die een lange, tedere paardennek heeft en een grote Dominicaanse kont die lijkt te bestaan in een vierde dimensie voorbij jeans. Een kont die de maan uit z'n baan zou kunnen trekken. Een kont die ze nooit waardeerde tot ze jou ontmoette.' Zo begint het verhaal Alma van Junot Díaz, gepubliceerd in de bundel This Is How You Lose Her. De kont kan op vele manieren bezongen worden, en Díaz heeft een van de beste te pakken, vol liefde, ontzag en seksuele lading.

Maar dan moet die kont eerst opgemerkt worden. Dat was een tijdje weg in de Westerse cultuur, grofweg sinds Rubens. Het achterwerk kreeg maar weinig accent, op de Franse tournures (billenvergroters onder het korset) van de 19de eeuw na misschien. Junot Díaz is een Dominicaanse Amerikaan, hij won twee jaar geleden de Pulitzerprijs voor The Brief Wondrous Life of Oscar Wao. Het zijn auteurs als deze (en vele anderen) die de blik weer draaien, zoals het sterren als Jennifer Lopez (en vele anderen) zijn die onze voorkeuren bijstellen, en die laten zien dat gemixte cultuur de leukste cultuur is.

Beeld youtube
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234