interview

Lize Spit stopt (even) met haar column: "Ik moet me dringend losmaken van alle ruis"

1 Lize Spit. © kos

Lize Spit zet tijdelijk een punt achter haar wekelijkse column in Zeno, de weekendbijlage van De Morgen. Ook bij haar talloze publieke optredens duwt ze de pauzeknop in. "Om me weer onder te dompelen in de veilige wereld van de fictie. Daar kan ik genadelozer zijn."

Eerst nog de uitreikingen van de Libris en de Fintro Literatuurprijs met zwier doorstaan - en ze misschien allebei mee naar huis nemen. Maar daarna gaat de deur onherroepelijk op de knip bij succesdebutante Lize Spit. De schrijfster voor wie Vlaanderen massaal smolt, is hoogdringend toe aan rust in haar hoofd. Geen columns meer en finito, dat lesgeven aan Sint-Lucas. En ook als ontwapenende en down-to earth-talkshowgaste houdt Spit het even voor bekeken. Want die tweede roman ligt zachtjes te sudderen én moet nu op papier.

Het columnisme, hoe beviel dat?

"Het is een bezigheid die ik elke auteur zou aanraden. Maar het valt absoluut niet te onderschatten, merkte ik. Die column gaf me het voorbije jaar houvast. Ik was voortdurend onderweg voor lezingen en interviews en telkens weer ervoer ik het als een rustpunt om dat stuk van 500 woorden te schrijven. Toch was ik er algauw twee dagen mee bezig. Ook omdat ik de neiging had om achteraf eindeloos te piekeren en me zorgen te maken. Is het wel goed genoeg? Stop ik er voldoende actualiteit in? Elke dag een puntig stukje dat aan de essentie raakt, zoals Arnon Grunberg in de Volkskrant, dat zou mijn petje te boven gaan."

Had je dan een inhoudelijke leidraad meegekregen?

Share

'Blijkbaar had ik over weinig onderwerpen een pasklare mening paraat. Dat getwijfel kostte me ontzettend veel energie'

"Helemaal niet. Ik kon doen wat ik wilde, de redactie gaf me alle vrijheid. Blijkbaar had ik over weinig onderwerpen een pasklare mening paraat. Dat getwijfel kostte me ontzettend veel energie. Wat zou ik aan de stroom opinies over Donald Trump nog toevoegen? Ben ik een zwakkeling als ik daarvan wegkijk, vroeg ik me dan af? Ik wist meteen dat ik me bij een felle uithaal slecht zou voelen. Mijn vel is daar niet dik genoeg voor."

Liever koos je voor de rol van vlieg op de muur. Om zo tot tedere, vrij persoonlijke miniatuurtjes te komen.

"Ik ben gestart met columns schrijven rond de periode van de aanslagen in Brussel van 22 maart 2016. Dat was verwarrend en heftig. Toen ik aan de Beurs iedereen bloemen zag neerleggen, voelde ik me op een rare manier opgelucht. Omdat ik de positie van observator mocht innemen. Ik kon me verschuilen achter mijn pen. Anders zou ik daar zelf ook maar staan huilen in de mensenmassa."

Nooit moeten bidden om inspiratie?

Share

Je steelt ook veel in je omgeving. Mijn vrienden zijn er intussen beducht voor

"Ik weet intussen dat je uit alles een column kunt puren: van de lege melkfles op de vensterbank tot de jeuk van je kat. Je steelt ook veel in je omgeving. Mijn vrienden zijn er intussen beducht voor. Soms vertelden ze me iets in vertrouwen maar zeiden ze er meteen bij: 'Dat ga je toch niet in je column gebruiken, hè?' Ik heb op mijn laptop nog een mapje vol ideetjes staan."

Ging je ook over het muurtje loeren bij befaamde collega-columnisten, om het metier te leren?

"Ik ben pas columns gaan lezen toen ik er zelf al schreef. Het was bevrijdend om de cursiefjes van Simon Carmiggelt te ontdekken. Zo subtiel kan het dus ook, schrijven over de kleine dingen, over de kat en de dame op straat. En ook Bernard Dewulf bewonder ik, zijn columns - tegenwoordig langere stukken - zijn zeer gecondenseerd en 'ingekookt'. Marnix Peeters vond ook een mooie formule via zijn vrouw. Ze is een soort 'spreekhond' en klankbord. Dat spel met contrasten werkt goed."

Maar nu geef je voorrang aan je volgende roman en zeg je de column tijdelijk adieu.

"Ik voel dat die columns - hoe gretig ik ze ook schrijf - mijn tweede roman in de weg beginnen te zitten. Het wordt een soort spreidstand. Ik betrap me erop dat ik tegenwoordig de mooiste observaties opspaar voor mijn volgende boek. Het zou niet fair zijn om in mijn columns slechts de vetrandjes te stoppen en in mijn roman het vlees (lacht). Onlangs besefte ik ook dat ik stilaan langer aan het praten ben over Het smelt dan ik eraan werkte. Dat wordt absurd. Ik moet dringend weer terug naar dat onherbergzame plekje in mijn hoofd, waar ik alleen toegang toe heb. Een geheime ruimte, helemaal van mij. Zoals toen ik twee jaar geleden aan Het smelt begon."

Share

'Ik betrap me erop dat ik tegenwoordig de mooiste observaties opspaar voor mijn volgende boek'

"Nee, ik ga je nog niet vertellen waarover de nieuwe roman gaat (lacht). Ik moet me eerst volkomen losmaken van alle ruis. Om me weer onder te dompelen in de veilige wereld van de fictie. Daar kan ik weer genadelozer zijn."

Worden je columns intussen gebundeld?

"Misschien ooit wel, de uitgever zou dat zeker leuk vinden. Maar nog niet meteen. Ook omdat ik zelf hooguit drie columns goed genoeg vind. De rest beschouw ik als vingeroefeningen. Bij een column denk ik bijna altijd: ai, dat had beter gekund. Omdat ik weet onder welke tijdsdruk hij is geschreven, vermoed ik."

Lees de voorlopig laatste column van Lize Spit: “Je gaat hier niet over schrijven”, waarschuwt mijn vriend. (+)

nieuws

cult

zine