Filmrecensie

‘Tom of Finland’: dikke piemels als geweldloos verzet

Biopic verfilmt het leven van subversief gay-icoon

2 © josef persson

Wat hebben Freddie Mercury, de Village People en uw lokale sm-meester gemeen? Een liefde voor Tom of Finland, het gay-icoon dat leder en uniformen seksualiseerde in zijn stoute tekeningen. Dome Karukoski verfilmt zijn bewogen leven in een ietwat stuurloze, maar onderhoudende biopic.

Zelfs al zegt de naam Tom of Finland u niets, toch kent u zijn werk. Hij bedacht namelijk het iconische beeld van de gespierde leatherboy met borstelige snor en kloppende erectie onder de broek. U weet wel, de look die Freddie Mercury, de Village People en uw lokale sm-meester gewillig overnamen. Vandaag hangen de erotische tekeningen van Tom of Finland – echte naam: Touko Laaksonen – onbetaalbaar te wezen in belangrijke musea, maar ooit moest hij in het grootste geheim werken. Dat ziet u in Tom of Finland, een biopic die bijna een halve eeuw overspant.

Film noir

Share

Lange jassen, hoeden en donkere schaduwen: zelden zag neuken in de bosjes er zo clandestien uit

De film begint tijdens de Tweede Wereldoorlog, die bij Laaksonen (Pekka Strang) diepe wonden zal slaan. Maar ook wanneer de wapens neergelegd worden, is zijn strijd niet voorbij. Touko valt namelijk op mannen, in een oerconservatief land waar homo’s opgejaagd en opgesloten worden. Om de gevaren van zijn clandestiene seksuele ontmoetingen in de verf te zetten, brengt regisseur Dome Karukoski de eerste helft van de film in beeld als een film noir. Lange jassen, hoeden en donkere schaduwen: zelden zag neuken in de bosjes er zo clandestien uit.

Karukoski en scenarist Aleksi Bardy zoeken de oorsprong van Laaksonens beroemde erotische tekeningen in die periode. Dat hij uitgerekend uniformen en leder fetisjiseerde, was namelijk een vorm van geweldloos verzet, zo suggereren de makers. De politiemannen die in het echte leven homo’s in elkaar sloegen, werden onder Laaksonens potlood net het object van homoseksueel verlangen. Of hoe Tom of Finland de repressieve autoriteiten in het gezicht swaffelde met dikke piemels.

Atoombom

2 © josef persson

Niet te verbazen dus dat hij zijn werk aanvankelijk niet in eigen land kan slijten – “Deze tekening is geen blaadje papier, maar een atoombom!”, waarschuwt een kennis hem. Na een tussenstop in Berlijn trekt Touko dan ook naar Californië, het mekka van de bevrijde homo. Daar begint de film stilaan een beetje te zwalpen. Niet alleen door een onhandige narratieve zijsprong, die een paar minuten lang een volledig nieuw personage centraal stelt. Maar ook door de extreem ambitieuze tijdlijn: de jaren verstrijken, maar alle artificiële rimpels op Strangs gezicht ten spijt voel je dat niet echt.

Share

Iets zegt ons dat de echte Tom of Finland deze biopic een tikje braaf en mainstream gevonden had

Zou Laaksonen zelf blij zijn als hij deze film zag? We kunnen het hem niet meer vragen – de man overleed in 1991 – maar iets zegt ons dat hij Tom of Finland een tikje braaf en mainstream gevonden had. Anderzijds kan zijn werk op die manier wel een breder publiek bereiken, en bovendien respecteert de film zeker ook Laaksonens speelse geest: ondanks de ernstige thema’s – de strijd voor gelijkheid, zowel op persoonlijk als op maatschappelijk niveau – valt er ook wat te lachen. Een onverwachte ontmoeting met de Californische politie zorgt voor een heerlijk ironisch momentje. “Wat ziet u er goed uit in dat uniform, officer!”

Nu in de bioscoop.

nieuws

zine