Film

Deze film over de gewelddadige splitsing van België mocht nooit vertoond worden. Tot nu

Maar wie heeft hem gemaakt?

4 © Screenshot

Zondag zal in Brugge voor de allereerste keer Le Mur te zien zijn, een mysterieuze film uit de jaren zestig over de gewelddadige splitsing van België. Waarschijnlijk mocht de film nooit vertoond worden omdat hij politiek te explosief was.

Share

In de film wordt de grens tussen de Republiek Wallonië en de Republiek Vlaanderen bewaakt door VN-blauwhelmen

Le Mur is een onderdeel van De Geschreven Stad, een expositie die morgen opent in de Belforthallen. In de film is te zien hoe Vlaamse en Waalse nationalisten het land uit elkaar rukken en een muur door Brussel bouwen. De grens tussen de Republiek Wallonië en de Republiek Vlaanderen wordt bewaakt door VN-blauwhelmen. Pro-Belgische activisten worden systematisch vervolgd en gefolterd. De film lijkt op een documentaire en wordt aan elkaar gepraat door een Congolese journalist die aan liveverslaggeving doet vanuit het Jubelpark.

4 De Duitse filmmaker Lutz Becker die de film "Le Mur" opdiepte. © Eric de Mildt

"We zijn er nog niet achter wie de makers zijn", vertelt Michel Dewilde, curator van de tentoonstelling. "We gaan ervan uit dat de film dateert van eind jaren 60, maar zeker zijn we niet. Ik heb de film aan enkele oudgedienden van de VRT getoond, maar die waren even verbaasd als ik. In ieder geval hebben we beslist om dit document een prominente plaats te geven: we installeren een groot scherm in de Belforthallen. Je zal er niet naast kunnen kijken."  

Mogelijk is de film van de hand van Henri Storck (1907-1999), de peetvader van de Belgische documentaire, die goed bevriend was met kunstenaars als Leon Spilliaert, James Ensor en Constant Permeke. Storck bracht de originele film in 1969 naar Londen waar hij hem toevertrouwde aan een bevriend regisseur. Mogelijk wou hij op die manier vermijden dat deze politiek explosieve film voor een gevaarlijke controverse zou zorgen.  

Uiteindelijk was het de Duitse filmmaker Lutz Becker die de originele versie van Le Mur in handen kreeg en hem jarenlang met veel zorg bewaarde.

4 © Screenshot

Televisiereporters

Share

De identiteit van de makers is niet bekend, maar mogelijk is de film van de hand van documentairemaker Henri Storck

Toen Michel Dewilde Becker vroeg om medecurator te worden van de Brugse tentoonstelling, oordeelde die laatste dat het moment gekomen was om Le Mur aan een groot publiek te tonen.   Becker vermoedt dat de film het werk is van tv-journalisten van de toenmalige RTB. "De stijl is heel journalistiek en ook de lichte 16mm-camera was het favoriete instrument van televisiereporters. Het lijdt geen twijfel dat het om bekwame filmmakers ging die gebruik konden maken van moderne productiefaciliteiten."

4 © Screenshot

Becker hoopt dat de vertoning in Brugge ervoor zal zorgen dat de makers zich bekend zullen maken. "Sommigen van hen zouden nog in leven moeten zijn. Ik ben zo benieuwd naar hun verhaal."   Becker werd in 1941 in Berlijn geboren en zag op zijn 20ste hoe in zijn stad een muur werd opgetrokken. "Net daarom maakt deze film zo'n grote indruk op mij. Als Berlijner heb ik aan den lijve ondervonden hoe destructief een muur kan zijn. Een muur is brutaal, rukt gemeenschappen en families uit elkaar en zorgt voor stagnatie en intellectuele verstikking. Een muur verzwakt iedereen, ook diegenen die hem bouwen."

Lees: Burgeroorlog in de schaduw van het Atomium uit onze Zeno-bijlage (+)

cult

zine