Filmrecensie

‘Happy End’, een pikdonkere komedie van Oostenrijkse meester Haneke

1 © Happy End

Een komedie van Michael Haneke. Voor wie enigszins vertrouwd is met het werk van de giftige Oostenrijker, lijkt het totaal ondenkbaar. En toch is dat precies wat Happy End is. Geen grootse Haneke, maar wel ernstiger dan je denkt.

Share

Als je er even bij stilstaat, bevat 'Happy End' meer diepgang dan je op het eerste zicht zou denken

Happy End is een portret van de welgestelde familie Laurent. Drie generaties leven samen onder één dak: de suïcidale opa (Jean-Louis Trintignant), die stilaan zijn verstand verliest, zijn kinderen (Isabelle Huppert en Matthieu Kassovitz, die in de film getrouwd is met onze landgenote Laura Verlinden) en hun kroost. De gebeurtenissen in de film worden grotendeels door de ogen van de twaalfjarige Eve (de Belgische Fantine Harduin) verteld. 

Maar als u dacht dat de blik van een kind Haneke milder zou maken, dan denkt u fout. Na het relatief menselijke Amour heeft de Oostenrijker zijn camera opnieuw laten marineren in een bad van onverdund vitriool. De titel is – uiteraard – ironisch.

Franse zee

In Cannes werd Happy End bijzonder lauw onthaald. Een derde Gouden Palm was Haneke na Das weisse Band en Amour niet gegund. De film is ook niet van hetzelfde kaliber, maar wellicht heeft ook de zwartkomische toon – jawel, Haneke kan lachen! – een rol gespeeld. Komedies lijken namelijk zelden 'belangrijke' films. En toch: als je er even bij stilstaat, bevat Happy End meer diepgang dan je op het eerste zicht zou denken. 

Zo kun je de uitgebluste en egocentrische levenshouding van de familie Laurent bijvoorbeeld lezen als een genadeloze analyse van de actuele toestand van Europa. Dat de film gesitueerd is in het Franse Calais, kan geen toeval zijn: dezelfde zee die heel wat vluchtelingen koste wat het kost willen oversteken richting Engeland, is voor bepaalde leden van de familie Laurent net een middel om zichzelf van het leven te beroven. In Happy End is Europa stilletjes – en zeer ongelukkig – aan zijn einde aan het komen.

Share

'Ondanks de genrewissel blijven de basisingrediënten van de gemiddelde Haneke-film bewaard'

Herhaling

Ondanks de genrewissel blijven de basisingrediënten van de gemiddelde Haneke-film bewaard: donkere verlangens, zelf- en andere haat, klassenverschillen, en een schrijnend gebrek aan communicatie en empathie. De regisseur recycleert zelfs expliciet elementen uit zijn eigen werk: als u echo’s opvangt van Caché, Amour, La pianiste en Das weisse Band, dan hebt u goed geluisterd. Wil de regisseur zo de eeuwige herhaling die de familie Laurent bepaalt in de verf zetten?

Door verschillende generaties in beeld te brengen, voert Haneke een haast wetenschappelijke dissectie uit van hoe en waar het fout kan lopen in een familie. De schijnbaar onschuldige Eve is het gevaarlijke eindproduct van decennialang frustratie, schone schijn en egoïsme. Laat dit duidelijk zijn: wie zijn komedies graag hoopvol heeft, is bij Haneke aan het verkeerde adres. Want ook wanneer er gelachen mag worden, ziet de toekomst er pikdonker uit.

Happy End speelt vanaf 11/10 in de zalen.

Genre: Zwarte komedie
Van: Michael Haneke
Met: Isabelle Huppert, Jean-Louis Trintignant, Fantine Harduin, Laura Verlinden
Duur: 107 min.