Recensie

‘A Gentle Creature’: Rusland als de hel op aarde ★★★☆☆

Sergej Loznitsa maakt pikdonkere roadmovie over zijn thuisland

De hel op aarde heeft een naam: Rusland. Sergej Loznitsa stelt je geduld zwaar op de proef in deze trage roadmovie, maar overtuigt toch met zijn radicale boodschap.

1 In 'A Gentle Creature' reist een zwijgzame vrouw naar Siberië, wanneer blijkt dat haar man in de Siberische gevangenis haar opgestuurd voedselpakket nooit heeft gekregen. © rv

Veel “gentle” is er niet aan A Gentle Creature. De derde fictiefilm van Sergej Loznitsa, ook bekend van uitstekende documentaires als Austerlitz, is harder dan de kop van Poetin.

Een zwijgzame vrouw (Vasilina Makovtseva) wil een voedselpakket sturen naar haar man, die ver weg – en wellicht onschuldig – in een Siberische gevangenis zit. Het pakje wordt teruggezonden, waarop de vrouw dan maar zelf naar Siberië reist, om uit te vissen wat er aan de hand is. Het begin van een absurde odyssee die Franz Kafka op een van zijn depressievere dagen had kunnen bedenken.

Het hoofdpersonage krijgt van Loznitsa geen naam, geen persoonlijkheid, en zelfs nauwelijks emoties op haar gezicht. De film gaat dan ook niet over haar, maar wel over de hel waarin ze ronddwaalt: Rusland. Overal waar ze komt, weerklinken verhalen van wreedheid. Mensenrechtenactivisten zijn de wanhoop nabij. Corruptie, geweld en verkrachting loeren om elke hoek. De gevangenis, die er als een ondoordringbaar fort uitziet, staat symbool voor de onbehulpzame overheid, maar evengoed voor alles waar de modale Rus geen toegang tot krijgt: geluk, respect, waardigheid.

Verplichte strippoker

Loznitsa filmt het allemaal in lange, frontale shots. Dit soort slow cinema kan hypnotiserend werken, en in heel wat scènes doet A Gentle Creature dat ook. Een dronken zangstonde die uitmondt in een verplicht partijtje strippoker wordt met de minuut hallucinanter. Maar soms stelt Loznitsa ons geduld onnodig op de proef. Wordt de film er echt beter van als we zien hoe onze heldin naar de bushalte wandelt, op de bus wacht, opstapt, zwijgend op de bus zit en te langen leste weer afstapt?

Na dik anderhalf uur gooit Loznitsa zijn hyperrealistische aanpak overboord, met een grotesk slot dat schippert tussen Fellini en Twin Peaks. Van symboliek is er op dat moment geen sprake meer: de politieke boodschap wordt hardhandig in je gezicht gewreven. Jammer, en vooral overbodig, want wat voorafging was radicaal genoeg om Loznitsa’s punt te maken.

Vanaf 16/08 in de bioscoop. Bekijk hier de trailer.

Genre: Drama

Van: Sergej Loznitsa

Met: Vasilina Makovtseva, Marina Kleshcheva, Lia Akhedzhakova

Duur: 2u23

nieuws

cult

zine