Recensie

‘69 Minutes of 86 Days’: dit had Mawda kunnen zijn

Bijzondere documentaire volgt driejarige Syrische vluchteling doorheen Europa

2 © rv

Zonder commentaar registreert 69 Minutes of 86 Days het lange traject van een driejarig Syrisch meisje op de vlucht. Een eenvoudige maar overweldigende documentaire die het migratiedebat stript van politiek en alleen het universeel menselijke overhoudt. Precies de film die we nodig hebben in de nasleep van de zaak-Mawda.

De Noorse regisseur Egil Håskjold Larsen is hoegenaamd niet de eerste filmmaker die op het idee kwam om een documentaire te maken over de vluchtelingenkwestie. Maar met 69 Minutes of 86 Days heeft hij wel een originele – en hoogstnoodzakelijke – invalshoek gevonden.

Dit prachtig gefilmde reisverslag begint met de intussen overbekende beelden van achtergelaten zwemvesten op een strand. De camera zweeft voorbij een lange rij tenten op de zeedijk. Pas na enkele minuten komen we uit bij het frisse gezichtje dat ons de rest van de reis zal toelachen: dit is Lean, een driejarig meisje dat met haar ouders, kleine zusje en ooms uit Syrië is gevlucht – al vertelt de regisseur u dat er niet uitdrukkelijk bij.

Zweden in Duitsland

86 dagen lang vergezelt Larsen Lean op de lange reis door Europa. Het traject kent u uit het nieuws – Griekenland, Macedonië, Hongarije, Oostenrijk, Duitsland... – maar de locaties worden niet gespecifieerd. De regisseur wil ons namelijk alles doen beleven vanuit het standpunt van Lean, die nog weinig kaas heeft gegeten van aardrijkskunde – de eindbestemming van de reis is volgens haar “Zweden in Duitsland”.

2 © rv

Ook visueel brengt Larsen de kijker letterlijk op dezelfde hoogte als Lean. De camera – door Larsen zelf bediend – baant zich samen met haar een weg door een massa grotemensenbenen en tuurt over haar schouder mee uit het raam van de zoveelste bus.

Share

Door niet op de doffe ellende te focussen, brengt regisseur Larsen deze mensen dichter bij ons. Want hoe meer miserie, hoe groter de afstand

Zo wordt 69 Minutes of 86 Days vreemd genoeg een erg warme film. Ondanks de barre omstandigheden voelt Lean zich geborgen bij haar familie. Als er al eens een nare herinnering aan een gevaarlijke bootreis naar boven komt, dan maakt Lean er met de glimlach een fantasierijk verhaaltje van. Die scènes bewijzen het nut van Larsens aanpak: door niet op de doffe ellende te focussen, brengt hij deze mensen dichter bij ons. Want hoe meer miserie, hoe groter de afstand.

Gestript van politieke ballast

Het driejarige hoofdpersonage haalt de lont uit een debat dat dezer dagen continu voor ontploffingen zorgt. Wie een kind observeert, ziet de mens in elke vluchteling of migrant. Larsen stript zijn personages van hun politieke ballast, om alleen het universeel herkenbare over te houden. Het is dan ook moeilijk om bij het zien van deze film niet aan de zaak-Mawda terug te denken. Dit is precies de film die we nu nodig hebben.

Share

'69 Minutes of 86 Days' plaatst zich buiten elke links-rechtstegenstelling: de kijker kan nog altijd zijn eigen mening vormen. Maar dan wel in het volle besef dat het om mensen gaat

Ook Larsens keuze om de beelden voor zich te laten spreken, werkt empathie in de hand. Er is geen voice-over, en zelfs nauwelijks dialoog. Er wordt al genoeg over deze mensen gepalaverd, lijkt Larsen te zeggen, laten we nu maar eens gewoon naar hen kijken. Op die manier plaatst 69 Minutes of 86 Days zich buiten elke links-rechtstegenstelling: na het zien van de film kan de kijker nog altijd zijn eigen mening vormen. Maar dan wel in het volle besef dat het om mensen gaat, met dezelfde noden, angsten en dromen als wij.

69 Minutes of 86 Days speelt vanaf 20/6 in de bioscoop.

cult

zine