Uppercut

Herbeleef - "Bent Van Looy kan de wereld redden"

Uppercut: een debatreeks van De Morgen, Passa Porta en Beursschouwburg

In de Brusselse Beursschouwburg kruist schrijfster en journaliste Gaea Schoeters vanavond de degens met kunstenaar, muzikant en televisiepresentator Bent Van Looy in een debat over het toegankelijk maken van kunst. 'Uppercut' is een debatreeks van De Morgen, Passa Porta en Beursschouwburg.

21:15 - Slotconclusies

Share

'Er is helemaal niets mis met nadenken, ook niet in deze tijd'

Gaea Schoeters

In een laatste vraag peilt moderator Ben Van Alboom naar de slotconclusies van de twee. "In een ideale wereld is het belangrijk om de liefde voor diepgang terug te brengen", zegt Schoeters. "Er is helemaal niets mis met nadenken, ook niet in deze tijd."
 
Van Looy op zijn beurt: "Als je kunst op een manier brengt die bevlogen genoeg is, groeit er een kiem, ergens in een woonkamer in pakweg Zele: 'Amai, dat is interessant. Ik wil meer weten over wat die dichter geschreven heeft, ik wil ook zo'n beelden maken.' Dat is de taak van de programmamakers van Culture Club, de taak van eenieder wie kunst graag ziet. Passie voor kunst delen is de boodschap."

21:08 - 'Er is een verstikkende trend'

Moderator Ben Van Alboom leest een brief voor die hij van een kunststudent heeft gekregen. Die heeft het over "een verstikkende trend anno 2017 om sociaal geëngageerd theater te maken". Schoeters beaamt: "Veel organisaties zeggen: 'Laten we eens een voorstelling over vluchtelingen maken. Dat is zeker niet verkeerd als dat vanuit een artistieke urgentie wordt gedaan. Maar als organisaties dat doen om subsidies te krijgen, publiek te bereiken en grote media te halen, dan hebben we een probleem."

Van Looy beaamt dat.

20:57 - 'Enkel grote media bekritiseren'

Share

'Bent kan de wereld redden'

Gaea Schoeters

Waarom bekritiseert Schoeters continu de grote media, vraagt iemand in het publiek. Er zijn in deze moderne tijden toch vele andere manieren om kunst aan de man te brengen. "Ja en neen", zegt Schoeters. "Televisie is een heel sterk medium, alleen al omdat het een medium is die van zichzelf naar jou toekomt. Print vraagt van mij dat ik iets doe. Daarom: Bent kan de wereld redden; iedereen houdt immers van Bent, op televisie heb je mensen zoals hem die een sterk aanzuigeffect hebben, daar heb je het ideale forum om mensen iets minder evidents voor te schotelen."

20:48 - 'Oprechte nieuwsgierigheid essentieel'

Hevige discussie tussen de twee gezichten. "Ik heb een heel groot probleem tussen de koppeling van bereik en kwaliteit", verwijt Schoeters Culture Club-presentator Van Looy. Ze ziet eenheidsworst op Van Looys Canvas-programma Culture Club, "altijd dezelfde gezichten".

Van Looy gaat daar tegenin: "Ik denk dat wij met Culture Club geen belang hechten aan die koppeling. Als die ene kunstenaar iets heel vreemds heeft gemaakt, een spannend verhaal heeft gemaakt en die week het luidst klinkt, dan brengen we die ook aan bod."

"Mag kunst zonder goeie uitleg dan niet in een kunstprogramma zitten?", riposteert Schoeters. 

Van Looy: "Als we iemand uitnodigen, dan is het belangrijk dat er een oprechte nieuwsgierigheid is."

20:40 - 'Kunst en intellectueel is scheldwoord geworden'

Kunst is een scheldwoord geworden, en ten onrechte vindt Schoeters. Het is een redmiddel tegen populisme. "Als kunst ergens voor dient, dan is het om de complexiteit van de dingen te tonen", zegt ze. "Er is niet one simple truth. Als er één iets is wat je leert als je romans leest, dan is het om empathie te krijgen voor personages waar vanalles mis mee is. Om al dat soort complexe redeneringen te begrijpen lees je. Als we dat afleren, om die empathie te voelen, dan worden we vatbaar voor het populisme van 'ik heb één simpel antwoord, dit is het antwoord op uw vraag'."

20:37 - Moet kunst verenigen?

Share

'Kunst kan verenigen en verdelen'

Bent Van Looy

Moet kunst verenigen of verdelen, vraagt iemand in het publiek. "Dat kan allebei", zegt Van Looy. Waarop Schoeters: "Ik ben het daar mee eens. Je kan niet bepalen als kunstenaar wat je kunstwerk teweegbrengt bij iemand."

20:34 - Opmerkelijk statement van Gaea

"De kans dat het boek dat 5.000 exemplaren verkoopt beter is dan het boek dat 500 exemplaren verkoopt is quasi nul", zegt Schoeters. "Kunst haalt de extremen op en extremen zullen nooit een grote oplage halen."

20:25 - Debat gaat van start

Het debat tussen Schoeters en Van Looy gaat van start. De twee beginnen met hun openingsstatements. Chef Cultuur Ben Van Alboom, scheidsrechter van De Morgen, bemiddelt en vuurt aan. In de zaal vertolkt zijn sidekick Fleur van Groningen de stem van het publiek.

20:23 - Uit het antwoord van Bent Van Looy:

'Misschien is de kunst wel: op een heldere, beeldende manier en, als het even kan, vol passie spreken over wat ons raakt, wat ons prikkelt, ontroert of schokt. Met woorden die zich als machetes een weg hakken door alles wat onduidelijk, schijnbaar onbegrijpelijk of kunstschoolmumbojumbo is. We moeten de kunst aan de wereld verklaren, Gaea, luidkeels en met klare taal, we mogen haar niet verstoppen in mistbanken van jargon, dat gedempt gemompeld wordt in de kabinetten van de goede smaak.'

20:22 - Uit de uitdagingsbrief van Gaea Schoeters:

Share

'Een uitlating als "een cello is een grote viool" is een eerste stap naar een wereld waarin Trump de verkiezingen kan winnen'

Gaea Schoeters

'Als we cultuur half zo ernstig zouden nemen als sport, zou de wereld er totaal anders uitzien. Stel je voor. Sportweekend: "Vandaag begint de Tour: daarom laten we een expert de fiets toelichten. Vertel eens, een fiets is dus een brommer zonder motor?" Waarop de toprenner, zichtbaar gegeneerd, braaf peddelend op de rollen in de studio: "Inderdaad. Een fiets heeft pedalen, waarmee je snel of traag kan trappen." Zoiets haalt geen enkele televisiemaker in zijn hersens. Waarom praten we dan op Canvas zo over de Elisabethwedstrijd? Een uitlating als "een cello is een grote viool" is een eerste stap naar een wereld waarin Trump de verkiezingen kan winnen.'

20:21 - Dit is Uppercut:

Wat is Uppercut? Schrijvers dagen een tegenstander uit en gaan in de clinch over hete maatschappelijke hangijzers. Een debatreeks van De Morgen, Passa Porta en Beursschouwburg.