Expo

Gluren bij de buren: niet te missen expo's over de taal/landsgrenzen heen

- Kristin Wuyts - Bron: Selectief

Bij kunst moet je soms verder kijken dan je neus lang is. We trokken weg van onder onze Vlaamse kerktoren en gingen kijken wat er te beleven valt over de taal- en landsgrenzen: in het zuiden van ons land, en in de buurlanden Nederland, Frankrijk en Duitsland. 

Wij of de chaos

Kunst als protest, kunst die vragen stelt en soms roept en tiert en tegen de schenen van de gevestigde orde schopt. Want soms mag het wel wat meer zijn dan vrijblijvend en esthetisch. In de expo Us or Chaos – wij of de chaos – een quote van een Spaanse agent van de oproerpolitie – worden een veertigtal werken getoond van internationale kunstenaars die de grote sociale en politieke problemen van vandaag niet schuwen. Met onder meer Teresa Margolles, Andrei Bulatov, Kendell Geers en Nancy Spero. De expo ligt in de lijn van wat Museum BPS22 ons doorgaans brengt: verrassend werk, vaak monumentaal, met een maatschappelijke ondertoon. De setting heeft iets ruws: een voormalige industriële hal, opgetrokken uit glas en ijzer, in een wat desolate wijk in Charleroi. 

Us or Chaos, tot 6 januari in BPS22, Charleroi. bps22.be

17 © rv

Kunst in de stad

Elk jaar in oktober brengt Doornik je een panorama aan hedendaagse kunst, op diverse locaties in de stad. Op het programma van dit festival staan vernissages, performances, nieuwe sculpturen, workshops en ontmoetingen met kunstenaars. De nadruk ligt op jong talent en technologische innovatie.

Art dans la ville, van 6 tot 28 oktober, Doornik. artville.tournai.be

17 ‘Born to lose / Live to win’ van de Luikse artiest Messieurs Delmotte. © RV - Messieurs Delmotte - 2013 - 2018

Ontdek de pointillist in jezelf

Mudia is een gloednieuw museum in een gerenoveerde pastorij in het Luxemburgse Redu, gekend als het boekendorp. Met meer dan 300 werken – schilderijen, beelden, foto’s en comics – in 20 zalen, vanaf de Renaissance tot nu, met toppers als Breughel, Rodin, Spilliaert, Picasso, Modigliani, Hergé en Franklin. Directrice Karlin Berghmans: “We willen iedereen warm maken voor kunst. We tonen niet enkel schilderijen, we leggen ook uit hoe kunst de laatste zeven eeuwen geëvolueerd is. Dat doen we speels en luchtig. We vertellen waarom de mensen vroeger anders geschilderd werden of waarom een groot voorhoofd zo sexy was. Vaak vertrekken we van een anekdote. Hoe de dadaïsten aan een operazangeres (die vals zong) vroegen om de ‘Marseillaise’ te zingen, en zo het vaderland belachelijk maakten. Of we tonen fragmenten uit een film over Artemisia Gentileschi, de eerste vrouwelijke barokschilder.”

Naar dit museum kan je je kinderen meenemen. En dat was ook de bedoeling van oprichter Eric Noulet, kunstverzamelaar en vader van drie. In een metersgrote replica van een triptiek van Jeroen Bosch kan je de figuurtjes tot leven wekken op het scherm. Even verderop maak je aan een schildersezel je eigen pointillismeschilderij. Als afsluiter is er een filmpje waarin een kind op de rug van een vreemde Boschvis door de kunststromingen zwemt.

Musée Mudia, Redu. mudia.be

17 Léon Spilliaerts ‘Ostende'. © RV

Wég is de Amerikaanse droom

In de geschiedenis van de fotografie heb je een wereld ‘voor’ Robert Frank en een ‘na’. Zijn straatfotografie is vernieuwend, generaties fotografen lopen in zijn zog. De expo Les Américains toont beelden uit het gelijknamige boek uit 1958. De foto’s zijn gemaakt tijdens een rondreis door Amerika, waarbij Frank fragmenten uit het alledaagse leven fotografeerde. Hij blijft ver weg van de Amerikaanse droom. We zien sociale spanningen, racisme, leegte. Indertijd werd het boek onthaald als ‘anti-Amerikaans’, vandaag heeft het een cultstatus.

Les Américains, tot 20 januari in Le Musée de la Photographie, Charleroi. museephoto.be

17 Beeld uit 'Les Américains' van fotograaf Robert Frank. © Robert Frank

Indrukwekkende beeldentuin

Kröller-Müller krijgt wat ons betreft de eerste prijs in de categorie mooist gelegen kunstmuseum. Te midden van uitgestrekte veenlanden en duinen, pal in het midden van natuurgebied De Hoge Veluwe. Je kan er enkel te voet geraken of met de witte fietsjes, over het hele domein vrij te gebruiken. Kröller-Müller is vooral gekend om zijn indrukwekkende collectie Van Goghs en zijn grote beeldenpark, met als meest gefotografeerde werk ongetwijfeld Jardin d'émail van Jean Dubuffet, waar je zelfs in en op kan. Momenteel loopt er in het park een expo van Sjoerd Buisman, die gefascineerd is door de groeiprocessen van de natuur. Hij giet een uitvergrote groeispiraal van een bleekselder in cement, ent cactussen op elkaar en maakt sculpturen van bomen en planten, die hij laat groeien in vormen die hij zelf bepaalt. Een beetje als God in Nederland.

Kröller-Müller, Otterlo, Nederland. krollermuller.nl

17 ‘Untitled’ van de Nederlandse conceptueel kunstenaar Sjoerd Buisman. © RV - Sjoerd Buisman

Verbluffende illusies

Niets is wat het lijkt bij de Nederlandse grafisch kunstenaar Escher. Hij zet je voortdurend op het verkeerde been met zijn bevreemdende perspectieven en beeldcompilaties. Hoe langer je kijkt, hoe meer nieuwigheden je ontdekt. Gaat die stijgende trap nu plots naar beneden? Een vogel wordt een veld en een veld een schaduw, of was het andersom? In het Fries Museum loopt een expo rond de man zijn leven, zijn werk en zijn reizen. Tijdens de au­dio­­tour krijg je fragmenten te horen uit Eschers dagboeken over zijn avonturen. In een tweede expo Phantom Limb: Art Beyond Escher zie je installaties van kunstenaars die spelen met werkelijkheid en illusie. Beide expo’s staan in het teken van Leeuwarden, culturele hoofdstad van Europa en de geboorteplek van Escher.

Escher op reis, tot 28/10, Fries Museum, Leeuwarden, Nederland. friesmuseum.nl

17 ‘Kringloop’ van Maurits Cornelis Escher. © rv

Op de bodem van het zwembad

Nog een museum omringd door natuur: Voorlinden in de Wassenaarse duinen. Dit privémuseum werd twee jaar geleden geopend in een modern en licht gebouw met veel glas en natuursteen. De kunst krijgt hier alle ruimte, er wordt net genoeg gepresenteerd zodat een bezoek behapbaar blijft. De permanente kunstwerken zijn belevingskunstwerken, die je vooral moet ondergaan. Vaak speels en verrassend. 

In Leandro Erlichs Swimming Pool zit je op de bodem van het zwembad. Bij Open Ended van Richard Serra wandel je tussen de gangen van een stalen werk van 18 meter lang. En even verderop sta je oog in oog met de reuzen van Couple under an Umbrella van Ron Mueck. Voorlinden organiseert ook tijdelijke expo’s. Momenteel loopt er een retrospectieve van de Amerikaanse schilder Wayne Thiebaud, gekend van zijn schilderijen van taarten, ijsjes en hotdogs. Rhapsody in Blue is een verzameling werken uit de collectie Voorlinden, moderne en hedendaagse kunst, gerangschikt naar blauwschakering.

Wayne Thiebaud, tot 28/10, Rhapsody in Blue, tot 31/3, Museum Voorlinden, Wassenaar, Nederland. voorlinden.nl

17 ‘Couple under an Umbrella’ van de Australische beeldhouwer Ron Mueck. © rv

Het beste van Dutch Design

Hét designevenement van Nederland: de Dutch Design Week. Verspreid over de hele stad presenteren zo’n 2.500 designers op meer dan 100 locaties hun vernieuwende oplossingen. Product design, ruimtelijk ontwerp, textiel & mode, designmanagement, grafisch ontwerp. Naast gevestigde bureaus en high-profile ontwerpers kun je ook het werk zien van nieuwkomers en net afgestudeerde designers.

Dutch Design Week, 20 tot 28 oktober in Eindhoven, Nederland. thisiseindhoven.com

17 © RV - Tommy Köhlbrugge

Musée La Piscine

La Piscine is een kunstmuseum in het decor van een voormalig art-decozwembad. Na twee jaar renovaties en een fikse uitbreiding wordt de heropening in oktober gevierd met enkele grote gasten. Bij de Franse kunstenaar Hervé Di Rosa word je ondergedompeld in felle kleuren en een apart narratief universum bevolkt met vreemde figuren. De expo rond Pablo Picasso neemt één enkel beeldhouwwerk als uitgangspunt, namelijk Man met Schaap. Om dan uit te waaieren naar de context waarin het werk tot stand kwam. Ook in de expo van Alberto Giacometti krijg je de context van zijn beeldhouwwerken mee.

Musée La Piscine, open vanaf 20 oktober, Roubaix, Frankrijk. roubaix-lapiscine.com

17 ‘Tête d'homme sur double socle’ van Alberto Giacometti. © rv

Werken in de nacht

Centre Pompidou kennen we van Parijs, maar er is ook een kleiner broertje in Metz. Al is dat broertje ook weer niet zo klein, met zijn drie ruime exporuimtes en een centrale hal. En net zoals in Parijs worden er ook hier parallellen getrokken naar video, muziek, fotografie en literatuur. Een bezoek aan Peindre la nuit is bijzonder: als een nachtwandelaar loop je langs maanverlichte landschappen, taferelen van vervreemding en dromen, schaduwen, rode neonlichten. De nacht is een moment waarop alles stil wordt en je je naar binnen keert, en ook de kosmos voelt. (Martin Kippenberger, Lee Krasner) De diffuse, horizonloze wereld van de nacht opent de weg naar meer abstracte werken (Mondriaan), en er is ook aandacht voor slapeloze kunstenaars (Francis Bacon).

Peindre la nuit, van 13 oktober tot 15 april, Centre Pompidou Metz, Frankrijk. centrepompidou-metz.fr

17 ‘Female nude standing in doorway’ van Francis Bacon. © RV

Ten dans

Dans heeft iets aantrekkelijks. Het is energie, emotie en beweging. Er wordt gebalanceerd met evenwicht. Maar ook in het dagelijkse leven schuilen choreografieën, ritmes en expressies. Voor de expo Danser Brut dook het LaM nabij Rijsel in zijn drie collecties – Art brut, Hedendaagse kunst, Moderne kunst – en kwam weer boven met 300 relevante werken. Een moeder die haar kind rondzwiert, een mollige pirouette, een manège van vogels. Bijzonder is het luik gewijd aan de hysterie, een inspiratiebron voor vele kunstenaars. 

Danser Brut, van 28 september tot 6 januari, LaM, Villeneuve D'Ascq, Frankrijk. musee-lam.fr

17 Ook in het dagelijkse leven schuilen choreografieën, ritmes en expressies. © RV - DR

Buizen bij de vleet

Buisstoelen, stellingen, kabels, schoorsteenpijpen, YouTube... Buizen zijn alomtegenwoordig, en ook in de expo Tubologie in het Frac. Of hoe je kan vertrekken vanuit een wiskundige figuur om dan een eigentijdse blik te werpen op de manier waarop we onze post-industriële wereld organiseren. Een mooi voorbeeld is de installatie met veertien variëteiten pepers, gevoed door kabels en onder fel kunstlicht. Extraatje hier in het vijf verdiepingen tellende Frac is het zicht op de zee, de haven en de stad. En de eindeloze grijsblauwe lucht, die door de transparante gevel het gebouw binnenkomt.

Tubologie, tot 30 december, Frac, Duinkerke, Frankrijk. fracnpdc.fr

17 Een beeld uit de expo. © RV

Bij twijfel: kies twijfel

Bij een bezoek aan de expo Bij twijfel: kies twijfel sta je meteen in de spotlights van de Deense kunstenaar Olafur Eliasson. Wanneer je naar de volgende zaal gaat, blijven de lichten je achtervolgen. Paranoia besluipt je, de toon is gezet. De soundscape van componist Tony Oursler klinkt verontrustend, de muziek stuurt je blik. En de ster van Julius von Bismarck boven het museum is fake, het is een doodgewone kite. Wat is echt en wat niet? Wat zijn de alternatieve feiten en wat is fake news? En wie kijkt mee met de camera’s en de satellieten? Twijfel lijkt actueler dan ooit. En toch zijn samenzweringstheorieën van alle tijden. Een boeiende expo met werk van een rist internationale, hedendaagse kunstenaars.

Im Zweifel für den Zweifel, tot 18 november, NRW-Forum Düsseldorf, Duitsland. nrw-forum.de

17 ‘N^u’ van Tony Oursler. © rv

Krachtige keramiek

Skulpturenpark Waldfrienden ligt in een uitgestrekt bos op een heuvel. Een heerlijke setting alweer voor kunst. Momenteel is er heel wat werk te zien van de Zweedse keramiste Eva Hild. Zij maakt grote sculpturen in keramiek, vol deinende krullen, alsof ze verstild zijn in hun beweging. Ze zien er verwrongen uit, een beetje buitenaards. “Ik zie mijn sculpturen als lichamen”, zegt Eva Hild. “Ze zijn onderhevig aan externe druk en interne spanningen. Met als gevolg dat de perceptie vervormt. Binnen wordt buiten, leegte wordt volume, licht en lucht krijgen vorm." 

Eva Hild, tot 27 januari, Skulpturenpark Waldfrieden, Wuppertal, Duitsland. skulpturenpark-waldfrieden.de

17 ‘Around’ van de Zweedse beeldhouwer Eva Hild. © rv

Kleurexplosie in Folkwang

Heel wat grote schilders en kunstenaars, hier in Museum Folk­wang: Kandinsky, Dali, Klee, Miro, Munch, Rodin, Warhol. Het gebouw is modern en strak, met enkele binnenplaatsen met bomen. Wie houdt van magisch realisme en dromerig mysterieuze werken, moet zeker een bezoekje brengen. Uncannily Real toont een selectie Italiaanse schilderijen uit de jaren 1920, vaak met een unheimlich kantje. Hedendaagser werk is er ook. De Frans-Marokkaanse Bouchra Khalili is gekend om haar video-installaties. Ze maakt docu-achtig werk over minderheden en activisten, over hun strategieën en hun verzet.

Uncannily Real, tot 13 januari, Bouchra Khalili, tot 21 oktober, Museum Folkwang, Essen, Duitsland. museum-folkwang.de

17 ‘The Artist’s Wife with Venice in the Background’ van Ubaldo Oppi. © RV

Overal haar

Behaarde gezichten, vogels met een pels, mensen die krokodillen berijden: bij Ruth Marten vraag je je af wanneer het uit de hand is beginnen te lopen. De New Yorkse artieste is gekend om haar fascinatie voor haar, en haar collages. Ze overschildert oud drukwerk en oude prenten. Een retrospectieve over deze vrouw, die al meedraait sinds de jaren 1970.

Dream Lover, 14 oktober tot 24 februari, Max Ernst Museum, Brühl, Duitsland. maxernstmuseum.lvr.de

17 ‘Intimate' van de New Yorkse artieste Ruth Marten. © RV - 2018 Ruth Marten
Dossier Kunstzaken
Dossier Kunstzaken

U kan nog wel een straffe tentoonstelling aan? Onze kunstredactie weet waarheen.

Lees alle artikels

nieuws

cult

zine