Economie

Ondernemers aller leeftijden verenigt u!

Guillaume Van der Stighelen is opiniemaker en auteur van de bedrijfsboeken 'Creativiteit' en 'Maak van je merk een held'.

©UNKNOWN

Stel, je wordt geboren in een van de rijkste regio's op aarde. Een land waar iedereen eten en drinken heeft. Waar je gewoon wordt doorbetaald als je met vakantie gaat en waar je baas na een jaar arbeid zegt: "Ach, een jaar is zo kort, hier, nog een maandloon extra voor je." Mocht je op reis een vreemde ziekte oplopen of zo, geen nood, er staat een leger artsen en verplegers klaar om je op te vangen en te verzorgen tot je weer helemaal beter bent. Intussen blijf je je salaris ontvangen. Je hoort verhalen over vroegere generaties. Je stamt dus af van harde werkers. Je hoort tot vermoeiens toe hoe hard ze hebben moeten knokken om er te komen. Zodat jij nu voor bijna geen geld naar school kunt. Niet zomaar een school. Het onderwijs in dit land staat aangeschreven als een van de beste ter wereld.

Kortom, het ziet er goed voor je uit. "Goed studeren", zeggen je ouders, "dan hoef je geen arbeider te worden". Het geluk lacht je toe.

Tot je op een dag in de krant leest dat het crisis is. Geen gewone crisis, want die hebben we al zo vaak gehad. Nee, deze keer is het serieus. Het hele systeem wordt in vraag gesteld. Toplui van de financiële instellingen waar je ouders hun zuurverdiende centen in bewaring gaven hebben vreemde dingen gedaan met die centen. Dingen die je niet begrijpt, en die ze zelf ook niet begrijpen, maar waarvan je weet dat ze van geen kanten kloppen en de uitleg achteraf nog minder: "Jamaar, iedereen deed het". Niet alleen de arbeidsmarkt stort in elkaar, de hele investeringsmarkt wankelt. Je wordt plots niet enkel bedreigd door werkloosheid, maar ook de spaarcenten die je ouders voor je opzij hadden gezet dreigen in rook op te gaan. Geschrokken lees je wat verder in die krant en je leert dat dat land van belofte 370 miljard euro schuld heeft uitstaan, zonder dat er een plan is om die schuld af te bouwen. Wel ligt er een plan om nog schulden bij te maken. Net zoals mensen die zoveel leningen hebben lopen dat ze bij geen enkele bank nog geld krijgen voor een nieuwe koelkast, gaat de overheid bij de buren aankloppen of ze niet even bij kunnen schieten. Lenen aan de eerste minister is lenen aan een vriend. Hoewel je eigen pensioen nog ver weg is, weet je intussen dat de generaties voor jou hebben gedacht dat de pensioenkas een vat is waarvan je kunt drinken en tappen tegelijkertijd.

Plots ziet het er veel minder goed uit. Er zitten gaten in het paradijselijke decor waarin je zorgeloos bent opgegroeid.

Wat nu? Je bent jong, je wilt een toekomst waarin je het beste van jezelf kunt geven. Jij ziet de bui hangen en het enige waar je ouders en grootouders van wakker liggen is of je straks wel een diploma haalt. Wat op zich geen slecht idee is. Maar of je met dat diploma ook wat bent, dat is een zorg voor later. Tja, wat doe je dan? Je kunt wachten tot de overheid met een oplossing voor je komt, of je kunt de verantwoordelijk bij de multinationals leggen. Maar in beide gevallen stoot je op een probleem. Overheden zijn ook maar overheden. Ondernemen is niet hun vak en banen creëren is niet hun sterkste punt. De multinationals dan? Wel, bij hen staat het redden van een lokale economie niet echt op de lijst van prioriteiten. Onder druk van de beurs - waarvan wij spaarders allemaal veel opbrengsten verwachten - gaan die op zoek naar landen waar mensen nog bereid zijn te werken voor een hongerloon.

Nee, zowel de overheid als de grote multinationals gaan je aan werk helpen omdat zij het nodig hebben, niet omdat jij het nodig hebt.

Wat je ook ooit beloofd werd, een oplossing voor deze crisis gaat niet van hen komen. Als er een oplossing komt ga je die zelf moeten creëren. Je gaat je mouwen moeten oprollen en eraan beginnen. Wacht niet tot iemand je werk aanbiedt. Creëer je eigen baan. Begin een zaak. Begin desnoods klein, maar begin.

Makkelijk zal het niet zijn. Om te beginnen is er je omgeving die zal panikeren. Die brave mensen groeiden op met waarheden als "beter een grote knecht dan een kleine baas". Ze hebben voor jou een carrière gedroomd, klimmend op de corporate ladder. Hopend dat ze af en toe buren en vrienden kunnen vragen op de cava om je zoveelste promotie te vieren. Het laatste wat ze willen zien is dat jij na tienen nog dozen staat te stapelen in een hoek in hun garage. Om nog maar te zwijgen van de angst dat je faalt. De nachtmerrie van elk ouder alhier. Terwijl er niks leuker is dan eens goed door de mand vallen. Proberen en mislukken. Tot het ooit eens lukt.

Vervolgens is er de constante berichtenstroom uit de bedrijfswereld die het land afschildert als vijandig gebied voor iedereen die wil ondernemen. De regels zijn te strak, de lasten zijn te hoog en de administratie is veel te ingewikkeld. Echt aanmoedigend is dat niet voor iemand die wil beginnen.

En tenslotte is er het werk. Een zaak runnen is hard werken. Gewoon al nadenken over nieuwe ideeën, ze uitwerken en uitproberen kan je op de rand van uitputting brengen zonder dat je er iets aan verdient. Maar als het je eigen ideeën zijn, dan heb je veel meer energie dan wanneer je op andermans ei zit te broeden. Werken kan enorm plezierig zijn. Als je hart en je ziel erin zitten, dan kan de lol niet op. Of, om het met Pinoccio te zeggen: "When your heart is in your dream, no request is too extreme."

Stel nu dat honderdduizend jonge mensen, of mensen die nog jong van hart zijn, vandaag die drie obstakels overwinnen - wat hebben ze tenslotte te verliezen - en aan de slag gaan. Zoeken naar manieren om dat wat er is te verbeteren en wat er niet is uit te vinden. Stel dat één op de tien erin slaagt iets uit te bouwen, met gemiddeld honderd werknemers, ik zeg maar wat. Dat betekent als ik goed kan tellen één miljoen nieuwe banen. Crisis opgelost. Laat het dan in werkelijkheid een beetje minder worden, dan is het nog meer dan wat er nu op tafel ligt.

Er is nog zo veel geld dat ideeën zoekt - de clubkas mag dan meer dan leeg zijn, de leden zijn nog steeds heel rijk - en er loopt zoveel talent rond dat niet benut wordt. Is het dan gek te denken dat die twee elkaar ooit zouden vinden in nieuwe projecten waar we allemaal wat aan hebben?

nieuws

cult

zine