Economie

Langdurig ziek? Vanaf 2017 krijgt u de keuze: nieuwe functie of ontslag

1 © thinkstock

Vanaf 1 januari kunnen ook werkgevers langdurig zieken op weg naar een nieuwe functie zetten. De christelijke vakbond ACV waarschuwt dat zo een achterpoortje wordt geopend om hen te ontslaan. Maar klopt dat ook?

1. Kunnen alle langdurig zieken nu zomaar de laan worden uitgestuurd?

Neen. Elk jaar worden er 200.000 mensen voor twee maanden of langer ziek. Het merendeel daarvan hervat probleemloos het werk. Een bouwvakker kan nadat zijn gebroken been is genezen gewoon opnieuw aan de slag. Daarnaast zijn er ook heel wat mensen die een extra duwtje in de rug zullen krijgen om sneller weer de draad op te pikken. Iemand die nog herstellende is van een burn-out kan bijvoorbeeld deeltijds het werk hervatten. Anderen kunnen aan de slag in een nieuwe functie. Een stukadoor met chronische rugklachten kan bijvoorbeeld zijn carrière voortzetten op de administratie van zijn bedrijf.

Tot nu toe kon een werknemer echter vrij eenvoudig weigeren om in dit proces mee te stappen. Nu krijgen de werkgevers het recht om een arbeidsgeneesheer de zieke te laten oproepen. Dat was tot nu toe verboden. Die geneesheer zal kunnen vaststellen of de persoon 'definitief arbeidsongeschikt' is. Dat wil zeggen dat hij nooit meer zijn huidige job kan doen. De zoektocht naar aangepast werk start dan automatisch.

Let wel, de meeste kankerpatiënten of andere zwaar zieken zijn meestal niet 'definitief arbeidsongeschikt'. Na genezing kunnen velen onder hen hun oude job opnieuw uitoefenen.

2. Moeten langdurig zieken nu ongerust zijn?

De bonden vrezen dat op deze manier een achterpoortje wordt geopend om langdurig zieken te kunnen ontslaan. De arbeidsgeneesheer zal na overleg met de werkgever en de zieke een voorstel uitwerken om elders binnen het bedrijf te gaan werken. Indien de langdurig zieke weigert, kan hij de laan worden uitgestuurd zonder ontslagvergoeding. "Dat blijkt uit eerdere gevallen die voor de rechtbank zijn gekomen", zegt Herman Fonck van de christelijke vakbond ACV. "Niet iedereen ziet een nieuwe functie zitten. Stel dat de sterjournalist na zijn burn-out plots de redactiegebouwen moet poetsen, dan kun je zijn antwoord wel raden."

Ook wanneer er simpelweg geen andere job voorhanden is, kan een ontslag volgen 'wegens medische overmacht'. De aannemer met drie werknemers zal niet snel een andere job vinden voor de rugpatiënt onder zijn metselaars. Ook dan heeft de zieke geen recht op een ontslagvergoeding.

Op zich zijn deze mogelijkheden tot ontslag niet nieuw, maar vanaf nu kan de werkgever dit hele proces zelf in gang duwen.

3. Komt het protest niet wat laat?

De nieuwe wetgeving rond de reïntegratie van langdurig zieken gaat al op 1 januari van start en kreeg het fiat van de sociale partners, dus ook van de bonden. "We zijn ook een absolute voorstander van een betere integratie van langdurige zieken", zegt ACV'er Fonck. "Hoe langer een werknemer het contact kwijt is met de werkvloer, hoe moeilijker het zal zijn om opnieuw volwaardig aan de slag te kunnen. Over het algemene plaatje zijn we dus positief."

De vakbond werd pas ongerust toen werkgevers na infosessies over de nieuwe wetgeving massaal begonnen te vragen naar de ontslagmogelijkheden. "Het lijkt wel of ze grote kuis willen houden onder hun langdurig zieke werknemers."

Werkgeversorganisaties Unizo en VBO reageren boos. "Er wordt een beeld gecreëerd dat absoluut niet strookt met de realiteit", zegt Unizo-topman Karel Van Eetvelt. Bart Buysse van het VBO noemt de reactie van het ACV "onbegrijpelijk en voorbarig". Ze wijzen er beiden op dat er heel wat strikte procedures moeten worden doorlopen voor er sprake kan zijn van ontslag. Bovendien ligt de uiteindelijke beslissing over de medische toestand bij de onafhankelijke bedrijfsarts, niet bij de werkgever. Feit is dat aan de wetgeving niets meer gaat veranderen.

4. Stopt het hier?

Neen. De regering werkt nog aan verdere maatregelen om langdurig zieken weer aan het werk te helpen. Minister van Volksgezondheid Maggie De Block (Open Vld) wil de werkgevers mee in het bad trekken. Wanneer zij onvoldoende inspanningen leveren om aangepast werk te voorzien voor hun zieke werknemers, zullen zij in de eerste zes maanden 10 procent van de ziekteuitkering moeten betalen, stelt De Block voor.

De regering is er echter nog niet over uit. Komt er bijvoorbeeld een vrijstelling voor kleine bedrijven of voor chronisch zieken? En moeten werknemers die dwarsliggen dan ook niet een deel van hun uitkering kwijtspelen? Vakbondsman Fonck: "Als ik eerlijk ben, hoop ik dat het nog even blokkeert."

nieuws

cult

zine