Absenteïsme

Elke dag zijn 901 cipiers ziek

Absenteïsme onder gevangenispersoneel groot, vooral in Wallonië

1 © Eric de Mildt

Het absenteïsme onder het Belgische gevangenispersoneel bereikte in 2015 een historisch record van 9,3 procent. Elke dag zijn er gemiddeld 901 cipiers ziek. Vooral bij Waalse cipiers is het absenteïsme met 10,95 procent, tegenover 7,73 procent bij hun Vlaamse collega's, immens.

Ziekteverzuim bij cipiers is een oud zeer, het ligt al jaren bijna dubbel zo hoog als het gemiddelde van 5,7 procent bij alle federale ambtenaren. Volgens de meest geactualiseerde absenteïsmecijfers van het ministerie van Justitie mag het voorvoegsel "bijna" sinds 2015 alvast voor de meeste van de zestien Waalse gevangenissen worden geschrapt. In de gevangenissen van Dinant (12,33%), Andenne (12,88%), Saint-Hubert (12,54%), Nijvel (13,30%) en Bergen (13,54%) is het een dagelijkse gewoonte dat meer dan één op de acht personeelsleden zich ziek meldt en niet op het werk verschijnt.

Absolute uitschieter is de gevangenis van Paifve met 15,61 procent.

Emmer als toilet

15,6 %

Absolute uitschieter qua absenteïsme is de gevangenis van Paifve, met 15,6 procent. Het absenteïsmecijfer is het laagst in de gevangenis van Ruiselede: 4,7 procent.

Aan Vlaamse kant liggen de cijfers beduidend lager. Alleen in de gevangenis van Hasselt (9,47%) gaat het absenteïsme boven het nationale gemiddelde. Daarna volgen Leuven-Centraal (9,25%), Beveren (9,21%), Leuven Hulp (8,76%), Mechelen (8,52%) en Gent (8,41%). Uitgerekend in de twee instellingen waar al enkele jaren wordt geëxperimenteerd met een opener regime, modernere detentiemodellen en kleine leefgemeenschappen ligt het absenteïsmecijfer het laagst: Oudenaarde (5,95%) en Ruiselede (4,70%).

Het absenteïsme bij cipiers zit al jaren in stijgende lijn. In de Vlaamse gevangenissen bedroeg het in 2014 nog 7,06 procent, vorig jaar 7,73 procent. In Wallonië ging het van 10,68 naar 10,95 procent. De door de vakbonden vaakst vermelde oorzaken zijn overbevolking en verouderde infrastructuur, maar die verklaring wordt niet helemaal ondersteund door de cijfers voor Brussel. De malaise is nergens zo groot als daar, maar het absenteïsme in Sint-Gillis (8,75%) en Vorst (8,43%) ligt onder het gemiddelde.

De gevangenis van Andenne, een van de koplopers op het gebied van absenteïsme, werd in 1997 in gebruik genomen. De gevangenis van Vorst dateert van 1910, in twee vleugels hebben gedetineerden enkel een emmer als toilet.

Momenteel zitten er 11.089 gedetineerden in Belgische gevangenissen, terwijl er 6.790 cipiers aan het werk zijn. In theorie dan toch, want gemiddeld melden zich elke dag 465 Waalse, 348 Vlaamse en 88 Brusselse cipiers ziek.

In de Waalse en Brusselse gevangenissen zijn cipiers al meer dan twee weken aan het staken tegen een hervormingsplan van justitieminister Koen Geens (CD&V). In Vlaanderen wordt niet gestaakt. De Franstalige cipiers eisen onder meer een optrekking van het aantal personeelsleden tot 7.000, maar met een dagelijkse gemiddelde afwezigheid van 901 cipiers lijken de oorzaken van een te hoge werkdruk eerder daar te liggen.

Recidive

Waarom het cijfer in Wallonië al jaren zo hoog ligt, is onduidelijk. De overbevolking is er iets groter dan in de rest van het land. Daar staat tegenover dat er per gedetineerde meer personeel is. In de 16 Vlaamse gevangenissen zijn er gemiddeld 0,57 personeelsleden per gedetineerde. In de 16 Waalse is dat 0,68, in Brussel 0,53.

In België bewaakt de gemiddelde cipier 1,63 gedetineerden. In Engeland en Wales is dat volgens cijfers van de Raad voor Europa 3,8, in Spanje 3,6, in Frankrijk 3,1, in Oostenrijk 3,0 en in het Groothertogdom Luxemburg 2,2. De Belgische ratio ligt gelijk met die van Noorwegen, maar daar hebben ze maar 3.718 gedetineerden en zorgt een moderner detentiemodel met kleine leefgemeenschappen ervoor dat de recidive rond de 20 procent hangt. In België zit dat cijfer ergens tussen de 60 en de 70 procent.

nieuws

cult