Update

Vlaanderen keurde uitvoer militaire voertuigen naar Syrië goed: "Gaat om graafmachines"

3 Onder meer in Douma leverde het Assad-regime vorige week strijd met rebellen. ©Reuters

Vlaanderen heeft in de zomerperiode een vergunning goedgekeurd voor de uitvoer van militaire voertuigen en voertuigonderdelen naar Syrië. Dat blijkt uit een rapport van de Dienst Controle Strategische Goederen van de Vlaamse overheid. Bij het Vlaams Vredesinstituut noemt men de vergunning naar een oorlogsland als Syrië "op zijn minst opmerkelijk" en wil men nagaan of de vergunning niet in strijd is met de Europese embargoregels richting Syrië. Volgens de woordvoerder van minister-president Geert Bourgeois gaat het om "de export van twee tweedehandse graafmachines naar een burgerlijke eindgebruiker, namelijk een bedrijf dat kalk produceert voor bouw en landbouw."

Bij de versoepeling van het Europese embargo besliste voormalig Vlaams minister-president Kris Peeters om de militaire export naar Syrië 'on hold' te zetten. ©BELGA

Uit het meest recente rapport van de Dienst Controle Strategische Goederen, de dienst van de Vlaamse overheid die alle aanvragen voor militaire vergunningen (invoer, uitvoer en doorvoer) behandelt, blijkt nu dat er in de periode tussen 1 juli 2015 en 31 augustus 2015 sprake was van een goedgekeurde exportvergunning naar Syrië. Het gaat om een vergunning voor "voertuigen en onderdelen daarvoor, speciaal ontworpen of aangepast voor militair gebruik".

Als bestemmeling staat de "industrie" vermeld, niet de Syrische krijgsmacht of defensiegerelateerde industrie. Het gaat om een vergunning voor een bedrag van 34.000 euro.

In strijd met embargoregels?

Share

'We weten niet of de goederen worden ingezet voor eigen activiteiten of worden doorverkocht'

Vlaams Vredesinstituut

Bij het Vlaams Vredesinstituut noemt men de goedgekeurde vergunning "op zijn minst opmerkelijk". "Het Europese wapenembargo naar Syrië is enkele jaren geleden wel versoepeld, maar er blijven wel embargoregels voor het leveren van goederen die kunnen ingezet worden voor interne repressie. Wij hebben voorlopig geen zicht of de goedgekeurde vergunning in strijd is met die embargoregels", legt Nils Duquet van het Vlaams Vredesinstituut uit.

Bij de versoepeling van het Europese embargo besliste voormalig Vlaams minister-president Kris Peeters om de militaire export naar Syrië 'on hold' te zetten. Maar dat on hold-beleid heeft enkel betrekking op defensiegerelateerde producten voor overheidsdiensten.

"Hier is is de bestemmeling de industrie. Dus lijkt de vergunning niet in strijd met het on hold-beleid. Maar we weten natuurlijk niet of de goederen worden ingezet voor eigen activiteiten of worden doorverkocht", aldus Duquet.

Sp.a eist verklaring

Share

'Het enige wat er uitgevoerd mag worden naar Syrië zijn hulpgoederen'

Tine Soens, sp.a

Vlaams parlementslid Tine Soens ontdekte de export in het rapport en vindt het ongehoord dat Bourgeois het fiat heeft gegeven voor de uitvoer van militaire voertuigen naar Syrië. "Ik viel van mijn stoel toen ik dat vanmorgen ontdekte in het maandelijkse verslag over de wapenhandel", zegt Soens. "Vlaanderen voert militair materiaal uit naar Syrië, dat kan echt niet."

Soens vraagt Bourgeois om snel een verklaring te geven voor zijn beslissing en ze te herroepen. "Het enige wat er uitgevoerd mag worden naar Syrië zijn hulpgoederen." 

In het maandelijkse rapport over de wapenhandel staat zwart op wit te lezen dat minister-president Bourgeois deze zomer een toelating heeft gegeven voor de uitvoer van militaire voertuigen naar Syrië. "Iedereen weet dat daar een zeer ingewikkelde oorlog aan de gang is die dagelijks honderden doden eist en die miljoenen mensen op de vlucht jaagt", zegt Soens. "En wij gaan daar militaire voertuigen leveren? Dat kan echt niet. Terwijl wij hier discussies voeren over de opvang van de vluchtelingen en de partij van mijnheer Bourgeois geen kans laat liggen om deze mensen in een kwaad daglicht te stellen, laat de Vlaamse regering wapenuitvoer naar Syrië toe. Ik begrijp dat niet."

Bourgeois: "Gaat om graafmachines"

Share

'De analyse geeft aan dat deze graafmachines niet ontworpen zijn voor militair gebruik'

Kabinet-Bourgeois

De militaire exportvergunning naar Syrië heeft betrekking op tweedehands graafmachines voor een kalkproducent. De graafmachines zijn niet ontworpen voor militair gebruik, maar omdat ze zijn uitgerust met zogenaamde 'verduisteringslichten' zijn ze gecatalogeerd als aangepast voor militair gebruik. Dat zegt het kabinet-Bourgeois in een reactie.

Volgens de woordvoerder van minister-president Geert Bourgeois gaat het om "de export van twee tweedehandse graafmachines naar een burgerlijke eindgebruiker, namelijk een bedrijf dat kalk produceert voor bouw en landbouw." "De analyse geeft aan dat deze graafmachines niet ontworpen zijn voor militair gebruik, maar doordat ze uitgerust zijn met zogenaamde 'verduisteringslichten' zijn ze gecatalogeerd als aangepast voor militair gebruik. In deze, het weze herhaald, is de aankoper een privé-bedrijf", klinkt het.

Het kabinet-Bourgeois wijst er ook op dat er geen algemeen Europees wapenembargo geldt tegen Syrië. "Ook valt de levering niet onder de on hold-regeling van de Vlaamse regering gelet op het feit dat de bestemmeling een privé-bedrijf is. Er zijn daarenboven geen verwijzingen naar dit bedrijf in de (Europese) database van de geweigerde vergunningen (DUES-database)", luidt het.

Nog volgens het kabinet-Bourgeois worden alle aanvragen grondig getoetst aan de regels en leverde de analyse in dit geval geen aanleiding om de aanvraag te weigeren.

Sp.a blijft met vragen zitten

Tine Soens. ©BELGA

Vlaams parlementslid Tine Soens (sp.a) is tevreden dat minister-president Bourgeois snel opheldering heeft gegeven over de uitvoer van militair materiaal naar Syrië. Maar de sp.a-politica, die de bal aan het rollen bracht, blijft met vragen zitten. "Ik blijf er ook bij dat het enige materiaal dat op dit moment naar Syrië zou mogen, humanitaire goederen zijn", aldus Soens.

"Het is goed dat er snel nieuws is gekomen van de minister-president", reageert Soens. "We moeten heel omzichtig omspringen met de uitvoer van materiaal met een potentieel militair gebruik naar conflictgebieden als Syrië, ook als het niet om wapens als dusdanig gaat of niet rechtstreeks naar militairen gaat", klinkt het.

De sp.a-politica blijft nog wel met vragen zitten. Zo verwijst ze naar een resolutie die in 2013 in het Vlaams Parlement is goedgekeurd. In die resolutie wordt gevraagd sowieso geen vergunningen meer te geven voor de uitvoer van militair materiaal naar Syrië, "zelfs als het zoals nu gaat om graafmachines", aldus Soens.

"Ik blijf er bij dat het enige materiaal dat op dit moment naar Syrië zou mogen, humanitaire goederen zijn.". De sp.a-politica vindt ook dat de minister-president veel onrust zou kunnen voorkomen door meer openheid te bieden over dergelijke dossiers. "Als hij vooraf heel duidelijk had gecommuniceerd over wat voor materiaal het hier ging, dan was nodeloze onrust vermeden."