Opinie
Michel Maus

Vagina Added Tax: tampons worden belast als luxeproduct

Hoog tijd voor meer vrouwvriendelijkheid in onze fiscaliteit, zegt Michel Maus

2 Geen verlaagd btw-tarief voor tampons en maandverbanden in onze supermarkten. Dat geldt wel voor muilezels, tamme duiven en struiken. © thinkstock

Michel Maus is docent fiscaal recht, verbonden aan de Vrije Universiteit Brussel en lid van de werkgroep Fiscaal Correct.

2 Michel Maus. © ID/Emy Elleboog

Kent u de Vagina Added Tax? Neen, wel dat is de benaming die de vrouwenbeweging in het Verenigd Koninkrijk heeft gegeven aan de VAT, bij ons bekend als btw. Deze wat ludieke naamswijziging is een van de gevolgen van de vrij hevige protesten van de Britse vrouwenbeweging tegen het feit dat de aankoop van hygiënische vrouwenproducten met 5 procent btw wordt belast.

Het Britse protest is geen unicum. Ook in heel wat andere landen zijn er succesvolle 'tampontaks'-manifestaties aan de gang. Nadat eerder Ierland en Kenia hebben beslist om de aankoop van hygiënische vrouwenproducten niet langer te belasten, heeft het Canadese parlement in 2015 de sales tax afgeschaft. En ook in Frankrijk werd eind 2015 beslist om het btw-tarief op tampons en maandverbanden van 20 naar 5,5 procent te brengen.

Share

In België worden hygiënische producten voor vrouwen belast tegen het hoogste btw-tarief van 21 procent

Ondertussen werd ook president Obama in het debat betrokken. In een interview begin dit jaar moest Obama toegeven dat het belasten van hygiënische vrouwenproducten eigenlijk niet door de beugel kan. Onmiddellijk hierna werden in Californië, Utah, Virginia en New York wetsvoorstellen ingediend om de sales tax op tampons en maandverbanden volledig af te schaffen, naar het voorbeeld van andere Amerikaanse staten zoals Massachusetts, Maine, Minnesota, New Jersey en Pennsylvania.

En hoe zit bij ons? Wel in België worden hygiënische producten voor vrouwen belast tegen het hoogste btw-tarief van 21 procent. Nochtans kent ons land twee verlaagde btw-tarieven van 6 en 12 procent. Die tarieven zijn principieel enkel van toepassing voor basisproducten. Door tampons en maandverbanden toch met 21 procent te belasten, zegt de overheid in feite dat producten die verband houden met het natuurlijk functioneren van het vrouwelijk lichaam niet worden beschouwd als basisproducten, en eigenlijk op gelijke voet moeten worden gesteld met luxeproducten. Er zijn echter weinig vrouwen - en let's face it, ook mannen - die de menstruatie als luxueus aanvoelen...

Een en ander stemt natuurlijk tot nadenken, zeker in de wetenschap dat in België de aankoop van pakweg muilezels, tamme duiven, heesters en struiken, tafelazijn, mest, kleurboeken, standbeelden, wandtapijten, postzegelverzamelingen, gedroogd bloed enz. door de overheid wel als 'basisproducten' worden beschouwd en aan een verlaagd btw-tarief van 6 procent worden onderworpen.

De discriminerende btw-behandeling van vrouwen blijft trouwens niet beperkt tot tampons en maandverbanden. Wat te denken bijvoorbeeld van de seksuele fiscale gendergelijkheid nu condooms - en volgens de administratie ook condooms die speciaal ontworpen zijn voor homoseksuele relaties - bij ons met 6 procent btw worden belast, maar een koperspiraaltje aan 21 procent btw wordt onderworpen.

Share

Muilezels, tamme duiven, struiken, tafelazijn, mest, standbeelden en wandtapijten worden door de overheid wel beschouwd als basisproductne, tampons niet

Dat is natuurlijk iets wat niet langer aanvaardbaar is. Gemiddeld moeten vrouwen immers in hun leven 444 menstruatieperiodes doorstaan, die telkens 3 tot 7 dagen duren. Wie dan nog durft beweren dat producten voor vrouwelijke hygiëne geen basisproducten zijn, moet dringend in het Musée d'Orsay het schilderij L'origine du monde van Gustave Courbet nog eens gaan bekijken.

Op deze Internationale Vrouwendag is het dan ook gepast om te pleiten voor een meer vrouwvriendelijke fiscaliteit. Dat kan perfect. Europa aanvaardt immers dat lidstaten verlaagde btw-tarieven voorzien voor onder andere 'producten bestemd voor de hygiënische bescherming van de vrouw'. Dus Belgische regering, waar wacht u op?  

Deze bijdrage wordt ondersteund door de Vrouwenraad.

Dossier Internationale vrouwendag

Lees alle artikels

nieuws

cult

zine