zimbabwe

Leger neemt de macht over in Zimbabwe, Mugabe onder huisarrest geplaatst

Tijdperk Mugabe lijkt na 37 jaar voorbij

- Redactie - Bron: volkskrant.nl, belga.be
4 In een live uitgezonden toespraak op de staatszender ZBC verklaart een generaal, S.B. Moyo, dat het leger in Zimbabwe geen staatsgreep pleegt. © rv

Het leger in Zimbabwe heeft vandaag de macht naar zich toegetrokken, maar ontkende in een verklaring dat er sprake zou zijn van een coup. Verschillende media meldden explosies in de hoofdstad Harare. Ook zouden legervoertuigen de wegen blokkeren naar de belangrijkste overheidskantoren, het parlement en het internationale vliegveld. De staatsomroep is overgenomen.

Volgens een woordvoerder van het leger is de actie gericht op "criminelen rond Mugabe". De president zelf, die het land al 37 jaar leidt, is veilig, aldus de verklaring. 

Zijn huis is volgens diverse berichten omsingeld. Mugabe zei telefonisch tegen de Zuid-Afrikaanse president Zuma dat hij en zijn vrouw onder huisarrest zijn geplaatst. "Zodra de missie is volbracht, wordt alles weer normaal", aldus generaal-majoor SB Moyo, chef-staf logistiek, die de legerverklaring voorlas op televisie.

Legerleider Constantino Chiwenga, die maandag al dreigde met ingrijpen, heeft nog niets van zich laten horen. De legertop is verontrust over het plan van Mugabe om zich te laten opvolgen door zijn vrouw Grace. Het leger heeft minister van Financiën Ignatius Chombo, die een fractie binnen de regeringspartij ZANU-PF leidt die achter Grace staat, opgepakt.

"Wij richten ons alleen op criminelen rond Mugabe die misdaden plegen die sociale en economische leed veroorzaken", aldus Moyo. "Zij moeten uiteindelijk berecht worden." In de verklaring zei hij ook dat het leger de ambtenaren zal sparen bij de "zuiveringen". Ook de rechterlijke macht is veilig, verzekerde hij. Moyo riep kerken op te bidden voor het land.

Onrust

4 Soldaten staat bij militaire voertuigen even buiten hoofdstad Harare. © REUTERS

Directe aanleiding voor de onrust is het onverwachte ontslag vorige week van vicepresident Emmerson Mnangagwa (75). Deze werd gezien als één van de favorieten om de 93-jarige Mugabe op te volgen, en is ook binnen de strijdkrachten erg populair. 

Met het opzijschuiven van Emmerson leek Mugabe de weg vrij te maken voor zijn vrouw Grace (52), die de laatste jaren een steeds grotere rol speelt in de Zimbabwaanse politiek. Ze ligt goed bij de machtige jongerenbeweging van ZANU-PF, maar is minder geliefd onder veteranen van de Zimbabwaanse onafhankelijkheidsoorlog. 

Legerleider Chiwenga klaagde maandag dat de regeringspartij is gekaapt door mensen die niet gevochten hebben in de onafhankelijkheidsoorlog. Hij dreigde dat het leger "niet zou aarzelen om in te grijpen om onze revolutie te beschermen". ZANU-PF liet gisteren weten dat het nooit zou zwichten voor druk van het leger. De regeringspartij beschuldigde legerleider Chiwenga van 'hoogverraad'. 

"Revolutie beschermen"

De leider van de veteranen prees woensdag het ingrijpen van het leger als een "bloedeloze correctie". Hij zei dat de militairen de democratie weer zouden herstellen.

De belangrijkste oppositiebeweging, die onder Mugabe hard werd aangepakt, riep direct op tot een terugkeer naar een democratie. De oppositie zei te hopen dat de interventie zou leiden tot het einde van het bewind van Mugabe en "de vestiging van een stabiele, democratische en progressieve staat".

De Zuid-Afrikaanse president Zuma leverde in bedekte termen kritiek op het leger. Zuma zei tegen een "ongrondwettelijke" verandering van de regering te zijn. Hij riep het leger en de regering op hun verschillen snel op te lossen.

Verschillende landen houden hun ambassades in Harare vandaag gesloten. Groot-Brittannië roept haar burgers in Zimbabwe op binnen te blijven tot er meer duidelijkheid is. Ook de Amerikaanse ambassade adviseert hun burgers niet de straat op te gaan vanwege de "blijvende politieke onzekerheid".

4 Soldaten bij hun voertuigen, net buiten Harare. © REUTERS
4 Tanks net buiten de hoofdstad van Zimbabwe, Harare. © REUTERS

nieuws

cult