Media staan als één man achter Charlie Hebdo

2 Nrc.next heeft de voorpagina in het ontwerp van een Charlie Hebdo-cover. De kop 'Liefde is sterker dan haat' staat boven een tekening van een moslim die zoent met een journalist van het tijdschrift. ©Twitter

De internationale en landelijke kranten staan vandaag allemaal in het teken van de bloedige aanslag op tijdschrift Charlie Hebdo, gisteren in Parijs. De Belgische krant De Tijd heeft alleen zwarte blokken op de voorpagina; het AD schrijft: "Wij zijn allemaal Charlie" en De Morgen heeft een cartoon waarop een journalist zich met een potlood tegen een terrorist verweert. Het Laatste Nieuws kopt met "De oorlog is bij ons".

Zo goed als alle Vlaamse kranten publiceren op hun voorpagina cartoons over de aanslag. Daarnaast hebben de Vlaamse en Franstalige kranten en weekbladen gisteren cartoons uitgewisseld die ze vandaag naast elkaar publiceren - meestal binnenin de krant - als eerbetoon aan de vermoorde cartoonisten. Ook zijn alle editorialen gewijd aan het drama. Hieronder een overzicht.

"Zwarte dag voor de profeet"

©Marec/Het Nieuwsblad

Op de voorpagina van Het Nieuwsblad staat vandaag een cartoon van een man met baard die de handen voor zijn gezicht houdt. "Ik durf me nergens nog te vertonen", zegt hij. De tekening is voorzien van de titel: "Zwarte dag voor de profeet."

"Tot hier en niet verder", schrijft Liesbeth Van Impe van Het Nieuwsblad in haar editoriaal binnenin de krant. "De aanslag op Charlie Hebdo bewijst niet dat de cartoonisten te ver gingen, maar dat ze gelijk hadden dat er nog altijd een strijd te voeren valt. George Orwell wist al: 'Als vrijheid iets betekent, dan wel het recht om mensen te vertellen wat ze niet willen horen.' Wat extremisten blijkbaar niet willen horen, is satire, humor die zekerheden ondermijnt en mythes onderuit haalt."

"Laat dus maar komen. De pen heet machtiger te zijn dan het zwaard. Niet gisteren, toen won het geweld. Maar na de eerste schok gingen overal ter wereld cartoonisten terug aan hun tekentafel zitten. Zij krijgen vandaag een prominente plaats in de krant. Omdat we echt blijven geloven dat op het eind de pen de strijd kan winnen."

De voorpagina van Het Belang van Limburg getuigt van de ijverigheid waarmee cartoonisten gisteren weer aan het werk gingen. De krant drukt er alle cartoons af over het drama die vandaag verschijnen in de Vlaamse en Franstalige kranten en weekbladen.

In het editoriaal maakt Indra Dewitte zich zorgen over de vele jongeren van vreemde afkomst in Limburg. "In tegenstelling tot de oudere moslims, en de moslimraad, die deze aanslag met afgrijzen veroordelen, vinden heel wat jongeren dat spotten met Allah een bewijs is van de vijandigheid van onze maatschappij tegenover hen. Ze leven in een wereld waar ze voortdurend geconfronteerd worden met het wij-versus-zij discours."

"Helaas zal deze walgelijke aanslag dat net aanscherpen en daarvan dreigen alle moslims het slachtoffer te worden. Want het bevestigt veel mensen in hun oordeel. Wij, de beschaafde mensen, tegenover zij, die anderen, de moslims. En laat dat nu precies de perfecte voedingsbodem zijn voor nieuwe aanslagen."

"Je suis Charlie!"

"Ik ben Charlie" staat op de voorpagina van Gazet van Antwerpen. En ook in zijn editoriaal sluit Lex Molenaar zich namens de Gazet van Antwerpen aan bij de solidariteitsbetuiging. Voor hem vraagt deze "historische aanslag" om een reactie. "Ook al kan een samenleving zich heel moeilijk wapenen tegen recente guerrilla-acties zoals die in Parijs, Australië, Canada en het Joods Museum in Brussel, tegen deze nieuwe tactiek van extremistische organisaties moeten nieuwe wapens worden ontwikkeld."

De Standaard drukt op de voorpagina de cartoon af die Charlie Hebdo in 2011 publiceerde na een eerdere aanslag met een molotovcocktail. "L'amour plus fort que la haine" (Liefde sterker dan haat), luidt de titel. De tekening toont twee kussende mannen, de ene een moslim, de andere een redacteur van het blad.

In het editoriaal schrijft Karel Verhoeven dat hij de terreurdaad ziet uitwaaieren tot een discussie over migratie en de multiculturele samenleving. "Het zal koelbloedigheid vergen om er geen amalgaam van te maken en de simplismen te mijden. Om met open vizier te onderzoeken waarom de strijd zich naar Europa verplaatst. Om naar de achterstelling te durven kijken, de uitsluiting, het gevoel van minachting ernstig te nemen dat zo'n rol speelt bij radicalisering."

"Doen we dat niet, dan staan we machteloos tegen de volgende aanslag. En tegelijkertijd moeten we met hand en tand onze vrijheid verdedigen en ongegeneerd blijven spotten. Met hen die uit piëteit anderen de keel oversnijden en met kogels doorzeven, maar ook met onze eigen angsten. We kunnen als Europeanen niet gepaster op deze moordzucht reageren dan te blijven lachen."

"Blijven lachen"

Jan Segers van Het Laatste Nieuws geeft ook het advies om te "blijven lachen". Maar Segers vindt het "niet het moment om dit soort islamterreur te kaderen in termen van discriminatie, kansarmoede en achterstelling". "Hoe reëel die ook zijn, nooit kunnen ze een vrijgeleide zijn tot moord. Evenmin is het vandaag het moment om ons af te vragen of wij de fijngevoeligheid van moslims niet verwarren met lichtgeraaktheid."

"Met het inroepen van morele superioriteit moet je zuinig zijn, vooral in de politiek, maar tegenover dergelijke terreur is dat geraden", klinkt het verder. "Cultuurrelativisme? Wie de halve redactie van Charlie Hebdo neerschiet in de naam van Allah is niet 'anders' dan wij. Die is minder dan wij. Jazeker, dan is het wij tegen zij. En voor een goed begrip: dan hoort bij die wij een grote meerderheid van gematigde moslims."

Toch is Segers niet gewonnen voor een "war on terror" in de westerse wereld. "Lik op stuk? Voet bij stuk moet ze houden. Niet toegeven op wat essentieel is. Niet meegaan vanuit een verkeerd begrepen empathie."

De voorpagina van De Tijd kleurt volledig zwart. "Je suis Charlie is maar een deel van antwoord", schrijft Isabel Albers in het editoriaal. "De moorden gaan ook over een drieste poging van bepaalde mensen om ergens macht te grijpen en democratische principes uit te schakelen. Hoever is onze samenleving bereid zich te verdedigen als we in het hart worden aangevallen? Welk politiek of machtsspel zit hierachter en hoe antwoorden we daarop? Is de ontstellende waarheid niet, dat we op de fundamentele problemen van radicalisering en polarisering in Europa vandaag eenvoudigweg geen antwoord hebben?"

Ook De Morgen ten slotte drukt een cartoon af op de voorpagina. "No pasarán", schrijft Yves Desmet in zijn editoriaal. Hij plaatst wel een kanttekening: "Wanneer we hierdoor onverdraagzamer worden, fundamentalistischer in onze stellingen over de andere, angstiger, meer vatbaar voor autoritaire denkbeelden, meer bereid onze democratische rechten uit 'veiligheidsoverwegingen' op te geven, pas dan hebben deze terroristen hun doel echt bereikt: want dan zullen we hetzelfde geworden zijn als zij."

"Het enige wat we kunnen doen, is inspiratie putten uit hoe de Noren het post-Breivik­tijdperk beleefden: door verbondenheid en warmte te zoeken, niet door de kilheid en de angst zijn intrede te laten doen."

Nederlandse kranten

De Telegraaf laat een foto zien van de gewonde politieagent vlak voor de terroristen hem doodschieten. Ernaast staat met grote letters: "Bloedige aanslag op onze vrijheid" en daaronder "We laten ons niet bang maken".

Nrc.next heeft de voorpagina in het ontwerp van een Charlie Hebdo-cover. De kop "Liefde is sterker dan haat" staat boven een tekening van een moslim die zoent met een journalist van het tijdschrift. Door de hele krant heen zijn kogelgaten afgedrukt.

Het Financieele Dagblad heeft een zeer sobere voorpagina. Geen foto's, geen grote letters, maar in het midden van de pagina een tekst onder de kop: "Civil courage". Het is een commentaar met daarin de woorden: "Het is een onaangename waarheid, maar we zullen onder ogen moeten zien dat absolute veiligheid in onze geglobaliseerde wereld niet bestaat".

Franse kranten

Ook de voorpagina's van de grote Franse kranten staan in het teken van de aanslag op het satirische nieuwsblad. Frankrijks grootste dagblad La Croix heeft een tekening waarin een A4-tje met de tekst "Vrijheid van Meningsuiting" staat, besmeurd door de inkt uit een omgevallen inktpotje. "Frankrijk is gekneusd" is de kop die eronder staat.

Les Echos opent met "Het gezicht van barbaarsheid" en heeft daarnaast de laatste tekening van een van de gedode cartoonisten gepubliceerd. Het is een tekening van een jihadist die op de tekst "Vandaag geen aanslag in Frankrijk" reageert met "We hebben nog tot het einde van januari".

La Tribune heeft de voorpagina gevuld met negen voorpagina's van Charlie Hebdo waarop de draak wordt gestoken met religie. De kop: "Hier stierven zij voor". Dagblad Libération voert net als De Tijd een zwarte voorpagina met daarop alleen de tekst "Wij zijn allemaal Charlie". "Het is een aanslag op de vrijheid", beweert l'Humanité. Ook de krant Le Figaro voert die kop.

Engelse tabloids

De Engelse tabloids zoeken het traditiegetrouw vooral in grote koppen. "NON!", kopt The Sun, "BARBARIC", vindt The Daily Mirror, "Massacre" koppen Metro en The Daily Star. Andere kranten spreken van een "War on Freedom" (The Telegraph), een "Attack on freedom" (The Times), terwijl The National het sentiment van iedereen verwoordt in: "The world stands with France".

cult