Verenigde Staten

Mag Trump nucleaire macht in handen hebben? Hoorzitting in Amerikaans Congres aan de gang

2 Republikeins senator Bob Corker zit de Commissie voor. Hij beschuldigde Trump er vorige maand van de VS "op een pad naar Wereldoorlog III" te leiden. © AFP

Voor het eerst in meer dan veertig jaar onderzoekt het Amerikaanse Congres de bevoegdheid van de president om een nucleaire aanval te lanceren. "We maken ons zorgen omdat de president zo onstabiel is, en zijn besluitvorming zo wereldvreemd", zegt Democratisch senator Chris Murphy.

2 Amerikaans president Donald Trump. © REUTERS

Vandaag is in de Senaat de openbare hoorzitting met de naam 'Authority to order the use of nuclear weapons' van start gegaan. Een dergelijke publieke discussie over het uiterst geheime proces van de lancering van een nucleaire aanval is hoogst ongebruikelijk. De laatste keer dat het Amerikaanse Congres deze kwestie besprak, was tijdens een vier dagen durende hoorzitting in maart 1976.

"We maken ons zorgen omdat de president zo onstabiel en ontvlambaar is, en zijn besluitvorming zo wereldvreemd", legt Democratisch senator Chris Murphy de reden voor de hoorzitting uit. "Hij zou zomaar een nucleaire aanval kunnen bevelen die helemaal niet in lijn is met de Amerikaanse veiligheidsbelangen."

'Nuclear football'

Donald Trump dreigde in augustus met "vuur en woede zoals de wereld nooit gezien heeft" indien Noord-Korea zijn nucleaire programma blijft uitbreiden en testen. 

Share

Voor de inzet van conventionele militaire krachten heeft Trump de goedkeuring van het Congres nodig, maar de nucleaire macht ligt enkel en alleen in zijn handen

De Amerikaanse president heeft, als opperbevelhebber van het leger, als enige de autoriteit om een dergelijke aanval te lanceren. Het enige dat hij moet doen, is enkele codes ingeven op een toestel dat de 'nuclear football' genoemd wordt en dat overal met de president meereist. Voor de inzet van conventionele militaire krachten heeft Trump de goedkeuring van het Congres nodig, maar de nucleaire macht ligt enkel en alleen in zijn handen.

De hoorzitting in de Senaatscommissie Foreign Relations onderzoekt deze nucleaire commando- en controlestructuur, die sinds het begin van het nucleaire tijdperk van kracht is en voor alle Amerikaanse presidenten geldt. 

De senatoren willen onder andere weten wat er zou gebeuren als de president effectief een nucleaire aanval beveelt. Robert Kehler, gewezen bevelhebber van de commandogroep Strategic Command, zei tijdens de hoorzitting dat hij in zijn voormalige rol het bevel opgevolgd zou hebben, als het wettelijk was. Als hij daaraan twijfelde, zou hij zijn adviseurs geraadpleegd hebben en, onder bepaalde omstandigheden, het bevel naast zich neergelegd hebben.

"Wat gebeurt er dan?", wou Republikeins senator Ron Johnson weten, waarop Kehler moest toegeven dat hij dat niet wist.

Tegenstand

De hoorzitting wordt van nabij opgevolgd. Niet enkel wegens de ernst van het onderwerp, maar ook omdat in de commissie heel wat critici van Donald Trump zetelen, ook uit zijn eigen partij.

De Republikeinse voorzitter van de Senaatscommissie, Bob Corker, ging vorige maand nog met Trump in de clinch op Twitter. Hij beschuldigde de Amerikaanse president ervan de VS "op een pad naar Wereldoorlog III" te leiden en vergeleek het Witte Huis met "een volwassen kinderopvang".

Een andere senator in de commissie, de Democraat Edward Markey, diende een wetsvoorstel in om de nucleaire macht van de president te beperken. Trump zou dan een oorlogsverklaring van het congres nodig hebben alvorens een nucleaire aanval te kunnen lanceren. De maatregel krijgt echter geen Republikeinse steun.