Uit ons archief

Emmanuel Macron is jong en onervaren, maar opeens ook de man die Le Pen moet stoppen

Nieuwkomer Emmanuel Macron verrast vriend en vijand in Franse verkiezingscampagne

Hij kwam uit het niets, nu lijkt de jonge, opgeruimde en altijd optimistische onafhankelijke kandidaat dé kanshebber in Frankrijk. Macron wekt de geest van De Gaulle tot leven. 

*Deze analyse publiceerden we in februari. Naar aanleiding van resultaten van de eerste ronde van de Franse presidentsverkiezingen hebben we het stuk voor u uit ons archief gehaald*

Het lijkt alsof een rockster optreedt in het Palais des Sports. Achtduizend mensen in een afgeladen zaal, vier- tot achtduizend mensen die buiten naar een groot videoscherm kijken. Emmanuel Macron, de nieuwe politieke superster, bezoekt Lyon in zijn race naar het Elysée.

In april 2016 begon hij zijn beweging En Marche!, in augustus trad hij af als minister van Economische Zaken. Zijn tegenstanders noemden hem een 'luchtbel' die snel zou worden doorgeprikt. Ze konden zich niet voorstellen dat hij ver zou komen, zonder steun van de grote gevestigde partijen. Maar de luchtbel stijgt almaar hoger. De Franse kiezers zijn de oude partijen zat, en de politieke dinosaurussen die verweven zijn met een systeem dat de laatste twintig jaar niets dan economische stagnatie heeft gebracht.

Share

Is de pas 39-jarige Macron op zijn taak berekend? Briljant is hij zeker

In de laatste opiniepeiling gaat Marine Le Pen met 25 procent op kop in de eerste ronde. De onafhankelijke nieuwkomer Macron is tweede met 20,5 procent, de Republikein Fillon scoort 18,5 procent, de socialist Hamon 16,5 procent. In de tweede ronde zou Macron Le Pen ruim verslaan, met 66 tegen 34 procent.

Opeens is Emmanuel Macron de man die Marine Le Pen moet tegenhouden, nu de gedoodverfde favoriet Fillon verstrikt is geraakt in 'Penelope-gate'. De inzet is niet gering. Na de brexit zou een zege van Le Pen het einde van de Europese Unie kunnen betekenen.

"We leven op een historisch moment", zegt Emmanuel Macron in Lyon. "Onze verantwoordelijkheid is zwaar." Hij oogt presidentieel, in zijn scherp gesneden blauwe pak. Is de pas 39-jarige Macron op zijn taak berekend? Briljant is hij zeker. Filosoof, afgestudeerd aan de Ecole Nationale d'Administration, de postdoctorale eliteschool voor hoge ambtenaren. Hij was bankier bij zakenbank De Rothschild, adviseur en minister van president Hollande. Vast element in elk verhaal over Macron: hij is getrouwd met de 20 jaar oudere Brigitte Trogneux, zijn vroegere lerares die het toneelstuk regisseerde waarin scholier Macron de hoofdrol speelde. De verbintenis versterkt zijn imago van de kandidaat die zijn eigen parcours volgt, wars van alle conventies.

Niet alles is dreiging

Emmanuel Macron is een links-liberaal. Hij wil Frankrijk de 21ste eeuw invoeren, zegt hij zelf. Frankrijk is een bang land, waar burgers zich vastklampen aan hun verworven rechten en elke verandering met een staking lijkt te worden begroet. "Ik bind de strijd aan met de mensen die overal een dreiging in zien. Natuurlijk verdwijnen er banen door de globalisering. De gaslantaarnaanstekers en de koetsiers zijn ook verdwenen."

Het is een illusie dat Frankrijk zich kan terugtrekken achter een sociaal-economische Maginotlinie, zegt hij. Daarom is het beter een sociaal model voor een nieuwe tijd te ontwerpen. Levenslang leren, zodat werknemers zich kunnen omscholen als ze hun baan verliezen. Een universele werkloosheidsverzekering, ook voor ondernemers en freelancers.

Man die Fransen verenigt

Ook op het gevoelige thema van islam, immigratie en identiteit verkondigt Macron een positieve boodschap. Natuurlijk moet er hard worden opgetreden tegen het terrorisme en de radicale islam, of tegen de mensen die een vrouw de toegang tot het café weigeren. Maar hij wil integratie vooral bevorderen door jongeren "afkomstig uit de immigratie" meer economische kansen te geven. "Macron is de enige kandidaat die niet uit de hoogte over ons praat", zegt Yassine Bnou Marzouk (22), een bebaarde student uit Metz die zich "moslim, Marokkaan, Fransman en Europeaan" noemt. "Hij begrijpt de jongeren uit de quartiers. Zij willen slagen, ondernemen."

In het programma van Macron komen grenzen voor, maar het zijn de Europese buitengrenzen. Veel aanhangers hebben Europese vlaggen meegenomen. "Europa, Europa, Europa", scanderen ze, in een uitbundig vertoon van eurofilie dat je niet vaak meer tegenkomt.

Share

'Macron is de enige kandidaat die niet uit de hoogte over ons praat. Hij begrijpt de jongeren uit de quartiers. Zij willen slagen, ondernemen'

Student Yassine Bnou Marzouk (22)

Macron noemt zichzelf "niet links en niet rechts". De kloof tussen links en rechts is achterhaald, zegt hij. Er is nog maar één tegenstelling die ertoe doet: die tussen progressieven en conservatieven, tussen openheid en geslotenheid. Hij memoreert Charles de Gaulle, de man die in de oorlog het verzet tegen de Duitsers leidde. "Hij werd geholpen door communisten, christenen, vrijmetselaars, conservatieven. Ze hadden een gezamenlijk project: la France."

Christophe Charles, burgemeester van het dorpje Luzinay, heeft nog campagne gevoerd voor de rechtse kandidaat Jacques Chirac. Tegenwoordig is hij vooral pragmatisch. In zijn gemeente hebben rechts en links een gezamenlijk plan opgesteld om het dorp te verbeteren. Op nationaal niveau kan dat ook, zegt hij. "Emmanuel Macron is de Charles de Gaulle van links", zegt hij, "een man die de Fransen verenigt."

Macron slaat een consequent positieve toon aan. Zijn opponenten noemt hij niet één keer bij naam. Hij maakt ze niet met de grond gelijk, maar deelt vooral ironische speldenprikken uit. Als hij een toespeling maakt op de affaire-Penelope Fillon, beginnen zijn aanhangers te fluiten. Macron grijpt in. Fluiten, dat doen we niet bij En Marche! Hij heeft iets zoets, als een koorknaap, het beste jongetje van de klas dat door iedereen wordt geliefd, maar vooral door de ouders van de andere kinderen. Zijn aanhangers vinden zijn positieve houding een verademing, maar zal deze vriendelijke, welwillende jongen zich uiteindelijk kunnen handhaven in een maatschappelijk klimaat van boosheid en bitterheid?

Politiek groentje

Bij een tweede ronde tussen Macron en Le Pen krijgt de Franse kiezer een binaire keuze tussen nationalisme en kosmopolitisme, tussen protectionisme en liberalisme. Bij het brexitreferendum en het duel tussen Trump en Clinton wonnen de nationalisten, alle peilingen logenstraffend.

Share

Macron is een goed debater, maar ook een politiek groentje dat nooit eerder aan verkiezingen deelnam

Le Pen is een ijzersterke, geroutineerde politica. Macron is een goed debater, maar ook een politiek groentje dat nooit eerder aan verkiezingen deelnam. Nu is hij de sympathieke nieuweling, maar hoe zal hij zich houden als hij onder druk komt te staan, fouten gaat maken? Hij heeft nog geen programma en profiteert van een zekere vaagheid. Naarmate hij gedwongen wordt om echte keuzes te maken, kan hij ook weer steun verliezen.

Niettemin is Macron duidelijk favoriet. Het Front National heeft de jongste jaren flinke winst geboekt, maar nog altijd bestaat een diep geworteld wantrouwen tegen de familie Le Pen.

In Lyon is Macron zich bewust van het feit dat hij mogelijk een historische missie zal vervullen, waarin hij de opmars van het Europees populisme zal moeten stoppen. "Vive la République, vive la France", besluit hij zijn toespraak. De Marseillaise wordt ingezet. Macron luistert met zijn ogen dicht, de hand op het hart.

Dossier Verkiezingen in Frankrijk
Dossier Verkiezingen in Frankrijk

Emmanuel Macron wordt de nieuwe Franse president. Nu is het met spanning uitkijken naar de parlementsverkiezingen in juni.

Lees alle artikels

nieuws

zine