Italiaans referendum

Hoe Italië probeert te weten te komen wat de kiezer denkt over het referendum

Italië zoekt omwegen wegens verbod op peilingen

Italië stemt zondag over een serie belangrijke grondwetswijzigingen en dus gaat het in de media ginder nergens anders over. Eén probleem: niemand weet wat de kiezer precies denkt, want twee weken voor de stembusgang is het verboden peilingen te publiceren. En dus wordt gezocht naar omweggetjes.

Het 'peilingverbod' stamt uit een tijd waarin het gros van de Italiaanse kranten en televisiezenders in handen waren van politici (lees: Silvio Berlusconi). Een verbod, zo was het idee van de toenmalige linkse regering, moest voorkomen dat zwevende kiezers te veel naar rechts werden gestuurd.

"Het verbod betreft het publiceren van peilingen in het openbaar, niet het uitvoeren ervan", zegt peilingonderzoeker Jonas Dræge van het European Institute in Florence. Dat betekent dat de peilingbureaus allemaal door mogen gaan met hun onderzoeken, maar dat kranten, websites en tv-programma's een boete tot 250.000 euro riskeren bij het publiceren ervan.

Share

'De kardinaal-verkiezing heeft niets te maken met het echte referendum. Maar wie het begrijpt, begrijpt het'

Lorenzo Pregliasc, topman Youtrend.it

Maar in een land waar alleen de eet- en kledingregels echt worden nageleefd, heeft het woord 'verbod' over het algemeen een andere betekenis dan in bijvoorbeeld Noord-Europa, zegt Dræge. Regels worden in Italië eerder als aanwijzing geïnterpreteerd dan als een in steen geschreven gebod - zoals een rood verkeerslicht in het Italiaanse verkeer niet zozeer een rijverbod aangeeft, als wel de aanstaande aanwezigheid van mogelijke tegenliggers.

Hetzelfde geldt voor het peilingverbod. Zo verschenen in de peilingvrije vijftien dagen voor de burgemeestersverkiezingen eerder dit jaar opeens berichten over races op circuits in Rome en Milaan (opvallend verlies voor Renzault, naar premier Renzi). Over het aantal verkochte auto's in Turijn (48.500 van de Mercedes M5S-klasse, naar de Vijfsterrenbeweging), maar ook over paardenraces in het hippodroom van Napels. Zo kwam het paard Magistry twee dagen voor de verkiezingen op 41 seconden binnen, Letteriénne op 22 seconden en Vaillant op 18 seconden. De belangrijkste kandidaten waren op dat moment Luigi De Magistris, Gianni Lettieri en Valeria Valente.

Mazen in de wet

Ook bij dit referendum zijn er websites die de 'electorale black-out' omzeilen via mazen in de wet. Zo schrijft youtrend.it dat er naast het constitutionele referendum zondag nóg een belangrijke verkiezing plaatsvindt: het Oecumenische Concilie van Florence over de wijziging van een aantal grondwetsartikelen van het Vaticaan.

Share

Regels worden in Italië eerder als aanwijzing geïnterpreteerd dan als een in steen geschreven gebod

"In Vaticaanstad gelden gelukkig andere wetten", schrijft de site. En uit die laatste peilingen blijkt dat San NOrberto momenteel de steun heeft van 52 kardinalen en 3 parochies, terwijl San SÌmplicio achterblijft met 47 kardinalen en 7 parochies, "waarbij tien parochies hetzelfde stemrecht hebben als een kardinaal". Overigens zweeft nog een kleine 30 procent van de kardinalen.

Youtrend.it is een verder serieuze website gericht op het analyseren van politieke peilingen. De man achter de site, Lorenzo Pregliasco, runt ook het peilingbureau Quorum. Tegen Italiaanse kranten zei hij dat er een enorme boete staat op het publiceren van echte peilingen, "dus verklaar ik bij dezen officieel dat de kardinaalverkiezing niets te maken heeft met het echte referendum. Maar wie het begrijpt, begrijpt het."

nieuws

cult

zine