Vluchtelingencrisis

Diverse hulporganisaties staken redden van bootmigranten; veiligheid personeel onvoldoende

- Jarl van der Ploeg - Bron: De Volkskrant
4 © REUTERS

Drie van de acht actieve hulporganisaties op de Middellandse Zee stoppen voorlopig met het redden van bootmigranten. Artsen zonder Grenzen, Save the Children en Sea Watch kunnen niet langer voor de veiligheid van hun eigen personeel instaan en houden hun schepen daarom "met diepe wroeging" aan land. Ze noemen de agressieve acties van de Libische kustwacht als belangrijkste reden voor hun beslissing.

4 © REUTERS

Libië verbiedt de hulporganisaties sinds kort om in een straal van 70 mijl van de Libische kust te varen. De reddingsschepen houden zich vooralsnog aan de wettelijke grens van 12 mijl; daar waar internationale wateren beginnen.

Die verwarring zorgde er afgelopen woensdag voor dat een schip van een Spaanse hulporganisatie kortstondig werd beschoten door de Libische kustwacht. Het bleken waarschuwingsschoten, maar de uitleg die de Libiërs er via de boordradio bij gaven, was duidelijk: "Keer niet terug naar onze wateren. De volgende keer nemen we jullie in het vizier."

4 © AP

Libië wil de mensensmokkel richting Europa tegengaan en ziet het reddingswerk van hulporganisaties daarbij als voornaamste sta-in-de-weg. Hulporganisaties voeren momenteel 30 tot 40 procent van alle reddingen uit op de Middellandse Zee. Omdat zij iedereen vervolgens naar Europa brengen, werken zij volgens Libië als een soort magneet op migranten. Ook zouden zij het werk voor smokkelaars beduidend makkelijker maken. Sommige hulporganisaties zouden zelfs direct samenwerken met smokkelaars. 

Libië probeert migranten op haar beurt juist te ontmoedigen een oversteek te maken. Alle bootmigranten die door de eigen kustwacht worden opgepikt, worden daarom direct teruggebracht naar Libië, ongeacht hun afkomst of motieven. Libië krijgt daarbij steun van Italië, dat vorige week de eerste marineschepen naar Tripoli stuurde om te helpen patrouilleren. De Italiaanse regeringspartij, die over een paar maanden de landelijke verkiezingen hoopt te winnen, probeert op die manier de enorme stroom migranten richting Italië af te remmen.

4 © AP
Share

Veel van de kinderen die werden gered, vertelden over fysiek of seksueel misbruik door smokkelaars

De op zee actieve hulporganisaties hekelen de consequenties van die samenwerking, namelijk het weer terugsturen van migranten naar Libië. "Vanuit Libië komen berichten over mensen die worden geslagen, gegeseld en aan bomen gehangen. Veel van de kinderen die werden gered, vertelden over fysiek of seksueel misbruik door smokkelaars, over dwangarbeid of rekrutering door gewapende groepen", aldus de verklaring van Save the Children. 

Ook Amnesty International noemt de Libisch-Italiaanse samenwerking "een schandalige poging om de redding van migranten en vluchtelingen te omzeilen". De situatie in Libië is volgens de organisatie zo abominabel dat het volkomen onverantwoord is vluchtelingen terug te sturen.

Een vorige week gepubliceerd rapport van Oxfam ondersteunt die uitspraken. Na uitgebreide gesprekken met op Sicilië aangekomen migranten bleek dat driekwart van de ondervraagden in Libië te maken kreeg of getuige was van geweld, martelingen, slavenarbeid en moord. 30 van de 31 ondervraagde vrouwen zei seksueel te zijn misbruikt.

In de afgelopen vier jaar hebben ruim 600.000 migranten de oversteek naar Italië gemaakt. Sinds de Libische- en Italiaanse marine hun acties opschroefden, daalde de migratiecijfers voor het eerst in jaren: afgelopen juli kwamen er 11.459 migranten aan, een maand daarvoor waren dat er nog 23.524. De Libische kustwacht zei onlangs in een week tijd elfhonderd bootmigranten te hebben teruggestuurd.

Dossier Vluchtelingen
Dossier Vluchtelingen

Lees alle artikels

nieuws

cult

zine