Vliegtuigongevallen

Dit zijn de 11 grootste luchtvaartmysteries uit de geschiedenis

- AJ - Bron: CNN, AviationCV, The Guardian

Bijna drie jaar nadat vlucht MH370 van Malaysia Airlines spoorloos verdween, wordt de zoektocht naar het wrak stopgezet. De verdwijning van MH370 is echter lang niet het enige mysterie in de luchtvaart. Ook van deze tien vliegtuigen blijft het lot (grotendeels) onopgehelderd.

11 Een muurschildering ter nagedachtenis van de verdwenen vlucht MH370. © AFP

1. Amelia Earhart (1937)

11 Amelia Earhart in 1932. © Photo News

De verdwijning van pilote Amelia Earhart is een van de meest legendarische verdwijningen in de geschiedenis van de luchtvaart. Earhart en haar toestel, een kleine Lockheed Electra, verdwenen spoorloos tijdens een poging de wereld rond te vliegen. Earhart zou daarmee de eerste vrouw zijn geweest die daarin was geslaagd. 

Op 2 juli 1932 verdwenen Earhart en haar navigator Fred Noonan ergens boven de Nukumanu-eilanden. De Amerikaanse regering spendeerde 4 miljoen dollar aan de zoektocht, waarbij een zeeoppervlak van ruim 400.000 vierkante kilometer werd afgespeurd, maar tevergeefs. Er werd tot nog toe geen enkel spoor van Earhart of van haar vliegtuig teruggevonden. 

Er doen heel wat theorieën de ronde over de verdwijning van Earhart. Zo zou ze een noodlanding hebben gemaakt op het eilandje Nikumaroro, een deel van het huidige Kiribati, waar ze later omkwam. Volgens een andere theorie zou ze niet gestorven zijn, maar in alle rust en onder een valse naam in New Jersey leven. Of nog: Earhart zou zijn geland op een van de Marianen, een eilandengroep in de buurt van Japan. Daar zou ze zijn gevangengenomen en geëxecuteerd op verdenking van spionage.

11 Amelia Earhart in 1932. © afp

2. Vlucht 19 (1945)

11 Flight 19, een vlucht van vijf oorlogsvliegtuigen, verdween spoorloos boven de Bermudadriehoek in 1945. © Wikipedia

Op 5 december 1945, na het einde van Wereldoorlog II, stegen vijf bommenwerpers op voor een trainingsvlucht. Boven de beruchte Bermudadriehoek verdwenen alle vijf toestellen, inclusief hun veertien bemanningsleden, spoorloos. De vliegtuigen werden bestuurd door een vlieginstructeur en ervaren piloten. Uit radioberichten van de instructeur bleek dat het kompas van zijn toestel niet goed functioneerde, maar voor het probleem kon worden onderzocht, werd het radiocontact verbroken. 

Het mysterie werd nog groter toen ook het vliegtuig dat werd uitgestuurd om de vijf bommenwerpers te zoeken spoorloos verdween. 

3. Stardust (1947)

Soms wordt een mysterie na decennia toch grotendeels opgehelderd. Dat was in 2000 het geval voor het verdwenen Britse vliegtuig Stardust, dat al sinds 2 augustus 1947 vermist was. Het toestel, met elf mensen aan boord, verdween op weg van Buenos Aires naar Santiago in Chili. Er werd nog een woord in morsecode uitgestuurd, maar tot op heden heeft niemand kunnen achterhalen wat de piloot bedoelde met 'STENDEC'.

Ruim vijftig jaar lang was er van Stardust geen spoor, tot het wrak van het vliegtuig in 2000 werd teruggevonden in een gletsjer in het Andesgebergte. Onderzoek wees uit dat het vliegtuig allicht terechtkwam in de zogenoemde jetstream, een meteorologisch fenomeen van extreme wind op grote hoogte.

4. B-47 Stratojet (1956)

Een van de meest onwaarschijnlijke vermissingen is die van de Amerikaanse bommenwerper met twee kernwapens aan boord die boven de Middellandse Zee verdween. Het toestel met drie bemanningsleden was onderweg van de MacDill Air Force Base in Florida naar de luchtmachtbasis van Ben Guerir in Marokko, maar kwam daar nooit aan. Het wrak werd ondanks een uitgebreide zoekactie nooit teruggevonden.

5. Pan Am vlucht 7 (1957)

Het vliegtuig, bijgenaamd 'Clipper Romance of the Skies', was op weg voor een vlucht rond de wereld toen het tussen San Francisco en Honolulu van de radar verdween. De luxueuze vlucht had 36 passagiers en 8 bemanningsleden aan boord. Na de crash werd de grootste zoekactie sinds de verdwijning van Amelia Earhart op poten gezet. Na vijf dagen werd het wrak gevonden, drijvend op de oceaan. Uit een autopsie van enkele lichamen bleek dat de inzittenden abnormale hoeveelheden koolstofmonoxide in het bloed hadden, maar de exacte omstandigheden van de crash werden nooit achterhaald.

11 Een vliegtuig van Pan Am zoals de verongelukte vlucht 7. © RuthAS/Wikipedia Commons

6. Flying Tiger Line vlucht 739 (1962)

Op 16 maart 1962 verdween een militair vrachtvliegtuig met aan boord 96 soldaten en 11 bemanningsleden tijdens een vlucht boven de Stille Oceaan. Het Amerikaanse leger zette een immense zoekactie op poten, maar zonder resultaat. Vrachtvliegtuigmaatschappij Flying Tiger Line suggereerde zelf dat het toestel gekaapt of gesaboteerd was, maar kon geen bewijzen leveren voor die theorie. Ook voor de ooggetuigenverslagen van enkele zeelui op een Liberiaans schip, die een vuurbol in zee hadden zien storten, werd nooit bewijs gevonden.

11 Hetzelfde model vliegtuig als de Flying Tiger Line Flight 739. © Wikipedia

7. TWA vlucht 800 (1996)

Amper 12 minuten nadat TWA vlucht 800 op 17 juli 1996 was opgestegen vanop de luchthaven van JFK, ontplofte het vliegtuig boven de kust van Long Island, New York. Alle 230 inzittenden kwamen om. Verscheidene ooggetuigen vertelden dat ze iets naar het toestel zagen vliegen vlak voor het ontplofte, waardoor er meteen aan een terroristische aanslag werd gedacht. 

De VS startten het grootste onderzoek in de geschiedenis van de luchtvaart. Vier jaar en miljoenen dollars later concludeerden de onderzoekers dat de explosie was veroorzaakt door een vonk in de centrale brandstoftank. Hoe die vonk was ontstaan en of de ooggetuigen het bij het verkeerde eind hadden, werd nooit opgehelderd.

11 Het wrak van het ontplofte vliegtuig. © AP

8. EgyptAir vlucht 990 (1999)

11 Brokstukken van de verongelukte vlucht 990. © REUTERS

Op 31 oktober 1999 stortte een Boeing 767 van EgyptAir neer in de Atlantische Oceaan, niet ver van het eiland Nantucket voor de kust van de Amerikaanse staat Massachusetts. Het toestel met 217 mensen aan boord was op weg van Los Angeles, via New York, naar Caïro en maakte vlak voor de crash een duik van bijna 6.000 meter op 36 seconden. Even later smakte het toestel in de Oceaan, zonder een noodsignaal uit te sturen. 

Mogelijk was de crash een zelfmoordactie van de piloot of co-piloot. De laatste woorden uit de cockpit die werden opgenomen, waren: "Ik vertrouw op God". De Egyptische autoriteiten hielden het echter op een mechanisch probleem.

9. Helios Airways vlucht 552 (2005)

Een van de akeligste vliegongevallen gebeurde op 14 augustus 2005 op weg van Cyprus naar Griekenland. De bemanning van het toestel reageerde op geen enkel radiobericht. Na 19 vergeefse pogingen om de piloot te contacteren, werden uiteindelijk twee F-16's de lucht in gestuurd om het vliegtuig te onderscheppen. Toen ze naast het toestel vlogen, merkten de F-16-piloten dat de stoel van de piloot van het passagiersvliegtuig leeg was en dat de copiloot roerloos in de cockpit lag. Ook zagen ze zuurstofmaskers bungelen. Iedereen aan boord bleek dood. Het vliegtuig vloog nog twee uur verder op automatische piloot en crashte uiteindelijk tegen een heuvel in Griekenland. 

Uit onderzoek bleek dat de piloten waarschuwingssignalen over een verlies van zuurstof en cabinedruk hadden genegeerd of verkeerd begrepen, waardoor alle 121 inzittenden stikten en bevroren in hun stoel. Een steward met een draagbaar zuurstofmasker zou nog tevergeefs hebben geprobeerd om het vliegtuig te redden.

11 Een brokstuk van de neergestorte Helios Airways-vlucht. © rv

10. Air France vlucht 447 (2009)

Vlucht 447 van Air France van Rio de Janeiro naar Parijs crashte op 1 juni 2009 met 216 passagiers en 12 bemanningsleden aan boord. De Airbus A330-200, een modern en goed uitgerust toestel, kwam boven de Atlantische Oceaan in een onweer terecht en verdween zonder een noodsignaal uit te sturen van de radar. 

De zoekactie naar het wrak werd ernstig bemoeilijkt door de plaats van de crash. De laatst bekende positie van het vliegtuig bevond zich op twee tot vier dagen varen van de dichtstbijzijde havens. Het duurde uiteindelijk bijna twee jaar vooraleer de grootste delen van het wrak, de meerderheid van de lichamen en de zwarte dozen van het vliegtuig werden teruggevonden. 

Na onderzoek van de gegevens concludeerden de Franse autoriteiten dat ijskristallen de meetapparatuur van het toestel hebben verstoord, waardoor de snelheidsmeters niet naar behoren werkten en de automatische piloot werd uitgeschakeld. Die technische problemen leidden in combinatie met een oververmoeide piloot en een reeks foute beslissingen van de co-piloten tot de fatale crash.

11 Op 8 juni 2009 werd de staart van het verongelukte vliegtuig uit zee gevist. © AP

11. Malaysia Airlines vlucht MH370 (2014)

Op 8 maart 2014 verdween het toestel met 239 mensen aan boord, kort na het opstijgen in Kuala Lumpur. Het wrak werd niet gelokaliseerd, wel werden er aan de westelijke kustlijn van de Indische Oceaan een twintigtal wrakstukken gevonden, die waarschijnlijk of zeker van de verdwenen vlucht MH370 zijn.

Vandaag maakten Australië, Maleisië en China bekend dat ze de zoektocht naar het wrak stopzetten

11 Een brokstuk van vlucht MH370 dat werd teruggevonden in Tanzania. © AFP

cult