voorwoord zeno
An Goovaerts

De vrees van Abou Jahjah voor een nieuw Hitler-discours is misschien niet onterecht

2 © Getty Images

An Goovaerts is hoofdredacteur bij De Morgen.

2 An Goovaerts. © Wouter Van Vooren

Vluchtelingen die zich in Denemarken aanmelden, zullen al hun bezittingen moeten afstaan als betaling voor hun verblijf in het land. Correctie, ze mogen 1.340 euro houden. En hun trouwringen ook, wegens de sentimentele waarde. Denemarken wil asielzoekers zo afraden naar het land te komen, en aan hen die de overtocht alsnog maken, duidelijk maken wat de verregaande gevolgen zijn.

"Het meest onbegrepen wetsvoorstel", reageerde de Deense premier Lars Rasmussen van de rechts-liberale Venstre-partij verongelijkt op de kritiek. Hoewel, kritiek. Europa kijkt ernaar en zwijgt. "We zullen dit pas inschatten als de wet is aangenomen en dan een officieel standpunt innemen", zegt vicevoorzitter van de Europese Commissie Frans Timmermans.

Versta: als het te laat is. Want in Denemarken is allang een politieke meerderheid gevonden om het voorstel aan te nemen. Net zoals de grenscontroles in Zweden alweer zijn ingevoerd.

Share

Wil Europa niet in een jaren 30-toestand verzeilen, dan mag het niet tolereren dat in enkele lidstaten die sfeer wordt gecreëerd.

De asielproblematiek zet de zenuwen op scherp. In Duitsland waarschuwt de federale minister van Justitie voor de burgerwachten die gevormd worden en vaak niet vies zijn van rechts-extremistische gedachten en daden. In de Duitse stad Leipzig hebben de afgelopen week extreemrechtse vechtersbazen een klopjacht gehouden op migranten. In Finland patrouilleren neonazi's in dorpen met asielcentra.

Zijn de jaren 30 terug?, vroeg journalist Bart Eeckhout zich donderdag in onze krant af. "Zover zijn we vandaag nog niet als het over asielzoekers of moslims gaat. Maar het maatschappelijke trauma van Keulen maakt veel emoties los", zo luidde de conclusie.

Ook filosoof Maarten Boudry wil in Zeno de parallel met de jaren 30 niet maken. In een dubbelgesprek met activist Dyab Abou Jahjah: "De terugkeer van de jaren 30 is een afgekauwd cliché, dat aan beide kanten van het politieke spectrum te pas en te onpas wordt gebruikt. Volgens de ene is de islam het nieuwe nazisme, volgens de andere is islamofobie het nieuwe fascisme. De jaren 30 zijn terug, maar beide kanten moeten alleen nog overeenkomen wie de nieuwe bruinhemden zijn. Ik vind het allebei onzin."

Diverse Europese landen worden geconfronteerd met asielzoekers die criminele feiten plegen of grensoverschrijdend gedrag vertonen. Laten we duidelijk zijn: dat is onaanvaardbaar, en deze handelingen moeten worden bestraft. Maar de regeringsleiders mogen dat proces niet overlaten aan burgers die geen democratische basis hebben. Wil Europa niet in een jaren 30-toestand verzeilen, dan mag het niet tolereren dat in enkele lidstaten die sfeer wordt gecreëerd.

Want de vrees van Abou Jahjah is misschien niet onterecht: "Het debat zoals dat vandaag wordt gevoerd, schept een intellectueel kader waarin een discours zoals dat van Hitler weer kan aanslaan."

nieuws

zine