Zuidpool

Antarctische expeditie hoopt op Shackleton-scheepswrak als bonus

Endurance uit 1915 zonk vermoedelijk dicht bij onderzoekslocatie Britse wetenschappers

2 Honden kijken toe hoe de HMS Endurance langzaam wegzakt in het ijs in 1915. © Photo12/UIG/Getty Images

Een wetenschappelijke expeditie hoopt de HMS Endurance terug te vinden, het noodlottige schip van de Antarctische ontdekkingsreiziger Sir Ernest Shackleton. Verpletterd door pakijs, zonk de Endurance in 1915 in de Weddellzee bij Antarctica.

De Britse onderzoeker Julian Dowdeswell zal de internationale expeditie, gefinancierd door het Nederlandse The Flotilla Charitable Foundation, leiden. Begin volgend jaar wil Dowdeswell, samen met wetenschappers uit Nieuw-Zeeland en Zuid-Afrika, de Larsen C-ijsplaat onderzoeken. In juli vorig jaar scheurde hier een reusachtige ijsberg – zo'n 5.800 vierkante kilometer groot – af. De expeditie wil nagaan of de ijsplaat helemaal in stukken dreigt te breken. 

Het lokaliseren van het beroemde scheepswrak zou een mooie bonus zijn. Het schip ligt vermoedelijk dicht bij de onderzoekslocatie. "Het zou zonde zijn als we het niet vinden", zegt Dowdeswell tegen de BBC. "In onze studie van Larsen C zullen we autonome onderwatervoertuigen gebruiken. Als we in de buurt komen van de vermoedelijke locatie van de Endurance, dan sturen we ze graag onder het ijs voor onderzoek."

Share

De Endurance-expeditie was de laatste grote expeditie naar Antarctica in de tijd van de vooroorlogse ontdekkingsreizen

"De onderwaterrobotten zijn uitgerust met een type sonar: naar beneden gerichte 'multi-beam echosounders'. Die kunnen de vorm van de zeebodem in kaart brengen." Als de contouren van een wrak zichtbaar worden dan kan de expeditie de camera's meer gericht laten inzoomen. 

'Tegenwerkend' ijs

Makkelijk wordt de tocht niet. Het zee-ijs in de Weddellzee is notoir dik en er navigeren is moeilijk, zoals Shackleton ten koste van zijn eigen schip ondervond. Zelfs met de technologie van vandaag, blijft de regio ontoegankelijk. Eerder dit jaar moesten onderzoekers hun expeditie richting Larsen C staken door 'tegenwerkend' ijs.

2 Ontdekkingsreiziger Ernest Shackleton in 1909. © National Library of Norway

De Endurance-expeditie was de laatste grote expeditie naar Antarctica in de tijd van de vooroorlogse ontdekkingsreizen. Shackleton wou als eerste de oversteek van het continent maken. Dat is niet gelukt. De HMS Endurance kwam vast te zitten in het pakijs en zonk. Shackleton en zijn bemanning staken in reddingssloepen een deel van de Zuidelijke Oceaan over. Op drie overleden bemanningsleden na, werd de expeditie na enkele maanden gered op Elephanteiland, onderdeel van de Zuidelijke Shetlandeilanden.

De expeditie van Dowdeswell hoeft gelukkig niet heel de zeebodem af te speuren. Britse archieven bevatten nog notities van Endurance-schipper Frank Worsley. Met een sextant en chronometer legde hij de positie van het zinkende schip vast. Op 21 november 1915 was dat precies: 68° 39' 30.0" zuid en 52° 26' 30.0" west. 

nieuws

cult

zine