aanslag istanboel

Angst groeit in Istanbul: "Ik ken diverse mensen die zijn vertrokken"

- Rob Vreeken - Bron: de Volkskrant

Antoine Remise maakt de vergelijking met Parijs na de aanslag op de Bataclan, ruim een jaar geleden. De Parijzenaars beschouwden het als een aanval op hun manier van leven en weigerden zich te laten kisten. "Iedereen zei: we hebben nu meer reden dan ooit om naar buiten te gaan, om gewoon op het terras te zitten, dat laten we ons niet afpakken."

2 Een man legt bloemen neer bij nachtclub Reina. © AFP

Het is een houding die zou passen bij Istanbul, waar de 32-jarige Fransman sinds vier jaar woont. Een veerkrachtige stad, volgens hem. Bij vorige aanslagen pikten de inwoners spoedig de draad van het normale leven weer op. Maar inmiddels is de stemming veranderd, zeker na de aanslag van zondag op de nachtclub Reina. Het wordt ze te veel, de Istanbuli's.

"De mensen zijn down, een beetje wanhopig", zegt Remise. "Turkije heeft een moeilijke tijd beleefd, het afgelopen jaar. Vooral Istanbul. Dit is een zware klap. De komende weken zullen de mensen nog vaker thuis blijven. Istanbul zal wel weer terugveren. Maar het zal tijd kosten. Dat is hoe terroristen werken: ze infiltreren de geest van de mensen."

Een "algemeen gevoel van angst", zo omschrijft Tuncay Akgün, hoofdredacteur van het satirisch tijdschrift Leman, de stemming in Turkije. Net als Remise noemt hij Istiklal, de belangrijkste winkelstraat van Istanbul, als graadmeter voor de bedrukte sfeer. Istiklal wordt leger en leger, zegt Akgün. Istiklal bruist niet meer als voorheen, zegt Remise. "Als voorheen een winkel de deuren sloot, ging de volgende dag een andere open. Dat is voorbij."

Manier van leven

De hoofdredacteur kent de psychologische gevolgen van terrorisme van nabij. Leman is het Turkse zusterblad van het Franse Charlie Hebdo. Sinds de moord op de Franse collega's denken de Turkse cartoonisten een keer extra na voor ze een streep op papier zetten. "Niet alleen vanwege de satire, ook omdat wij een bepaalde manier van leven symboliseren."

Hetzelfde geldt voor de Reina, de club waar mooi, jong en welgesteld Istanbul de nacht pleegt te vieren. De stedelijke bovenlaag voelt zich sinds zondag extra bedreigd, zeggen beiden. Akgün: "Wie meer te verliezen heeft, heeft meer te vrezen."

Share

'Wie meer te verliezen heeft, heeft meer te vrezen'

Tuncay Akgün, hoofdredacteur Leman

Fransman Remise kent de wereld, als organisator van feesten en events en als oud-redacteur van uitgaansblad Time Out Istanbul. Voor zijn vak heeft de aanslag van zondag direct gevolg. Bezoekersaantallen lopen terug. "Niet alleen vanwege het gevaar. Men is gewoon niet in de stemming om te feesten. En organisatoren zullen minder snel alle moeite doen voor een evenement dat ze misschien moeten cancellen."

Toch maakt hij een forse kanttekening: het risico moet niet overdreven worden. De kans op een verkeersongeluk is veel groter dan die op een aanslag. "Mensen buiten Turkije krijgen het idee dat je hier niet meer kunt leven. Maar Istanbul is nog altijd een fijne stad om te wonen. Een ongelooflijke stad, met een ongelooflijk cultureel leven. Het is niet allemaal zwart. Het leven in Berlijn ging ook door na de aanslag op de kerstmarkt."

2 Het Ortaköy-district, waar de nachtclub gelegen is. © AFP

Artiesten

De weerslag is onvermijdelijk. Het toerisme naar Turkije zakte vorig jaar met 31 procent, als gevolg van een reeks aanslagen en de mislukte staatsgreep van 15 juli. Remise zou het vooral jammer vinden als buitenlandse artiesten wegblijven. Zoals de Amerikaanse Joan Baez, voormalig protestzangeres, die na de staatsgreep een concert in Izmir schrapte. "Precies op een moment dat we haar het hardst nodig hadden." Gelukkig, zegt hij, blijven anderen wel komen.

Een blik op de concertagenda van Istanbul bevestigt dat. In zaal Babylon staat 13 januari de Oostenrijkse triphopzanger Klaus Waldeck, met in de afterparty de Franse, in Nederland woonachtige dubstep-dj Fytch. Op 20 janauri volgen de Franse bands Kid Francescoli en Camp Claude (elektronische pop). In de Volkswagen Arena treedt 21 januari de Belgische indie-popgroep Oscar and the Wolf op, in zaal Zorlu PSM staat een week later de Britse rockgroep Crippled Black Phoenix. Het is maar een greep.

Share

'Mensen die hier een goede baan hebben, geven niet zomaar alles op'

Antoine Remise (32), inwoner Istanbul

Maar terwijl buitenlanders ondanks alles blijven komen, bespreken Turken uit de hogere maatschappelijke segmenten steeds vaker de mogelijkheid hun land te verlaten. "Vooral mensen die daartoe de middelen hebben", zegt Akgün. "Ze denken erover, praten erover, en sommigen zetten daadwerkelijk de stap. Ik ken diverse mensen die zijn vertrokken."

Remise heeft dezelfde ervaring. "Maar het is niet eenvoudig om een visum voor Europa of de VS te krijgen. En mensen die hier een goede baan hebben, geven niet zomaar alles op." Onveiligheid door terrorisme is daarbij slechts één overweging. De penibele economische situatie is mogelijk nog belangrijker, evenals het repressieve klimaat sinds de couppoging.

VRAAG: Maar u blijft?

"Ik blijf."