Dossier Vluchtelingen

"Europese leiders zijn verantwoordelijk voor recordaantal dode vluchtelingen in Middellandse Zee"

- Bewerkt door: Luc Beernaert - Bron: The Independent
1 Vluchtelingen springen van een houten bootje om gered te worden door een ngo voor de kust van Libië. © AP

Europese landen maken de vluchtelingencrisis alleen maar erger. Europese bewindslieden dwingen mensen immers gevaarlijke routes via mensensmokkelaars te nemen om oorlog en vervolging te ontvluchten. Meer nog: overheden en beleidsmakers ontkennen moedwillig de realiteit zodat ze hun slechtgeïnformeerde positie zouden kunnen behouden. Dat stelt een nieuw rapport van het Medmig Project, een Brits interuniversitair onderzoeksproject. Dit jaar kwamen al bijna 4.000 vluchtelingen om in de Middellandse Zee.

Share

Het probleem is dat er een politieke agenda omtrent migratie is waardoor pragmatischer of efficiënter alternatieven moeten wijken voor de politieke aspiraties van politieke leiders in heel Europa

Professor Heaven Crawley

Het verpletterende rapport, dat The Independent kon inkijken, besluit dat de weigering legale vluchtroutes te openen ervoor heeft gezorgd dat de vraag naar mensensmokkel via steeds gevaarlijker routes is toegenomen.

Kleinere, gevaarlijker boten
Operaties die de bloeiende mensensmokkel probeerden in te dijken hebben het gebruik van kleinere en minder zeewaardige boten bij de oversteek van de Middellandse Zee aangezwengeld. Daarmee droegen die operaties bij aan de dood van nu al bijna 4.000 migranten dit jaar.

Politieke agenda
Professor Heaven Crawley, auteur van het rapport en verbonden aan de universiteit van Coventry, verklaart aan The Independent dat politici moedwillig de realiteit van de crisis ontkennen om hun slechtgeïnformeerde posities binnen overheden te behouden.

"Het probleem is dat er een politieke agenda omtrent migratie is waardoor pragmatischer of efficiënter alternatieven moeten wijken voor de politieke aspiraties van politieke leiders in heel Europa", stelt Crawley.

"Ze hebben zichzelf in een poltieke hoek teruggetrokken waar het moeilijk wordt nog iets anders te doen".

Share

Europese politici en beleidsmakers hebben herhaaldelijk verklaard dat ze 'in oorlog' zijn met de smokkelaars en dat ze 'hun businessmodel willen doorbreken'. Maar ons onderzoek toont aan dat de smokkel net wordt aangedreven door het Europese beleid

Prof Franck Duvell

Volgens Crawley is de weigering van Groot-Brittannië om vluchtelingen op te nemen die al in Europa zijn "vreselijk", nu er naar schatting 60.000 vluchtelingen vastzitten in Griekenland.

"Het enige wat die weigering doet, is de perceptie versterken dat als je een 'echte' vluchteling bent, je in een kamp kan blijven en daar kan blijven tot je gered wordt, en dat zij die tot in Europa belanden gestraft worden".

In handen smokkelaars gejaagd
Het sluiten van grenzen, het verstrengen van de asielregeling en de Europese operaties op de Middellandse Zee hebben de mensensmokkelaars de wind niet uit de zeilen gehaald, wel integendeel.

Volgens het rapport hebben de Europese maatregelen vluchtelingen in de handen van mensensmokkelaars gejaagd. Elke bevraagde vluchteling getuigde voor minstens één deel van de tocht beroep te hebben gedaan op een smokkelaar.

Professor Franck Duvell van het Centrum voor Migratiebeleid aan de universiteit van Oxford: "Europese politici en beleidsmakers hebben herhaaldelijk verklaard dat ze 'in oorlog' zijn met de smokkelaars en dat ze 'hun businessmodel willen doorbreken'. Maar ons onderzoek toont aan dat de smokkel net wordt aangedreven door het Europese beleid".

Enige optie
"Het sluiten van de grenzen heeft de vraag naar en het gebruik van smokkelaars enorm doen toenemen. Smokkelaars zijn immers de enige optie geworden voor mensen die hun land willen verlaten of landen willen binnenkomen waar ze bescherming zouden kunnen krijgen".

Eén op de tien vluchtelingen die in Griekenland werden ondervraagd voor het rapport had vruchteloos gepoogd een legale weg te vinden om de EU binnen te raken en had dan één van de vele risicovolle routes genomen, wat vaak meer kostte dan een wettelijke reis.

Politie omgekocht
Europese politici schilderen die smokkelaars vaak af als onderdelen van een groot crimineel netwerk, maar volgens het Medmig rapport zijn het vaak leden van de lokale gemeenschap of het sociale netwerk van asielzoekers. Hun namen en telefoonnummers gaan van mond tot mond.

Ambtenaren, militairen, politie en grenswachters zijn ook betrokken bij de smokkel, stellen de onderzoekers. Ze citeren tal van getuigenissen van smokkelaars die de politie omkopen in Griekenland, Turkije en andere transitlanden.

Share

Asielzoekers verdrinken, stikken of sterven door het inademen van dieseldampen in overbevolkte boten

Akkoord EU-Turkije
Sinds het omstreden akkoord tussen de Europese Unie en Turkije in maart dit jaar van kracht werd, is het aantal oversteken van de Egeïsche Zee fors afgenomen. Door het akkoord riskeren migranten die op de Griekse eilanden aankomen terug naar Turkije gestuurd te worden. Het akkoord staat echter onder druk door de spanningen tussen de EU en Ankara. "Het is slechts een kwestie van tijd vooraleer de deal uiteenvalt en mensen een andere weg vinden", zegt prof Crawley.

Verdronken, gestikt
Het aantal asielzoekers dat vanuit Noord-Afrika Europa binnenkomt, is niet verminderd, ondanks antismokkelinitiatieven. Dit jaar kwamen al 160.000 migranten en vluchtelingen aan in Italië. Daarmee is het centrale deel van de Middellandse Zee de gevaarlijkste zee-overtocht ter wereld geworden. Asielzoekers verdrinken, stikken of sterven door het inademen van dieseldampen in overbevolkte boten.

Vroeger gebruikten smokkelaar commerciële vaartuigen die waren uitgerust met satelliettelefoons en GPS, of grote vissersboten. Maar om te ontsnappen aan de autoriteiten in Noord-Afrika en de Europese Operatie Sophia worden migranten sinds enkele jaren in rubberboten gezet die niet geschikt zijn voor de overtocht.

Zoals de VN al eerder waarschuwde, stelt het Medmig rapport dat smokkelaars door de verhoogde controles "op zoek gaan naar alternatieve routes of boten 's nachts de zee op sturen wanneer ze niet kunnen gespot maar ook niet kunnen gered worden".

Share

Ik moest in Libië dwangarbeid doen. Vaak zaten we twee, drie, vier dagen zonder voedsel of water. Veel mensen zijn daar gestorven. Je werkt voor ze en als iemand sterft moet je het lijk in een gracht dumpen. Het is onmenselijk

Vluchteling uit Gambia

Verraderlijke zeereizen vormen niet het enige risico voor vluchtelingen. De onderzoekers stellen dat het onvermogen van Europa om vluchtelingen op te vangen of legale routes te voorzien mensen dwingt het ene conflictgebied in te ruilen voor het andere. Dit stelt hen dan weer bloot aan geweldplegingen door zowel mensensmokkelaars als autoriteiten van verschillende landen.

Mishandeld, beschoten, opgesloten
Meer dan driekwart van de geïnterviewden in Italië en Malta verklaarde fysiek mishandeld te zijn, bijna één op drie zag hoe andere migranten gedood werden of omkwamen door ziekte.

Zo werden verhalen opgetekend van grenswachters die migranten neerschieten in Iran, Syrië en Eritrea, verkrachtingen, ontvoeringen en folteringen. Migranten worden voor dood achtergelaten in de woestijn tijdens hun tocht door landen als Algerije en Niger.

Nachtmerrie in Libië
Heel wat vluchtelingen die door Medmig werden ondervraagd, getuigden over de nachtmerrie in Libië. Ze werden gevangen genomen en gefolterd, ofwel voor duizenden dollars losgeld ofwel gedwongen zich te prostitueren of dwangarbeid te verrichten om hun vrijheid terug te winnen.

Een man uit Gambia verklaarde dat hij in Libië negen maanden gevangen zat. "Ik moest er dwangarbeid doen. Vaak zaten we twee, drie, vier dagen zonder voedsel of water. Veel mensen zijn daar gestorven. Je werkt voor ze en als iemand sterft moet je het lijk in een gracht dumpen. Het is onmenselijk".

Libië over land verlaten, is geen optie. Grenswachters en milities schieten op vluchtelingen die het land proberen te ontvluchten. Een Nigeriaanse vrouw getuigde hoe ze zag hoe een grenswachter benzine over een migrant goot en hem in brand stak. "Je raakt niet levend uit Libië, je moet je geld aan iemand geven en hopen dat die persoon je helpt weg te komen. Iedereen zegt dat je per boot moet wegkomen".

Dossier Vluchtelingen
Dossier Vluchtelingen

Lees alle artikels

nieuws

cult