Boeken

Een Antwerpenaar in de kampen van het Derde Rijk

2 29 april 1945: Tobias Schiff (links, met lotgenoot Schloïme Klagsbald naast zich), keert na de bevrijding terug in Antwerpen. © RV

De joodse Antwerpenaar van Poolse afkomst Tobias Schiff verbleef 33 maanden in verschillende Duitse concentratiekampen. Terug op de plaats die ik nooit heb verlaten is een opmerkelijke getuigenis met een waarschuwing die we niet in de wind mogen slaan.

Op 14 januari 1995 keerde Tobias Schiff (1925-1999) voor de tweede keer terug naar Auschwitz. Ook aanwezig was Jean-Luc Dehaene, de toenmalige eerste minister van België. De premier vroeg de oud-gevangene om het Gouden Boek te tekenen. 'Ik ben terug op een plaats die ik nooit heb verlaten', schreef Schiff.

2 © RV

Veertien maanden had hij er samen met zijn vader Moshe opgesloten gezeten. Zijn vader werd bij een selectie op 14 januari 1944 uit zijn barak gehaald en vergast. De exacte naam en datum noemen is van cruciaal belang: het beitelt niet enkel de herinnering in, het legt ook voor altijd vast dat de miljoenen onschuldigen die werden vermoord geen nietszeggend nummer op een dodenlijst waren, geen cijfer van een statistiek, maar mensen met een toekomst, met plannen en verlangens en verwachtingen.