Binnenland

Zet kansarmen samen met slimste kinderen

Sociale mix zorgt voor grotere kans op goede resultaten

1 Archiefbeeld van kinderen op een school in Brussel. ©BELGA

De sociale mix van een school heeft veel meer invloed op de schoolresultaten dan de sociaal-economische status of de origine van leerlingen. Dat blijkt uit een analyse van het meest recente PISA-rapport.

Share

Vijftien procent van de Vlaamse vijftienjarigen beschikt niet over de basisvaardigheden wiskunde. De groep zwakste leerlingen blijft te groot.

Kansarme leerlingen hebben veel meer kans om goede schoolresultaten te behalen als ze op een sterke school zitten, waar ze terechtkomen in klassen met meer goed scorende leerlingen. Dat stelt onderzoeker Dirk Jacobs (ULB). Verrassend, want het gaat dan vaak net om scholen die minder middelen of knowhow hebben om met bijvoorbeeld een taalachterstand om te gaan.

Op vraag van de Koning Boudewijnstichting analyseerde hij het meest recente PISA-rapport uit 2012. Die test van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) is een van de belangrijkste onderzoeken om vaardigheden van leerlingen internationaal te vergelijken. Vlaanderen scoort nog steeds sterk in het topsegment, maar de groep zwakste leerlingen blijft te groot.

"De kloof tussen de sterksten en de zwaksten komt neer op een achterstand van zes à zeven schooljaren." In geen enkel OESO-land is die kloof zo groot.

Sneller corrigeren
De OESO test geen kennis van formules of theorieën, maar gaat na hoe goed jongeren probleemoplossend kunnen denken. Vijftien procent van de Vlaamse vijftienjarigen beschikt niet over de basisvaardigheden wiskunde.

De invloed van de sociale mix op school blijkt daarbij belangrijker dan de sociaal-economische achtergrond van de leerling. Wie op een school zit waar de kansrijke leerlingen in de meerderheid zijn, maakt meer kans om goede resultaten te behalen. Omgekeerd is het effect kleiner.
"De winst voor de kansarmen is groter dan het verlies van de kansrijken", zegt Jacobs. Dat komt omdat leerlingen uit een 'rijker' milieu strikter opgevolgd worden door hun omgeving. "Bij tegenvallende schoolresultaten zullen de ouders sneller ingrijpen en corrigeren", stelt Jacobs.

Juiste diploma's
Bovendien kunnen scholen met voornamelijk geprivilegieerde leerlingen doorgaans een beroep doen op de beste leerkrachten, zo blijkt uit een onderzoek voor de European Research Council (ERC). Dat wordt in ons land ook door Jacobs uitgevoerd.

"Het onderzoek loopt nog, maar de tendenzen zijn zeer duidelijk. Scholen met het 'makkelijkste' publiek hebben de sterkste schoolteams. De leerkrachten beschikken over de juiste diploma's: de wiskundeleerkracht heeft wiskunde gestudeerd.

"Leerkrachten blijven langer op dezelfde school en zijn minder afwezig, waardoor leerlingen een jaar lang les volgen bij dezelfde persoon. Dat heeft een positieve impact." Jacobs stipt aan dat sommige concentratiescholen wel sterke resulaten neerzetten.

De geplande onderwijshervorming kan de kloof tussen sterke en zwakke scholen verkleinen, zegt Jacobs. "Het zou een fatale vergissing zijn om die hervorming niet door te voeren."

Lees meer in De Morgen, ook digitaal beschikbaar. Abonnees lezen de krant gratis digitaal.

nieuws

zine