binnenland

Zeg niet langer B-H-V. Zeg cultureel verdrag

Bert Anciaux geeft een antidotum voor de politieke crisis

Bert Anciaux (VlaamsProgressieven) is Vlaams minister van Cultuur, Jeugd, Sport en Brussel.

De politieke berichtgeving werd de voorbije weken door één onderwerp gegijzeld: de splitsing van Brussel-Halle-Vilvoorde en de daarbij horende strop rond de nek van de premier. De man "van vijf minuten moed", maar wiens conservatief kartel nu al tien maanden potsierlijk en pathetisch "probeert". Een kronkelig pad van goede voornemens, op weg naar de hel. Er is al veel over geschreven. Kan ik er nog iets aan toevoegen? Mijn drijfveer om te reageren is verontwaardiging tegen Vlaams en politiek cynisme. Ik wil me krachtig verzetten tegen een neerwaartse spiraal, waarin de splitsing van B-H-V en vooral het protserige theater daaromtrent een nieuwe vijandelijke context en een hatelijke sfeer creëren. B-H-V lijkt steeds meer het gedroomde alibi om relaties tussen en in gemeenschappen langzaam maar systematisch te laten verzuren. Een verrottingsstrategie door een dossier dat de nieuw toegeschreven betekenis niet verdient.

Heilige koe


Voor mij is B-H-V meer dan ooit een opgeblazen heilige koe, opgefokt tot een symbool buiten elke proportie. Mag ik B-H-V als een strategisch weinig indrukwekkend probleem benoemen? B-H-V beperkt zich immers tot de kiesomschrijving bij de federale verkiezingen. Wat geldt voor de andere provincies, dient ook toegepast voor Vlaams- en Waals-Brabant. Dat is de essentie van het arrest van het Grondwettelijk Hof, want anders zijn de kieskring Leuven en de kieskring Brussel-Halle-Vilvoorde in strijd met het gelijkheidsbeginsel. Voilà, daar gaat het over. Voor die ingreep moet en kan dus ook geen prijs worden betaald. B-H-V gaat namelijk niet over de uitbreiding of de inkrimping van faciliteiten; het is absoluut geen discussie over de grenzen van Brussel. Evenmin staat het gelijk met de opdeling van België. Met een splitsing van B-H-V wordt dus helemaal niets afgedaan aan de rechten van welke Franstalige dan ook. Zij zullen ook nadien op Franstalige kieslijsten kunnen blijven stemmen.

Om al die redenen zal een oplossing van het dossier-B-H-V, een splitsing dus, helemaal niet de grote Vlaamse doorbraak zijn die sommigen ons koppig maar foutief blijven voorhouden.

Het misbruik van B-H-V stoort mij mateloos, uiteraard het perfide spel van de Franstaligen maar evenzeer het borstgeroffel van de zelfuitgeroepen rechtgeaarde flaminganten. Zij hebben gezamenlijk een eenvoudig dossier verprutst en tot een dramatisch opbod herleid. Terwijl de beslissing tot splitsing van Brussel-Halle-Vilvoorde - heel gewoon - een respect voor de taalwetgeving en voor de regio waarin anderstaligen zich kwamen vestigen blijkt, eindigt dit politiek dossier door strategisch wroeten - bijna mollenwerk - tot een ondraaglijk pijnpunt in een debat over België waarin separatisme en onverdraagzaamheid woekeren.

Via een ziekelijke B-H-V-strategie hebben ze in geen tijd de relaties verwoest die nodig zijn om tot een echte en zelfverzekerde, maar ook een juiste staatshervorming te komen. De pragmatische maar toch respectvolle latrelatie tussen Vlaanderen en Wallonië komt steeds meer onder druk. Maar, zonder dat velen zich daar blijkbaar om bekommeren, ook de noodzakelijke en historische band tussen Vlaanderen en Brussel verdwijnt via die strategie zonder gêne in de coulissen. De betrokken tenoren in dit koor zingen vals: ze gebruiken B-H-V in hun lelijke gezang over de splitsing van een land. Hun lied verpest niet alleen de noodzakelijke harmonie tussen de gemeenschappen in dit land, maar vernielt de verhouding tussen Vlaanderen en zijn hoofdstad.

Radicale profilering

We kunnen Brussel niet gemakshalve buiten de discussie laten. Ik ben er zeker van dat er nog Vlamingen samen met mij overtuigd zijn dat de splitsing van B-H-V de band tussen Vlaanderen en Brussel niet mag hypothekeren of besmetten. Het is zeker niet alleen aan de Barten De Wever en Eriken Van Rompuy om de strategie rond B-H-V in te vullen. Zeker niet als daarbij vooral radicale profilering van en in Vlaanderen speelt, ongeacht de consequenties voor Brussel en de Vlaamse aanwezigheid in Brussel.

Ik vraag om de splitsing van Brussel-Halle-Vilvoorde te herleiden tot haar ware proporties: een splitsing die uitgevoerd moet worden, zonder prijs, om dan met een onbezoedelde start de contacten te herstellen en op intensieve wijze verder te ontwikkelen: tussen de Vlaamse Gemeenschap en Brussel, en met de Vlamingen in Brussel die weten hoe belangrijk Vlaanderen voor hen is.

Maar ook de Franse Gemeenschap is een bevoorrechte partner. Brussel-Halle-Vilvoorde is geen splijtzwam van dit land. De reacties van de Franstaligen zijn hier immers te reduceren tot de vrees dat de rechten voor de Franstalige minderheid in Vlaanderen hoe langer hoe meer met de voeten worden getreden. B-H-V heeft daar niets mee te maken en om die vrees te bestrijden bestaan veel betere oplossingen.

De Vlaamse Gemeenschap heeft culturele verdragen afgesloten met de helft van de wereld maar niet met de Franse Gemeenschap. Ik ben al vele jaren pleitbezorger daarvoor. Zo een culturele samenwerking maakt het mogelijk dat de Vlaamse Gemeenschap initiatieven neemt in Wallonië. En andersom: via dit akkoord kan ook de Franse Gemeenschap culturele activiteiten ondersteunen en organiseren binnen de Vlaamse Gemeenschap. Steeds met elkaars medeweten en goedkeuring.

Openheid versus zelfvoldaanheid

We zijn met 6 miljoen Vlamingen tegenover 3,5 miljoen Franstaligen. Toch blijft Vlaanderen nog steeds denken vanuit een underdogpositie. We moeten dringend weg van het 'kaakslagfantoom': geen zelfvoldaanheid maar wel grote edelmoedigheid en openheid tegenover élke culturele gemeenschap binnen de Vlaamse Gemeenschap maakt van de Vlaamse Gemeenschap steeds meer een toekomstgerichte samenleving. Dat betekent natuurlijk ook meer waardering voor de Franstalige cultuur binnen Vlaanderen, wat sterk zou bijdragen tot internationaal aanvaard respect en erkenning.

De Franstaligen doen er dan ook verstandig aan om niet langer mee te spelen in het pure partijpolitieke machtsspel en om hun buitenproportionele eisen als prijs voor de splitsing van B-H-V te laten vallen. In ruil kunnen we een open samenwerkingsakkoord maken dat ook correcte ruimte geeft voor culturele projecten vanuit de Franse Gemeenschap in Vlaanderen en vanuit de Vlaamse Gemeenschap binnen Wallonië. Het kan een boeiende vermenging zijn van het ius soli en het ius sanguinis. Het beste van de twee werelden. Vanuit wederzijds respect en samenwerking kan een open piste gevonden worden om de angst en agressie rond B-H-V te doen verdwijnen.

Statement

Ik reik de hand aan die Franstaligen die echt geven om solidariteit én culturele identiteit en diversiteit. Dan kan de splitsing van Brussel-Halle-Vilvoorde in plaats van een overroepen cactus een mooi samenwerkingsmodel worden. Als absolute meerderheid in dit land zou dat ten aanzien van de minderheden binnen België én de hele internationale gemeenschap een mooi statement zijn.

Als flaminganten hebben we met velen respect afgedwongen voor onze Vlaamse eigenheid. Meer Vlaanderen om een open Vlaanderen te bereiken. Een Vlaanderen dat samenwerkt met zijn buren. Een divers en interculturele Vlaamse Gemeenschap. Een gesloten Vlaanderen is gedoemd te verschrompelen. Daar hebben we nooit voor gevochten.

nieuws

cult

zine