binnenland

Rekenhof stelt zich vragen bij Vlaamse begroting

1 Vlaams minister-president Geert Bourgeois. © Photo News

Het Rekenhof plaatst een aantal kritische kanttekeningen bij de Vlaamse begroting. Het blijft bijvoorbeeld vragen hebben bij de manier waarop de Vlaamse regering het Oosterweel-project in rekening brengt, zeker nu blijkt dat naast de bouwkosten ook voor 100 miljoen euro aan adviseurskosten uit de begrotingsdoelstelling worden gehouden. Over de plannen met energieheffing is het Rekenhof grotendeels positief, al blijven er ook daar vragen. 

De regering-Bourgeois kondigde eind september trots aan dat ze voor 2018 een structureel gezonde boekhouding kon voorleggen. Ondanks het nominale tekort van 1,2 miljard euro - grotendeels toe te schrijven aan de eenmalige afrekening van de financieringswet - zat de begroting volgens de Vlaamse regering op koers. Bovendien had de regering een oplossing gevonden voor de energieheffing, ook bekend als de 'Turteltaks'.

Oosterweel

Het Rekenhof heeft de Vlaamse begroting grondig onder de loep genomen en formuleert een aantal bedenkingen. Zo blijft het Rekenhof kritisch voor de manier waarop de regering-Bourgeois omspringt met het Oosterweel-project. De regering besliste eerder al de bouwkosten van het project uit de begrotingsdoelstelling te houden. Voor 2018 gaat het nog om een bedrag van 76 miljoen euro, maar de komende jaren loopt dat op tot 600 miljoen euro en meer. De regering schermt daarbij altijd met het achterliggende terugverdienmodel, de omvang en het strategische belang van het project. 

Volgens het Rekenhof blijft het onzeker of Europa die aanpak zal goedkeuren. Bovendien merkt het Rekenhof op dat de regering altijd heeft gezegd dat het enkel de bouwkosten uit de begrotingsdoelstelling zou houden. "Maar uit de bijgevoegde tabel blijkt ook dat de adviseurskosten ten bedrage van 100,6 miljoen euro buiten de doelstelling gehouden worden", stelt het Rekenhof-rapport.

Share

Het Rekenhof bevestigt wat wij al langer zeggen. Op het vlak van hernieuwbare energie en de energieheffing is er een gat in de berekeningen van Tommelein

Björn Rzoska (Groen)

Om Oosterweel af te schilderen als een "productieve strategische investering" baseert de Vlaamse regering zich trouwens op een maatschappelijke kostenbatenalayse (mkba) uit 2014. Die mkba, waarin sprake is van een maatschappelijke baten van 14,2 miljard euro, is intussen echter "achterhaald" (denk aan de bijgestuurde plannen in het Toekomstverbond, red.), stipt het Rekenhof aan. Een nieuwe kostenraming is er nog niet.

Over de manier waarop de regering het probleem van de energieheffing heeft aangepakt, lijkt het Rekenhof grotendeels tevreden. "De aangekondigde maatregelen en de vernieuwde energieheffing lijken op middellange termijn het certificatenoverschot te reduceren en bij te dragen aan het beleid inzake hernieuwbare energie", luidt het. Als de verhoogde quotumplicht en de opkoopoperaties kunnen worden doorgevoerd zoals voorzien, zal de markt van groene stroomcertificaten in 2021 een ideale marktwerking bereiken. Het Energiefonds zou in dat jaar tot een overschot van 117 miljoen euro komen.

Kloof van 1.400 GWh

Toch heeft het Rekenhof ook enkele bedenkingen. Zo blijft er ook met alle wind-, zonne en warmteplannen een kloof van 1.400 GWh om in 2020 de doelstellingen rond hernieuwbare energie te halen. Het Rekenhof vraagt zich daarbij af of er voldoende middelen voorzien zijn om in dat geval hernieuwbare energie aan te kopen in het buitenland. Volgens het antwoord van energieminister Bart Tommelein in het rapport zal dat afhangen van de prijs op het moment van de aankoop, maar zijn er "in principe voldoende middelen beschikbaar". 

Het Rekenhof heeft verder nog een reeks punctuele opmerkingen. Een van de meest opvallende is de verwijzing naar de investeringen in het Verkeersveiligheidsfonds. In de Septemberverklaring legde minister-president Geert Bourgeois nog de link tussen de Vlaamse investeringen in dat fonds en de daling van het aantal verkeersslachtoffers. 

"De begrotingsuitvoering van de voorbije jaren toont echter dat de kredieten van het Verkeersveiligheidsfonds slechts in beperkte mate werden aangewend, waardoor het verband met de daling van het aantal verkeersdoden in vraag kan gesteld worden", luidt het.

"Ballonnetjes van de regering-Bourgeois"

Volgens Groen-fractieleider Björn Rzoska doorprikt het Rekenhof in zijn rapport "een aantal ballonnetjes" van de regering-Bourgeois. "Het Rekenhof bevestigt wat wij al langer zeggen. Op het vlak van hernieuwbare energie en de energieheffing is er een gat in de berekeningen van Tommelein. Dat bevestigt het Rekenhof ook. Het Rekenhof blijft ook kritisch voor de manier waarop de regering omgaat met de Oosterweelverbinding. Voorts blijkt dat de regering zijn buffers langs alle kanten zit op te eten en dat men steeds meer kosten buiten de begroting houdt."

Oppositiepartij sp.a roept de regering-Bourgeois op te stoppen met "mist te spuien" over de begroting. Fractieleider Joris Vandenbroucke in reactie op het Rekenhof-rapport: "Het Rekenhof zegt voor het derde jaar op rij dat de Vlaamse regering pronkt met een begrotingsevenwicht dat er geen is. Bij drie van de vier uitgaven die de Vlaamse regering buiten haar saldoberekening houdt (Oosterweel, ziekenhuisfinanciering en overname schuld gemeenten) plaatst het Rekenhof vraagtekens". Volgens sp.a blijft de regering-Bourgeois "doof" voor die opmerking. Vandenbroucke roept de Vlaamse regering op "eerlijk te zijn tegen de Vlamingen". "Als de begroting in het rood moet wegens noodzakelijke investeringen, leg dat dan uit in plaats van mist te spuiten met een zelf verzonnen definitie van wat een begrotingsevenwicht is. Stop met uzelf en de Vlamingen iets wijs te maken."

Share

We willen dit project, dat broodnodig is voor de Vlamingen, zo snel mogelijk realiseren. Maar we gaan daarvoor niet ergens anders besparen"

Matthias Diependale (N-VA)

N-VA: "Niet elders besparen voor Oosterweel"

N-VA-fractieleider Matthias Diependale begrijpt niet waarom het Rekenhof blijft aandringen om elementen van de Oosterweelverbinding toch op te nemen in de begrotingsdoelstellingen. "Dan moeten we ergens anders besparen, en dat willen we niet doen", zegt hij. "We willen dit project, dat broodnodig is voor de Vlamingen en de mobiele en logistieke toekomst van Vlaanderen, zo snel mogelijk realiseren. Maar we gaan daarvoor niet ergens anders besparen en investeringen in het welzijn, het onderwijs, enzovoort, van de Vlaming terugschroeven."

"Het rapport van het Rekenhof bevestigt andermaal dat de regering-Bourgeois woord houdt en een sterk begrotingsbeleid voert", concludeert de N-VA'er. "Het Rekenhof bevestigde uitdrukkelijk dat sinds 2016 de Vlaamse begroting structureel in evenwicht is. Dat terwijl we ook stevig investeren in de welvaart van Vlaanderen. De opmerkingen die het hof maakt zijn vooral van technische aard."

nieuws

zine