Zaak-De Gelder

Kroongetuigen vs Kim De Gelder: "Preventieve censuur kan niet"

Familie van Kim De Gelder wil geen reconstructie op tv

1 Kroongetuigen reconstrueerde het bloedbad dat Kim De Gelder aanrichtte in een kinderdagverblijf. ©BELGA

Mag het VTM-programma Kroongetuigen een reconstructie van de zaak-Kim De Gelder uitzenden? De familie van De Gelder verzet zich omdat ze niet willen dat alles opnieuw opgerakeld wordt. Juridisch hebben ze geen poot om op te staan, zegt professor mediarecht Koen Lemmens.

Zeven jaar geleden richtte Kim De Gelder een bloedbad aan in een kinderdagverblijf in Dendermonde. Tijd om de zaak te laten rusten, vindt de familie van De Gelder. “Op vraag van de ouders heb ik een brief geschreven aan VTM om af te zien van de uitzending”, zegt advocaat Jaak Haentjens in De Standaard. “Zij zijn geschokt dat alles opnieuw wordt opgerakeld.” Ze voeren ook aan de uitzending gevolgen zal hebben voor de integratie van Kim De Gelder in de gevangenis.

VTM liet al weten dat zij de aflevering gewoon zal uitzenden. "Als ze de aflevering zien, zullen de ouders begrijpen dat we hen met veel respect hebben behandeld’, zegt programmameker Jeroen Wils.  De datum van uitzending is nog niet bekend. Het is ook nog onduidelijk of de familie van Kim De Gelder nu verdere stappen zal zetten. Advocaat Haentjes was niet bereikbaar voor meer uitleg.

Preventieve censuur

Maar als ze naar de rechter stappen, maken ze geen schijn van een kans, zegt Koen Lemmens, professor mediarecht aan de KULeuven en persrecht aan de VUB. “Ik begrijp het menselijkerwijs wel wat ze doen, maar dit gaat over preventieve censuur. En dat kan niet.” De Belgische grondwet verbiedt vooraf ingrijpen, al was er lange tijd discussie of dat censuurverbod ook gold voor tv-programma's.

Share

"Preventieve censuur kan niet"

Professor mediarecht Koen Lemmens

Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) beslechtte de discussie begin 2011 in een zaak die was aangespannen door de RTBF. Die omroep mocht in 2001 een aflevering van Au nom de la loi over medische blunders niet uitzenden na een klacht van een arts. De RTBF trok naar Straatsburg en trok uiteindelijk aan het langste eind. Volgens het EHRM mag je in uitzonderlijke gevallen preventief ingrijpen, maar dan moet er een duidelijke wet zijn die dat voorziet, een legitiem doel zijn en moet het proportioneel zijn. “Het EHRM heeft toen bepaald dat het Belgische rechtskader niet voldoet aan de voorwaarden om preventief ingrijpen in tv-programma's toe te laten.”

Einde discussie, lijkt het, want de uitspraak van het EHRM is duidelijk. Alleen kreeg Koppen eind 2015 nog een uitzendverbod aan zijn been. “Er was toen bij alle collega's unanimiteit dat dat uitzendverbod niet kon,” zegt Lemmens. In tweede instantie kreeg de VRT wel gelijk van de rechter en mocht het de Koppen-aflevering met een weekje vertraging toch uitzenden.

De kans dat de familie van Kim De Gelder gelijk zou krijgen als ze naar de rechter stappen, is dus heel klein. Achteraf kunnen ze wel een schadevergoeding vragen bij de burgerlijke rechtbank door zich te beroepen op het recht om vergeten te worden. Maar ook dat ligt heel moeilijk, zegt professor Koen Lemmens. “Wat als de ouders van de slachtoffer zeggen dat deze zaak niet mag vergeten worden en dat er aandacht voor moet zijn?”

Ontspoord

Het is niet de eerste keer dat Kroongetuigen op deze manier in het nieuws komt. Enkele jaren geleden probeerde Freddy Horion ook al een aflevering over hem tegen te houden, maar hij beet toen ook in het zand.

Om opnieuw zo'n rechtszaken te voorkomen, maakte VTM nog niet bekend welke reconstructies er dit seizoen in Kroongetuigen aan bod zullen komen. Het was alleen geweten dat de eerste aflevering, die vanavond op het scherm komt, over de zaak- Ronald Janssen. Dat het verzet van de familie van Kim De Gelder dan net bekend raakt op de dag dat Kroongetuigen start is promotioneel gezien alvast mooi meegenomen.

Opvallend: de zaak-Kim De Gelder was vier jaar geleden ook één van de zaken die aan bod zou komen in Ontspoord. Dat was toen wel een fictiereeks, en geen reconstructie. Er werd toen ook geen toestemming gevraagd aan nabestaanden en slachtoffers. Na flink wat kritiek en dreigingen met gerechtelijke stappen van de advocaat van ex-bisschop Roger Vangheluwe besliste VTM toen om de reeks na één aflevering van het scherm te halen.

zine