Onderwijs

Holebivriendelijke school? Alle leerlingen voelen zich beter

- Remy Amkreutz - Bron: Eigen berichtgeving

Een positief klimaat over man-vrouwverhoudingen en holebi's op school? Niet alleen de holebi's zelf, maar alle leerlingen hebben meer kans om zich goed in hun vel te voelen.

Zowel jongens en meisjes als holebi's en hetero's hebben meer kans om zich beter te voelen op een school waar er progressiever wordt gedacht over man-vrouwverhoudingen en holebi's. Dat blijkt uit een onderzoek van sociologen Wendelien Vantieghem (VUB) en Mieke Van Houtte (UGent) dat verschijnt in het vakblad Journal of Homosexuality. In totaal werden 4.987 Vlaamse leerlingen uit het eerste en tweede jaar van het secundair onderwijs bevraagd. 

Share

'Leerlingen van scholen waar heel negatief wordt gedacht monitoren zichzelf constant'

Wendelien Vantieghem, socioloog (VUB)

Vooral in scholen waar meer jongens, kinderen van arbeiders en kinderen van migranten les volgen, heerst een zogeheten heteronormatief klimaat. Zo'n sfeer, waarbij er negatiever wordt gesproken over holebi's, lijkt een sterke impact te hebben op alle leerlingen. Voor alle duidelijkheid: het gaat om sterke effecten. Een direct causaal verband kan moeilijk worden aangetoond.

"Ook op scholen met veel jongens of kinderen uit sociaal-economisch zwakkere gezinnen gaat iedereen zich beter voelen als er positief wordt omgegaan met gender en holebi's", zegt Vantieghem. "De sleutel zit in de sociale relaties. We moeten het nog verder uitpluizen, maar leerlingen van scholen waar heel negatief over holebi's wordt gedacht, monitoren zichzelf constant. Omdat ze het risico lopen erop te worden aangesproken, kijken ze continu of ze niet afwijken van de norm of opvallen. Als die heteroseksuele norm wordt losgelaten, kan iedereen zich ontspannen."

Kwetsbaar

Share

'Het is niet gemakkelijk om de sfeer op school te veranderen, omdat ook ouders daar invloed op hebben'

Pedro De Bruyckere, pedagoog (Arteveldehogeschool/Universiteit Leiden)

In mei werd uit een peiling van Çavaria al duidelijk dat ongeveer 41 procent van de lgbt-leerlingen zich onveilig voelt op school. Bovendien reageert de helft van de ondervraagde leerkrachten niet of nauwelijks als er in de klas negatief over holebi's wordt gesproken, vaak omdat zij het moeilijk vinden om erover te praten. Voor de leerkrachten is daarom, zo geeft Vantieghem aan, een cruciale rol weggelegd. Vooral hun band met de leerlingen is belangrijk. In meer heteronormatieve scholen is die kwetsbaarder, wat een effect heeft op het welbevinden. Leerlingen hebben er vaker het gevoel niet fair te worden behandeld. Ook dat kan een impact hebben op hun geluksgevoel.

"Het is moeilijk om een oorzakelijk verband aan te tonen, maar het toont wel opnieuw aan dat het voor alle leerlingen de moeite waard is om te zorgen voor een positief schoolklimaat", zegt pedagoog Pedro De Bruyckere (Arteveldehogeschool/Universiteit Leiden), die zelf niet betrokken is bij het onderzoek. "Alleen al daarom is dit waardevol. Tegelijk moeten we beseffen dat het niet gemakkelijk is om de sfeer op school te veranderen, omdat de buitenwereld daarin ook een rol speelt. Zo hebben de overtuigingen van de ouders daar ook invloed op."

Share

'Een paar keer per jaar de regenboogvlag uithangen is een begin'

Wendelien Vantieghem, socioloog (VUB)

Minister van Onderwijs Hilde Crevits (CD&V) gaf eerder al aan dat er in de hervormde lerarenopleiding meer aandacht zal worden besteed aan diversiteit in brede zin. Maar daar mag het volgens Vantieghem niet bij blijven. "Het is een werk van lange adem, maar je kunt als school ook zelf actie ondernemen. Een symbolische daad, zoals een paar keer per jaar de regenboogvlag uithangen, is een begin. Ervoor zorgen dat alle leerkrachten aanspreekbaar zijn, in de les voorbeelden aanhalen die gericht zijn op holebi's en het invoeren van een nultolerantie voor homofoob gedrag zijn waardevolle volgende stappen."

cult

zine