binnenland

Gemeentefusies zijn geen wondermiddel, dat bewijst de geschiedenis

1 Vlaams minister van Binnenlands Bestuur Geert Bourgeois (N-VA). © PHOTO_NEWS

Gemeentefusies blijken niet altijd een succes. "Die van 1976 stond volledig in het teken van het behoud van het politieke status quo. Vooral CVP en PS hebben daarvan geprofiteerd", zegt professor gemeentepolitiek Johan Ackaert.

Share

Verwacht niet dat fusies in vijf jaar verteerd raken. De overgangskosten zijn enorm

Johan Ackaert (UHasselt), professor gemeentepolitiek

"Verwacht geen fantastische besparingen", zegt Ackaert (UHasselt) over een mogelijke gemeentefusie. "Na de vorige fusie, die op 1 januari 1977 in werking trad, heb ik het uitgavenpatroon van de gemeenten onder de loep genomen. In de samengevoegde gemeenten waren de uitgaven sterker gestegen."

Valkuilen
Ackaert beschouwt de schaalvergroting als een succes, maar waarschuwt voor de valkuilen. "Zonder de fusie was het ondenkbaar dat elke gemeente vandaag een bibliotheek en OCMW zou hebben. Alleen vergt een samensmelting een hele organisatorische aanpassing. Verwacht niet dat die in vier of vijf jaar verteerd raakt. De overgangskosten zijn enorm."

Wie fusioneert met wie? Dat is volgens de professor een cruciale vraag. "In 1976 heeft men dat heel lichtzinnig aangepakt. De fusie stond volledig in het teken van het behoud van de politieke status quo. In Vlaanderen profiteerde vooral CD&V, in Wallonië PS. Hun macht werd geconsolideerd."

Bestuurskracht
Bij de samensmelting werd echter geen rekening gehouden met het sociaal-demografische profiel of de bestuurskracht van de gemeenten. "Sommige fusies waren nogal arbitrair. Waarom moest Heverlee bijvoorbeeld wel bij Leuven, maar Oud-Heverlee niet? Er zijn in die periode heel wat politieke carrières gekraakt."

Toch staat de tijdsgeest aan de kant van een nieuwe fusionering. Kiezers zijn minder honkvast geworden, waardoor electorale overwegingen minder zwaar zouden doorwegen. Volgens Ackaert is de emotionele band tussen een inwoner en zijn gemeente ook minder sterk dan vroeger.

Bourgeois
Vlaams minister van Binnenlands Bestuur Geert Bourgeois (N-VA) wil niet weten van een verplichte fusie. "Gemeenten moeten zelf kunnen beslissen of ze fusioneren of niet. In ons verkiezingsprogramma hebben we wel opgenomen dat kleinere gemeenten worden verplicht om samen te werken in een aantal domeinen."

nieuws

cult

zine