binnenland
OPINIE

Een advocaat wordt een luxeproduct

Joris Van Cauter is niet te spreken over een asociale maatregel die door een socialistische minister wordt verpakt als "doe de rijken de crisis betalen". Van Cauter is advocaat in Gent.

Politici zijn niet dom. Maar soms vraag je je toch af wat ze eigenlijk wel zijn. Hoe noem je immers iemand die denkt dat hij iedereen om het even wat kan wijsmaken? Naïef misschien, toch als je uitgaat van goede trouw. Bij kwade trouw zijn andere labels denkbaar. In ieder geval zijn politici niet moedig: ze verdraaien de waarheid omdat ze de waarheid niet durven zeggen. En iedere politicus verdraait de waarheid overeenkomstig zijn ideologie. Kern van de zaak blijf dat de burger nooit de bittere waarheid te  horen krijgt.

Een mooi voorbeeld van die retoriek hoorde ik in 'De Ochtend' over de BTW die nu volgens het bereikte  begrotingsakkoord ook voor diensten van advocaten zal gelden. Minister Johan Vande Lanotte verkoopt de maatregel als sociaal: we halen het geld waar het zit en eindelijk moeten die rijke advocaten nu ook eens BTW gaan betalen. Dit is volksverlakkerij van het hoogste niveau. Denkt hij nu werkelijk dat zijn kiezers zo dom zijn?

Natuurlijk betalen advocaten zoals iedere andere burger BTW op alles wat zij aankopen. Meer nog, advocaten kunnen in tegenstelling tot ondernemers geen BTW recupereren voor de investeringen die zij doen. Wie betaalt in werkelijkheid de BTW? Dat zijn de rechtzoekenden, de kiezers van meneer Vande Lanotte, en diegenen die dat het meest zullen voelen, zijn de minst begoeden waarvoor hij nochtans beweert op te komen.

De BTW voor diensten van advocaten is een tweede miserietaks. Ze treft rechtstreeks de burger die een beroep  moet doen op justitie om recht te laten geschieden. De huurder die zijn huisbaas wenst aan te spreken, de burger die een factuur van Electrabel wil betwisten: zij zijn het die de rekening zullen betalen. En de miserie van de man of vrouw die uit de echt wil scheiden, wordt voortaan maximaal uitgebuit: een eerste keer 21% meer betalen bij de advocaat en vervolgens nog eens verhoogde registratierechten betalen bij de notaris naar aanleiding van de verdeling van de gezinswoning. Het is de burger in nood die het gelag betaalt, niet de onderneming die in de regel de aan de advocaat betaalde BTW kan terugvragen aan de staat.

Het gaat dus om een bij uitstek asociale maatregel die door een socialistische minister toch wordt verpakt als "doe de rijken de crisis betalen". Faut le faire.

De verdediging van de BTW-maatregel door minister Alexander De Croo is al even miserabel.  De Croo wil ons verheugen met de doodste aller dode mussen: de dieselprijs wordt niet verhoogd. Dat is zijn antwoord op de invoering van de belasting op diensten van advocaten.  Waarom moeten we blij zijn dat de meest milieuonvriendelijke brandstof niet in prijs stijgt? Omdat dat een lineaire maatregel is, die iedereen zou treffen, aldus meneer De Croo. En is dat dan voor juridische dienstverlening niet het geval misschien?

Het lineaire karakter van de maatregel is voor juridische diensten veel asocialer dan voor diesel. Voor dat laatste kan je kiezen, maar juridische bijstand is een noodzaak waar je niet voor kiest.  Niemand gaat voor zijn plezier naar de rechtbank. Het is een noodzakelijk kwaad, een pijnlijke stap die de burger soms moet nemen om zijn basisrechten te horen en zien vrijwaren.

Justitie is een basisdienst in een democratische rechtsstaat, juridische dienstverlening een basisproduct. Waarom moet die dienst dan  belast worden aan 21 % zoals luxeproducten en niet aan 6% zoals  andere diensten met een sociaal karakter? Wordt bij zo een nachtelijk begrotingsoverleg eigenlijk nog wel nagedacht over fundamentele maatschappelijke keuzes of beperkt het zich tot wat virtuele miljoenen graaien en procenten verfraaien? Ik vrees het laatste. Anders zouden de ministers ook stil hebben gestaan bij de mogelijke meerkost van de (door de staat vergoede) juridische bijstand.

Door het feit dat advocaten 21% procent duurder zullen worden, zullen (nog) meer mensen zich wenden tot het zogenaamde pro deo-systeem dat door de belastingbetaler wordt betaald. Dat systeem wordt ook nog duurder, niet alleen doordat er meer mensen een beroep op zullen doen, maar ook omdat de staat BTW zal moeten betalen op de vergoedingen voor juridische bijstand die zij betaalt aan de advocaten.

Ik durf er veel op verwedden dat die meerkosten niet in rekening zijn gebracht. Net zoals ook wel geen rekening zal zijn gehouden met het feit dat advocaten nu zoals ondernemers BTW gaan recupereren op hun aankopen en investeringen en ook in één keer BTW gaan terugvorderen van BTW die zij in het verleden hebben betaald. De belasting op diensten van advocaten is een met leugens ingepakt gedrocht ten koste van de zwaksten in de samenleving. Je hoeft niet slim te zijn om dat in te zien.

cult

zine