DM Student

Dirk De Wachter: "Beste studenten, zet jullie smartphone uit en ga meer op café"

Psycho

Niet alleen de plaatselijke horeca, ook studenten mogen Dirk De Wachter op hun blote knieën danken, want hij doet hen het perfecte excuus cadeau om nóg meer aan de toog te hangen: 'Het moet van mijnheer de psychiater!' Al smeekt diezelfde mijnheer de psychiater hen ook om dan netjes de smartphone uit te schakelen en écht met elkaar te praten: "Over de shit van het leven, jawel!"

Als we ons niet vergissen, hebt u nogal een boontje voor de jeugd?
Dirk De Wachter: "Een grote boon zelfs. Ik vind dat mijn generatie niet anders kan dan al die jonge mensen koesteren. Want laten we eerlijk zijn, wij losgeslagen vijftigers hebben de bal vroeger af en toe serieus misgeslagen, sterker nog: we hebben het soms behoorlijk verknoeid. Wij rijden niet alleen rond in vervuilende SUV's, wij zijn ook de generatie van de versplinterde gezinnen en de overconsumptie. Nu de jongeren langzaam aan zet komen, ben ik voorzichtig hoopvol gestemd. Die twintigers kijken met een bijzonder kritische bril naar ecologie en relaties. Het beste bewijs: de vragen die ze aan jullie hebben gesteld over solidariteit, identiteit en maatschappelijke problemen. Daaruit blijkt nog maar eens hoe graag ze het anders willen aanpakken."

Zoals de mail van Flore (21), studente Psychologie: 'Hoe komt het dat de solidariteit zoek is in onze maatschappij? Iedereen lijkt het wel belangrijk te vinden om solidair te zijn, maar als puntje bij paaltje komt, vinden we onze eigen, overbodige luxe belangrijker dan de noden van een ander. Hoe is het zo ver kunnen komen?'
"Een prachtig voorbeeld, want alleen al uit die vraag blijkt dat twintigers juist wél bezig zijn met solidariteit. Flore is echt niet de enige die dingen ziet gebeuren in onze maatschappij waar ze niet mee akkoord gaat en waar ze zich zorgen over maakt. Kunnen we dus alsjeblieft stoppen met beweren dat de jeugd alleen maar aan zichzelf denkt en zich nergens voor engageert? Ik zie en hoor vaak het tegendeel: jonge gasten die beseffen dat het anders moet en effectief positieve acties ondernemen. Het is onze taak als volwassenen om hen daarin aan te moedigen, niet om met ons cynisme hun initiatieven de kop in te drukken."

Share

'Kunnen we dus alsjeblieft stoppen met beweren dat de jeugd alleen maar aan zichzelf denkt en zich nergens voor engageert?'

Dirk De Wachter

Leukigheid & Lastigheid

Dirk De Wachter. ©Eric De Mildt

U maakt zich tegelijk ook zorgen om diezelfde jonge mensen...
"Als ik zie hoe ongelooflijk ambitieus mijn studenten geneeskunde zijn, hoeveel druk ze zichzelf opleggen... Wow! Eerlijk? Ik vind dat ze veel te hard studeren en te streng zijn voor zichzelf. Ze gaan het koste wat het kost voor de grootste onderscheiding en koesteren al van in het eerste jaar torenhoge ambities. Wees gerust, ik besef dat geneeskundestudenten onwaarschijnlijk streng geselecteerd zijn, en dat we hun studiegedrag daardoor niet kunnen veralgemenen, maar ik voel toch dat de meeste studenten heel wat druk op hun schouders meedragen."

En daar zit onze prestatiemaatschappij voor iets tussen?
"Zeker! Niet alleen onze studenten, ook wij staan allemaal onder een constante druk om te presteren: op onze job, tijdens onze studies en zelfs in onze vrije tijd. Zie je op maandag je collega's terug, dan verwachten ze het relaas van een spectaculair en volgepropt weekend. Heb je het rustig gehouden en niets speciaals gedaan, dan wordt er vreemd opgekeken: 'Oei! Alles oké?' Het begint al in de kindertijd. Meisjes en jongens vliegen op woensdag van de basket- naar de muziekles en in het weekend is er niet alleen jeugdbeweging, maar ook nog eens - o ironie - mindfulness of een andere cursus om te leren relaxeren. Die rush, dat álles willen en niks mogen missen, herken ik ook bij onze studenten. Een gewone dag is not done. Een rustige wandeling, een toevallig gesprek? Saai! Nee, het leven moet een opeenvolging zijn van uitspattingen. Geen wonder dat we met z'n allen last hebben van stress en massaal lijden aan burn-out. Rustmomenten zijn nu eenmaal vreselijk belangrijk voor ons lichaam en onze geest. Ik kan het niet genoeg herhalen: lang leve de verveling!"

Was dat in uw tijd dan helemaal anders?
"Ik wil nu niet klinken als zo'n typische oude zak die alles vroeger beter vond, maar het was toch enigszins anders. Het grootste verschil? Ik ben nu vijfenvijftig en toen ik studeerde, was er van sociale media nog geen sprake. Kijk vandaag eens naar de gemiddelde Facebookpagina. Het is een aaneenschakeling van lachende foto's en fantastische momenten. Je ziet één en al vrolijkheid en partytime. En natuurlijk mag dat, ik gun jonge mensen die leukigheid, maar er moet ook plaats zijn voor lastigheid. Want laten we eerlijk zijn, jong zijn is niet elke dag fantastisch. Er zijn ook periodes dat het leven gewoon goed is en er zijn zelfs momenten dat het regelrechte shit is. Je lief doet lastig of je hebt geen lief, je ouders zeuren, de studie valt verschrikkelijk tegen, je zit niet goed in je vel, iemand wordt zwaar ziek, ... Waar moeten studenten met die tegenslagen en dat verdriet naartoe? Niet op Facebook, want daar word je wellicht gedefriend als je te negatief doet of te veel zeurt. Bovendien kun je persoonlijke kwesties beter niet delen met honderden online vrienden."

Vel Voelen

Share

'Laten we eerlijk zijn, jong zijn is niet elke dag fantastisch. Er zijn ook periodes dat het leven gewoon goed is en er zijn zelfs momenten dat het regelrechte shit is'

Dirk De Wachter

Hoeveel vrienden hebt u eigenlijk zelf op Facebook?  
"Oei, ik zit niet op Facebook. (glimlacht) Vooral uit tijdgebrek, want het is niet zo dat ik absoluut tegen sociale media ben of zo. Ik vind vooral dat we die technologieën anders moeten leren gebruiken. Het zou een laagdrempelige manier kunnen zijn om op een echte, eerlijke manier contact te leggen met elkaar, maar dat zie ik voorlopig niet gebeuren. Je kunt op zo'n chat misschien wel dingen kwijt die je anders niet meteen durft te zeggen, uiteindelijk moet je elkaar toch ook in de ogen kunnen kijken en een schouderklopje of knuffel geven? Vel voelen is vreselijk belangrijk en dat lukt niet - nog niet - via internet. Als ik hoor hoeveel jonge mensen zich eenzaam voelen terwijl ze vaak honderden virtuele vrienden hebben, tja, dan klopt er iets niet."

Dat jonge mensen hun verdriet vandaag amper kwijt kunnen, is een van de redenen waarom velen bij de hulpverlening aankloppen?
"Zonder uitlaatklep stapelen die gevoelens zich inderdaad op, raken mensen geïsoleerd en eindigt het mogelijks in een problematiek. Terwijl verdriet onomwonden bij het leven hoort, ook bij jonge mensen, wordt het vandaag de dag gepsychiatriseerd. Mensen komen dan bij de psycholoog of psychiater terecht met de boodschap dat ze diep ongelukkig zijn en zich ontzettend eenzaam voelen: 'Terwijl al mijn vrienden zich de hele tijd kapot amuseren, voel ik me slecht. Ik ben precies de enige die het af en toe lastig heeft.' Natuurlijk zijn zij niet de enige! Iedereen krijgt in zijn leven opdoffers te verwerken. Waarom kunnen we die gevoelens dan niet eerlijk delen met elkaar? Het zou onze wachtlijsten alleszins ten goede komen."

Stefanie (23), studente Sociaal Werk, botste zelf op zo'n wachtlijst toen ze met een depressie worstelde. Ze maakt zich zorgen om vrienden die ook met psychologische moeilijkheden kampen en misschien nergens terecht kunnen. Ziet u een oplossing?
"Het is uiteraard een complexe problematiek. Toch ben ik ervan overtuigd dat we de wachtlijsten deels kunnen terugschroeven alleen al maar door verdriet en tegenslagen te zien als zaken die bij het leven horen en die dus ook  opgevangen kunnen worden door de omgeving."

"Verder moeten we vooral inzetten op voldoende laagdrempelige en niet-stigmatiserende hulp. Daarbij zie ik een belangrijke rol weggelegd voor onze huisartsen. Zij fungeren als vertrouwensfiguren die de voorgeschiedenis van hun patiënten kennen, zicht hebben op hun situatie en op die manier dus goed kunnen inschatten of verdere professionele hulp nodig is of niet. En waarom zou er in elke huisartsenpraktijk geen psycholoog zetelen? Zodat diezelfde arts gemakkelijk kan doorverwijzen als hij zich zorgen maakt om zijn patiënt."

Grijze Muizen

Share

'Laten we stoppen met streven naar die onbereikbare perfectie. Een grijze muis zijn in de massa, daar is niks mis mee'

Dirk De Wachter

Verder leven er opvallend veel identiteitsvragen bij twintigers. Tessa (23), studente Internationale Politiek, vraagt ons bijvoorbeeld hoe ze een zo goed mogelijk mens kan worden. En Hendrik (20), student Journalistiek, heeft het over de drang naar uniek zijn.
"Uit beide vragen blijkt opnieuw hoe prestatiegericht onze maatschappij in elkaar zit: we willen allemaal zo goed en uniek mogelijk in het leven staan. Ik kan uiteraard niet zomaar zeggen hoe deze mensen hun leven moeten aanpakken, maar ik wil wel wat druk van al die jonge schouders halen. Studenten, prent alsjeblieft dit in je hoofd: gewóón zijn is goed genoeg. Laten we stoppen met streven naar die onbereikbare perfectie. Een grijze muis zijn in de massa, daar is niks mis mee. Achter ieders muizengrijs schuilt een hoogst uniek en bijzonder individu. Je kunt niet unieker zijn dan jezelf, dat is de sleutel van het leven. Wees dus wie je bent, doe waar je je goed bij voelt, volg je eigen pad en dan komt het wel in orde. Wees gerust, ik begrijp maar al te goed dat jonge mensen daarmee worstelen. Ze zijn vaak nog zo onzeker en beïnvloedbaar."

Worstelen met je identiteit, is dat niet meer iets voor tijdens de puberteit?
"Deels wel, maar het is tegelijk ook typisch voor twintigers omdat zij voor heel wat keuzes staan. Tessa (23) omschrijft de studententijd dan ook treffend als: 'Een moment in mijn leven waarop ik keuzes moet maken die de rest van mijn toekomst beïnvloeden.' De keuzestress die zo alomtegenwoordig is in onze maatschappij, overvalt studenten dus extra hard. Zij denken namelijk dat hun keuzes allesbepalend zijn. Wees gerust, dat klopt niet. De studiekeuze? Tegenwoordig studeren we bijna levenslang, er kunnen altijd nieuwe mogelijkheden en opportuniteiten op je pad komen. Laat die stress dus los en laat je bij je beslissing vooral niet leiden door geld, want dat is altijd een slechte raadgever. Twijfel je nog? Volg je hart en ga voor wat je graag wil doen. Ook als dat wil zeggen dat je later misschien geen riante loonbrief ontvangt. Heb je de knoop doorgehakt? Bemin je beslissing dan. Count your blessings: koester wat je hebt en denk niet aan wat je niet hebt."

Toch denken studenten bij hun keuze vaak aan 'werkzekerheid'. Lijkt ons ook logisch voor een generatie die om de oren wordt geslagen met woorden als 'crisis' en 'jongerenwerkloosheid'.
"Ik begrijp inderdaad waar het vandaan komt, maar ik vrees dat je nu nog niet kunt inschatten wat dé beroepen van de toekomst zijn. Zorgberoepen ja, die zullen altijd broodnodig blijven. Al moet je echt geen dokter, verpleger, bejaardenverzorger of opvoeder worden als het niet met je volle goesting is, want daar word je later gegarandeerd ongelukkig van. Zorgeberoepen vergen een engagement, zijn deels ook een roeping, die men niet kan forceren."

Is de opleiding tot ­psychiater eigenlijk een aanrader?
"Ik vind het nog altijd de mooiste job ter wereld! Maar journalisten komen op een mooie tweede plaats, hoor. Al is het wel met een behoorlijke achterstand!" (glimlacht)

Hebt u nog een boodschap voor onze studenten?
"Ga meer op café! Gebruik Facebook desnoods om met elkaar af te spreken, maar zet daarna je smartphone uit en spreek bij enkele pintjes over de dingen die jullie écht bezighouden. Zeur over de ellende die je overvalt, vertel over wat je liever anders wilt en biecht de twijfels in je hoofd op. Zo krijgt verdriet minder kans om zich op te stapelen en kom je hopelijk niet terecht op de sofa van rare mannen zoals ik." (glimlacht)

zine